Интернет ва порнография...

[Behzod Sulaymonov]

Фикрларингизни кутамиз...

2006 йил интернетда мавжуд бўлган порнографик сайтларнинг умумий даромади 97,3 миллиардни ташкил этган...
Мақолани бошлашдан олдин, сиз азиз ўқувчиларга бир савол билан мурожаат қилмоқчи эдим. Ўйлаб кўрингчи, инсоният тарихида турли ғавғолару, шов-шувларга бой бўлган XX асрнинг энг яхши кашфиёти нима? Робот дейсизми? Топа олмадингиз. Телевизорми? Йўқ, айтаётган нарсангиз бугунги кунимизда кашфиёт ҳисобланмай қолди. Балки метро, самолёт каби вақтни тежаб берувчи транспорт воситаларини энг фойдали кашфиётлар қаторига қўшарсиз?..
Билмадим, балки сизнинг юқоридаги фикрларингиз ўринлидир, аммо бутун жаҳон XX аср кашфиёти деб компьютер ва интернетни тан олиб бўлган.
Кайфиятингизни туширманг, олдинда яна бир савол бор: XXI аср-нинг муаммоси дея қаралаётган нар-са нима эканини биласизми? Экология муаммоси? Ахир бу XX асрда ҳам мавжуд эди-ку. Ёки дарди бедаво касалликлар демоқчимисиз? Афсус, яна топа олмадингиз. Бугунги кунда бутун жаҳон XX асрнинг муаммоси деб компьютер ва интернетни тан олиб бўлди. Жавобдан кўнглингиз (тўлмаётган бўлса, интернет хавф солаётган муаммоларни санаб ўтишим мумкин: виртуал оламдаги жангари ўйинлар, ёлғон ахборотлар, яширинча ва очиқча миссионерлик фаолияти, террорчилик билан боғлиқ ёки (ўлимга ундовчи сайтлар, вируслар муаммоси, банк компьютерларига ҳужум, порнография.,,
Шу ерга келганда санашни тўхтатамиз. Йўқса, газета саҳифалари интернет юзага келтираёттан муаммолар билан тўлиб кетади. Яхшиси юқорида номлари санаб ўтилган муаммолардан биттаснни олайлик-да, атрофлича тўхталайлик, Демак, энг охирида қаламга олинган муаммо -порнография ҳақида умумий гапларни бир чеккага олиб туриб, аниқ далилларни санаб ўтамиз:
2006 йил интернетда мавжуд бўлган порнографик сайтларнинг умумий даромади 97,3 миллиардни ташкил этган. Интернетдаги тил ўргатувчи, ахборот етказиб берувчи ва яна шунга ўхшаш бошқа фойдали сайтлар даромади юқоридаги сумманинг чорак қисмини ҳам ташкил этмайди. (Internet Filter Review, 2006) Ажабланманг, бу маълумотлар лоф эмас.
Ҳар дақиқада 28 минг 258 та интернет фойдаланувчисини порно cайтлардан топиш мумкин, Тил ўрганувчи талабалар эса бу пайтда юқоридаги рақамнинг учдан бирини ташкил этаётган бўлишади. Фойдаланувчиси жиҳатидан кўп бўлиши табиий бўлган хат марказлари ёки «чат» деб ном олган масканларда дам олиш соатларидагина 28 минг 258 деган рақамни кўриш мумкин.
Буни ҳам қўя турайлик, яна бир янгисидан бор. Биласиз, интернетда бирор нарсани топиш учун аввал уни қидирувга бериш керак. 2006 йил эълон қилинган интернет статистикаларига кўра, энг кўп қидирувга берилган сўзлар 100 талиги ёзиб чиқилган, Шоҳсупанинг биринчи ўриндан то 12 ўрингача беҳаё сайтларга бошловчи сўзлар «гулдастаси» банд этган (Internet Filter Review, 2006). Ўҳ-ҳў, дея капалагингиз учгандир. Кейинги ҳақиқатни эшитсангиз қошларингиз ҳам чимирила бошлайди.
- Бугунги кунда интернетдаги беҳаё сайтлар сони 4,2 миллион, бундай саҳифалар сони 420 миллионга етган. Бу кўрсаткич эса интернет сайтларининг 12 фоизини ташкил этади. Ушбу сайтларга саёҳат қилаётганларнинг асосий қисмини 12-17 ёшли ўсмирлар ташкил этмоқда, (Family Safe Media, 2005 йил 15 декабр). Мана сизга энг катта муаммолардан бири,
- 2006 йил Internet Filter Review, 2006 берган маълумотларга кўра, бир кунда қидирувга берилаётган сайтларнинг 62 миллионтаси порнография билан бсғлиқ, Бу эса қидирувнинг 25 фоизини ташкил этади.
-2006 йил болалар ва ўсмирлар келажаги учун энг хавфли воситалар деб интернет ва уяли телефон тан олинган. Сабаби уларда тарғиб этилаётган порнография ёшлар келажагини ювиб кетаётгани таъкидланган. Айни вақтда сайёрамизда ҳар 39 дақиқада янги беҳаё филм ишлаб чиқарилмоқда ва интернетдан жой олмоқда (Internet Filter Review, 2006).
Булар шунчаки интернет «дафтарча»ларида ёзиб қўйилган сўзлар холос, аммо бир кун келиб ўз амал дафтарингизда ҳам мана шунга ўхшаш ёзувларни кўриб қолсангиз нима қилган, нима деб баҳона топган ёки қаерга яширинган бўлардингиз?! Йиғлашга арзигулик сабаб. Тўғри-ми? Унда бемалол йиғлайверинг! Мен эса гарчи айтилиши керак бўлган нарса кўп бўлса ҳам сизга ҳалал бермаслик мақсадида мақолага секингина нуқта қўяман.
Олимжон АБДУШУКУРОВ

[Maestro]

Оффтоп:

Сообщение от Behzod Sulaymonov

Мақолани бошлашдан олдин,

Сообщение от Behzod Sulaymonov

мақолага секингина нуқта қўяман

Қизиқ, турли ташкилотларнинг у ёки бу масаладаги йиллик ҳисоботларидан таржима қилинган 4 абзац нарса ҳам мақола бўлаверарканда, а?

