[Лента] Online ZAKOVAT (узб)

[Bahrom]

Сообщение от pipicron

Қизнинг уйига совчилар келишибди лекин куёв хақида хеч нарса айтишмабди. Қиз нима учун деб сўраган экан, йигитнинг талаби шундай дебди.

Ba'zan qizlar yigitni qanday insonligini surishtirish bahonasida, boyligini, mol-mulkini surishtirishadi. Borganda qiynalmaslik uchun.
Yigit o'zi haqida hech narsa aytmasdan, aslida qizga shu haqida aytmoqchi bo'lgan.

Сообщение от pipicron

бир дона патни ўраб совчилардан бериб юборибди.

Qiz bu bilan savol bergan.

Juda ko'p narsani Bahodir aka bilan, Omon aka topishgan.

[Баходир кушаков]

Яҳши жумбоқ,агар жавоби ҳам яҳши бўлса.Бу ерда йигит қизнинг бир бирига жўнатган нарсалари ҳақиқатда бирор маънони касб этсагина.Ҳозирча тўйнинг икки ҳафтадан кейин бўлишига туртки берадиган ҳеч нарса топа олмадик.Ўйлаяпмиз.Ҳайдовчиларнинг "олтин қоидаси"бор:-Ҳар бир ҳайдовчи,бошқа ҳайдовчиниям,қоидани яҳши билади деб ўйлашга ҳаққи бор.-Демоқчиманки,сиз ҳам Алишер,заковатнинг фаол иштирокчиларидансиз ва зукко эканингизга шубҳамиз йўқ,шунинг учун саволни тўғри тузилган деб ўйлашга ҳаққимиз бор.

[pipicron]

Сообщение от Баходир кушаков

Ҳар бир ҳайдовчи,бошқа ҳайдовчиниям,қоидани яҳши билади деб ўйлашга ҳаққи бор.

Минг бор узр сўраб, шуни тан олишим керакки, саволни ўз фикримга асосланиб туздим. Бу ерда умумий қонун қоидалар йўқ. Шунчаки ўзим билганча, ўзим идрок этганча туздим. Шундай экан, савол топилгунча савол қўймаслик шартидан воз кечаман ва саволга жавоб топилмай туриб савол беришга имкон борлигини маълум қиламан. Лекин заковатимизни ишга солсак, хар бир фикрдан ўз билганимизча жавоб ахтарсак, ўйлайманки, албатта жавобни топамиз. Саволни тузишда чалғитувчи фикрлар хам қўшилганини инобатга олишимиз мумкин. Жавоб бир мазмунда бўлишини талаб қилмайман. Лекин жавобга имкон қадар якинлашиш холларини тўғри деб қабул қиламан ва албатта изох бериб ўтаман.
Қизнинг ёки куёвнинг ўрнига ўзингизни қўйиб кўриш орқали саволга жавоб топишингиз мумкин деб хисоблайман. Бир уриниб кўринг. Унгача истаган саволларни қабул қилиб бош қотириб туришимиз мумкин. Лекин сезиб турибманки, кўпчилик жумбоқни хал қилишга астойдил бош қўшган.

[Баходир кушаков]

Мен чинор илдизидан,мустаҳкам оилани тушингандим.Туҳумни фарзанд ва патни,қаноти остига олиш деб ўйловдим.Ой тўлиши ҳақидаги вариант менга ёқди.Менинг ҳаёлимга ҳали келмаган эди.Бошқа вариантлар ҳеч тўғри келмаятганди.

[pipicron]

Яна ёрдам бераман.

Тилла танга ва сариқ чақа - бир булак кесак.
Пат - қоғоз
Тухум - қанд
Дурра - Яктак ва чорси

[pipicron]

Форум совиб қолмасин. Янги саволга ўтишимиз мумкин. Жавобни Омонжон топди деб эълон қилгандим. Энди савол тузишда ишлатга хикоямни айтиб бераман:

Қизнинг уйига совчилар келишибди лекин куёв хақида хеч нарса айтишмабди. Қиз нима учун деб сўраган экан, йигитнинг талаби шундай дебди. Қиз совчиларга жавоб тариқасида бир дуррага сочининг толасини, чинорнинг илдизини, бир сариқ чақа ва бир тилла танга, бир дона тухум, бир дона патни ўраб совчилардан бериб юборибди.

Қиз йигитнинг кимлигини билмагани учун уни синаб кўрмоқчи бўлибди ва биратўла савол билан жавобни хам жўнатибди.
"Мен ожизаман ва соч толасидек (!) эътиборга ва парваришга мухтожман. Акс холда тўкилиб адо бўламан. Эр киши эса гуё чинор (!) кабидир. Лекин илдизи (!) қуримаган бўлиши даркор. Мен бойликни (!) хам, фақирликни (!) хам биламан. Сиздан эса оилага ва фарзандга (! тухум) эътибор талаб қиламан холос. Пат эса патқалам учун ёки пар ёстиқ учун совға, (яъни йигитга савол).".

Йигит яктагини ёзибдида, унга кипригидан бир тола, терак учидан бир новда, бир бурда нон, бир бўлак кесак, бир бўлак қоғоз, бир дона қанд солиб хаммасини яктагига тугиб қизга элтиб беришини сўрабди.

"Сочингиздан бир тола тушмайди, мен сизни кузимнинг корачигидай асрайман (!). Чинорнинг илдизи бақувват булиши керак бўлса, сарвиқомат терак нихолдек нозик бўлади (!). Бойманми, гарибманми, бир бурда нонимни (!) ва бир бўлак кулбамни (!, кесак) бахам кўраман. Фарзанд мен учун қанддек (!). Уни боли учун яшайман. Патдан пар ёстиқ хам, патқалам (!, когоз) хам ясаш мумкин."

Қиз совчилардан нима учун дуррасини қайтармаганини сўрабди. Совчилар билмаймиз, лекин дуррани қайтармади, хатто нарсаларни хам белидаги чорсига эмас, яктагига тугди деб деб жавоб беришибди. Қиз индамай чиқиб, яктакни ювиб, дазмоллаб совчиларга кайтарибди. Бир бутун нон берибдида, ўртасига асал қуйиб совчиларга қайтарибди.

Қиз жавобдан билдики, йигит қизни қабул қилди ва дуррани қайтармади (!). Обрў ва эътибор учун белидаги белбоғини ечмайди (!). Бош омон бўлса дўппи хам, яктак (!) хам топилади. Шунинг учун қиз ой кунини (!) хисобга олиб бир бутун нон (!) берди ва бу билан ой тўлишига ишора қилди (!). Ўртасига асал қуйди: сабр шириндир (!).

Йигит хаммасини тушунди.

[Баходир кушаков]

Майли.Аслида бундай саволлар муаллифнинг фикридан келиб чиқиб тузилади.Жавобга қараганда шундай ҳам бўлибди.Аслини олганда берилган ишоралардан жуда кўп вариантлар тузиш мумкин эди ва шуларнинг орасида,муаллифнинг варианти ҳам бўлиши мумкин эди.Лекин бунинг учун бизга уч кун камлик қилди.Жавобдан қониқдик.
Менинг уч фарзандим бор.Уларнинг ёшлигида эринмай жуда кўп шуғулланар эдим.Бир кун уларга бир фокус кўрсатдим.Уччаласини 1,2,3 деб номерладим ва олдиларига уч жисмни қўйдим.Бу жисмлар ҳам 1,2,3 деб номерланган.Мен қарамай турганимда улар биттадан жисмни олишлари керак эди.ва менга кўрсатмай ҳар ким ўз олган жисми номери устида айрим арифметик амалларни бажаришлари керак эди.Мана улар:Биринчи номерли иштирокчи ўзи олган жисми номер рақамини 3 га кўпайтириши керак эди.Иккинчи номерли иштирокчи олган жисм рақамини 10 га, учинчиси эса 12га кўпайтириши керак эди.Сўнгра чиққан натижани бир бирига қўшишиб,умумий йиғиндини менга айтишлари керак эди.Мен натижага қараб,бемалол ким қайси жисмни олганини айтиб берар эдим.Мен уни қандай амалга оширардим?

