[Вопрос] Yashashdan maqsad nima?

[Bobir Samadov]

Яшашдан максад: "маошни олиш, олинган маошга зудлик билан "чойхона" ташкиллаштириб, маишатбозлик килиш" Товба, кейинги пайтларда ушбу холатга жудаям куп дуч келаман. бор топган-тутганини ичкилибозликка сарфлайдида, кейин тирикчилик учун маблаги етишмаётгани учун факат нолийди...

[Tulqin Eshbekov]

Сообщение от Bobir Samadov

факат нолийди...

Унақаларнинг яшашдан "мақсади" шунақа бўлса... нима ҳам дердик?!

[Bobir Samadov]

Баъзи инсонларнинг яшашдан максади яхши ном колдириш, утказган умрини мазмунли ва элу-халкка фойдали булишига эришиш булса, бир катор инсонларнинг (афсуски уларнинг аксарияти ёшлар) асосий максадлари навбатдаги "доза"ни топиш... бу иш учун эса хеч нарсадан кайтмаслик... афсус, минг афсус....

[Sirim]

Сообщение от Bobir Samadov

ир катор инсонларнинг (афсуски уларнинг аксарияти ёшлар) асосий максадлари навбатдаги "доза"ни топиш... бу иш учун эса хеч нарсадан кайтмаслик...

Bundaylarning yashashdan maqsadi bo'lmaydi,bu maqsad emas. Bo'lgan qachonlardir, ammo hozir (agar gap giyohvandlar, ichkilikbozlar haqida ketayotgan bo'lsa) "vaqtinchalik" maishatga asir bo'lib qolishgan. Buni ular "vaqtincha" deb tushunishadi. Afsus ko'zlari ochilganda umr o'tib ketgan bo'ladi. Yaxshiki ular ozchilikni taskil etishadi, yoki faqat kamroq eshitgandirman.

[Ustoz]

Сообщение от Tulqin Eshbekov

Унақаларнинг яшашдан "мақсади" шунақа бўлса... нима ҳам дердик?!

"Shunaqa turdagi odamlar bor-ki doimiy ravishda nolib baxtsizlik izlab yurishadi, agar baxtsizlik bo`lmasa uni keltirib chiqarishadi" Kalderon (qachonlardir gazetada o`qigandim, ismini to`g`ri yozdimmi yo`qmi bilmayman).
Ko`pincha hayotimizdagi muammolar sababchisi mana shunaqalar bo`lishadi.

[Mahmud Jurat]

Сообщение от Ustoz

baxtsizlik izlab yurishadi

Устоз, ҳаётда ҳеч ким бахтсизлик изламайди, бу Тангрининг буюрганига зид. Оддий психология қонун қоидаларига ҳам тўғри келмайди. Аммо баъзиларнинг ҳар бир ҳаракати атрофдагиларга гўёки бахтсизлик излагандай туюлиши мумкин. Айтайлик ўша гиёҳвандлар, ичикликбозлар. (Фаҳш йўлига кириб қолганларчи?, Улар орамизда соппа соғ, гулдай қувнаб, бир расмий, уч норасмий, саноқсиз имконда топилганлари билан ўзларини бахтли санаб юрганлари ҳам бор. Аслида балки шундай ҳамдир) Бу инсонлар қачонлардир қай бир қийинчиликдан, етишмовчиликдан ёки бошқа бир сабаблардан мана шу йўлга кириб қолади. (Бу ўринда фаҳш йўлига кириб қолганларига табиий сабаблар бўлиши мумкин) Ваҳоланки қўшни сайтда бахт нима тушунчаси муҳокама қилинаяпти. Сиз ва биз ўзимизни улардан юқори қўйган ҳолда мулоҳаза юритишимиз ҳам мумкин. Аммо ҳаммамизнинг олдимизда турган умумий саволга жавобимиз борми. Йўқ. Аммо ҳаёт қонунлари, жамиятнинг кўпчилиги тутган йўл шундаки, биз яхшиликка ва янгиликка интилиб яшаб кетаверамиз. Ҳамма ҳам шундай қила олади, деб айта олмаймиз. Албатта инсонлар аввали азал тенг яратилмаган. Бизнингча улар адашган. Хўп, шундай ҳам дейлик, демак уларга ёрдам беришимиз керак. Аммо ўйлаб қоласан киши, биз бермоқчи бўлган ёрдамимиз уларга керакми. Керак..., керак..керак...., керак... . Акс ҳолда дунё тамаддуни илгарига қараб кетмаган бўлар эди. Бу Умар Ҳайём айтганидай менинг излаб топган йўлим. Кимдир бошқача йўл тутар.

***
Вужудим сесканиб ёниб туради,
Кимдир юрагимга излар экан йўл.
Яна қайси бир султон сўнгаги,
Икром Отадек сўраса кангул.

Мен ҳам ўз ўзлигим дунёси узра
Йиғлайман, куламан, чекаман азоб.
Баъзида Ҳайёмдек кўтариб кўза,
Майнинг ботқоғидан излайман савоб.

Айниқса ўзимдан қўрқаман, ногоