Teatr - ma'naviy tarbiya maskani

[Sparc]

25 июн куни Ўзбеккино Миллий агентлиги қошидаги Киноактер театр-студиясининг "Бибихоним" спектаклини томоша қилдим.

Шаҳодат Исахонованинг "Бибихоним" романини ўқимаган эканман, китобнинг электрон вариантини ҳам тополмадим. Сароймулк хоним (Бибихоним) Темурнинг ўлимидан кейин 1 йил яшаганини (1406), Улуғбек 1409 йилда Самарқанд тахтига ўтирганини ҳисобга олсак, спектаклдаги воқеаларнинг хронологик ривожи қанчалик тўғрилиги савол туғдиради. Шунингдек, спектаклнинг биринчи сағнасида 10 яшар бола Улуғбекнинг бувиси ўрнидаги одам, тарбиячиси Бибихонимга ақл ўргатиши ҳам бироз ғалати. Яна бошқа саволлар ҳам борку (масалан, нима учун Бибихоним Улуғбекни "Улуғим" деб чақириши тушунарсиз), майли буларни бадиий тўқимага йўяйлик.

Спектаклни ўзига келсак, ҳар қисмнинг охирида ҳофиз турли рангдаги биттадан гулни Бибихонимга тутқазиши, Бибихоним гулни осилиқ турган тувакларнинг бирига қўйишидан мақсад нима эканлиги ноаниқ бўлиб қолган. Бибихонимни қўлларини осмонга кўтариб, ҳайқириши ҳам қанчалик шарқона одоб қоидаларига тўғри келади билмадим. Саида Раметова Бибихоним ролини ижро этар экан, невараларига меҳрибон, кези келганда ҳукмдор олдида итоаткор, зулмга учраганларнинг ҳимоячиси сифатида кўрсатиб берган. Спектакл давомида Бибихоним юзида бирор ўзгариш, мимикани пайқамадим. Эҳтимол, режиссер Сароймулкхоним образининг ўзидан келиб чиқиб (ҳарқалай, бош малика) шундай талаб қўйгандир. Лекин, менимча, ҳақиқий характерли роль бўлиши учун актер ўзининг қолипга тушиб қолган "қайнона" образидан чиқиб кета олмагани сабаб бўлган кўринади.

Умуман олганда, актерлар томонидан ўша давр муҳити, ўзаро муносабатлар яхши кўрсатиб берилган. Актерларнинг ижро маҳорати ҳам юқори даражада.

Режиссер томонидан ўтмишимиз хақидаги "Тўмарис" ва "Бибихоним", Теннесси Уильямс пьесаси асосида "Бир кунлик бахт" сингари хилма-хил спектакллар билан янги театр-студиянинг репертуарини бойитиши албатта қувонарли.

Тошкентда ҳам дунёнинг йирик пойтахт шаҳарлари каби театрлар қанчалик кўп бўлса, уларда ҳам классик, ҳам ижодий-экспериментал янги спектакллар саҳналаштириб борилса шунчалик яхши. Томошабинларимиз айнан шуни кутмоқда.