Оффтоп:

Дарвоқе бундай машғулотлар фарзанд онгини такомиллаштиришда жуда яҳши ўрин тутади.Фарзандлари ҳали ёш бўлган укаларимизга маслаҳатим,жавоб топилгандан сўнг,фарзандларига кўрсатиб,ўргатиб,тушинтириб қўйишса,фойдадан ҳоли бўлмайди.

[pipicron]

Сообщение от Баходир кушаков

Мен уни қандай амалга оширардим?

Демак хамма вариантларни кўриб чиқамиз:

1. 1-1, 2-2, 3-3. Бунда умумий йиғинди (1*3)+(2*10)+(3*12)=3+20+36=59
2. 1-1, 2-3, 3-2. Бунда умумий йиғинди (1*3)+(3*10)+(2*12)=3+30+24=57
3. 1-2, 2-1, 3-3. Бунда умумий йиғинди (2*3)+(1*10)+(3*12)=6+10+36=52
4. 1-2, 2-3, 3-1. Бунда умумий йиғинди (2*3)+(3*10)+(1*12)=6+30+12=48
5. 1-3, 2-1, 3-2. Бунда умумий йиғинди (3*3)+(1*10)+(2*12)=9+10+24=43
6. 1-3, 2-2, 3-1. Бунда умумий йиғинди (3*3)+(2*10)+(1*12)=9+20+12=41

Жавоб учун шу етарли.
Ўйинчиларга жавобни тез айтиш учун вариантларни тез хисоблашни ўрганиш етарли.
Бошқа вариантлар хам бўлиши мумкин.
Масалан:45 ва 55 сонларини эслаб қолиш орқали, 1-иштирокчида нечанчи буюм борлигини аниқлаш мумкин.
45дан паст бўлса 3-буюм, 55дан паст бўлса ва 45дан тепа бўлса 2-буюм, 55дан тепа бўлса 1-буюм бор.

[Баходир кушаков]

Сообщение от pipicron

:45 ва 55 сонларини эслаб қолиш орқали, 1-иштирокчида нечанчи буюм борлигини аниқлаш мумкин.

Қолган 2 ва 3чиларчи?

[pipicron]

Сообщение от Баходир кушаков

Қолган 2 ва 3чиларчи?

Буни хисоблаб топиб олиш осонку?
Масалан сиз менга 52 жавобини айтдингиз. 45дан баланд, 55дан паст. 1-ўйинчида 2-буюм бор. демак 52-6=46. Осонгина чиққан натижани вариантларга ажратамиз. Яъни, 12 га каррали сонлар ва 10 га каррали сонлар йиғиндиларига. Мен осонгина 36 ва 10 сонини аниқлашим мумкин. 24 ва 22 ёки 12 ва 34 бўлиши мумкин эмас.

Демак 10, 20 ёки 30 қўшилувчилар мос равишда 2-ўйинчида 1, 2, 3-буюм борлигини билдиради.
Шунингдек 12, 24 ёки 36 қўшилувчилар мос равишда 3-ўйинчида 1, 2, 3-буюм борлигини билдиради.

Агар хисоблашдан кўра хотира кучлироқ булса, бошқача йўл тутиш мумкин.
Айтилган натижадан 45-55 қонуни билан 1-ўйинчидаги буюм аникланади ва унинг натижаси айтилган йиғиндидан айириб ташланади. Агар қолган натижа 2 рақами билан тугаса 3-ўйинчида 1-буюм бор. Агар 4 рақами билан тугаса 3-ўйинчида 2-буюм бор. Агар 6 рақами билан тугаса 3-ўйинчида 3-буюм бор.
Колган буюм 2-ўйинчида...