Сообщение от Behzod Sulaymonov

XX асрнинг энг яхши кашфиёти нима?

энг яхши "кашфиёт" -интернетдан олинган маълумотлар билан журналистлар учун турли ҳил мавзуларда "мақалолар" яратиш имкониятининг "кашф" қилинганлиги....

[Behzod Sulaymonov]

Сообщение от Maestro

Оффтоп:

Қизиқ, турли ташкилотларнинг у ёки бу масаладаги йиллик ҳисоботларидан таржима қилинган 4 абзац нарса ҳам мақола бўлаверарканда, а?

энг яхши "кашфиёт" -интернетдан олинган маълумотлар билан журналистлар учун турли ҳил мавзуларда "мақалолар" яратиш имкониятининг "кашф" қилинганлиги....

Сиз айтаётган журналистларнинг "кучирмакашлиги" - алохида мавзу. Хозир, яхшиси, мавзуда уртага ташланган мавзу - порнография хакида фикр колдирсангиз, хурсанд булардим. Хар холда бу муаммо бизни хам камраб олганига анча булди. Якин-якиндан бошлаб "узбекона" порнолар хам пайдо була бошлади.
Буни жимгина кузатиб турамизми, ё шу мавзуни турли хисоботми-Интернетданми, хуллас фарки йук, каёкдан булса хам олиб ёзаётган журналистни "Каёкдан олдинг?" дея танкид киламизми?
Балки, муаммони олдини олишга каратилган канакадир гоялар хакида уйлаган маъкулдир.

[Maestro]

Сообщение от Behzod Sulaymonov

Буни жимгина кузатиб турамизми

Xўш, Сизнингча нима қилиш керак? ИМХО, ягона йўли -интернетни узиш. Умуман олганда, барча нарса тарбияга боғлиқ....

[Sanjarbek Rizoqulov]

Сообщение от Maestro

Xўш, Сизнингча нима қилиш керак? ИМХО, ягона йўли -интернетни узиш. Умуман олганда, барча нарса тарбияга боғлиқ....

Internetni uzish bu muammoni suniy hal etishdir, inson tabiatida bor ta`qiqlangan narsalarga intilish. Internetni uzish chora emas.
Haqiqatda hammasi tarbiyaga bog`liq.

[Jahongir]

Pornografik saytlar xozir rivojlanib ketgan, ayniqsa buni orqasidan yaxshigina pul keb turgandan keyin... Eng achinarlisi balog`atga yetmagan yoshlarni pornigrafiyari. Buni oldini olish maqsadida chet davlatlarda qattiq jinoyatga tortadi. O`zbekiston konsitutsiyasida ham bunga qarshi kodekslar bo`lsa kerak bilmadim lekin o`zimizda ham pornografik filmlar tarqalmoqda. misol qilib aytadigan bo`lsak yangiobotga u-bu ish bilan tushib qosez, disklar sotiladigan joyda o`tgan ketganga bungay filmlarni taklif etishadi. Buni kimdir nazorat qiladimi o`zi? Yoki kim nima sotsa sotaveradimi?

[Farhod Fayzullayev]

Xo'sh, qanday qilib pornografiya bilan kurashmoqchisiz? U bilan kurashib bo'lmaydi va kurashishning hojati ham yo'q.

Masalan, .uz domenida, yoki O'zbekistonda joylashgan hosting maydonlarida pornografik saytlar ochish mumkin emas. Lekin dunyodagi minglab shunday saytlar bilan qanday kurashmoqchisiz?

Hafa bo'lmang-ku, lekin maqola nega yozilganligini tushunmadim...

[Ilya V. Dolgushin]

Оффтоп:

Блин, и почему я узбекский плохо знаю? Такая тема, наверное, интересная... а я и написать-то не могу ничего.

[Nozima Tashpulatova]

Muammoni faqat tarbiya bilan hal qilish mumkin deyiladiyu lekin tarbiyani ham turli usullari bor. Masalan qo'rqitilib olib borilgan tarbiya ostida katta bo'layotgan odam erkinroq sharoyitda albatta barcha qonunlarnmi buzishga harakat qiladi. Bu tarafini ham o'ylab ko'rish kerak.
Kuzatishimga ko'ra Uyda nazorat ostidagi kompyuterda bolalar bunday saytlarga kirmaydi. Cheklov qo'yilsa bo'ldi. Internetni uzish ham shartmas. Lekin internet kafelarda bunday cheklovlar bo'lmasa kerak. Yomon disklarning tarqatilihsiga kelsak, bizning qonunchilikda bu holat uning darajasidan kelib chiqib ma'muriy va jinoiy javobgarlikka topshiriladi.

[Farhod Fayzullayev]

Сообщение от Nozima Tashpulatova

Cheklov qo'yilsa bo'ldi.

Dunyodagi barcha «yomon» saytlarga cheklov qo'ya olmaysiz, chunki bunday saytlar juda ko'p.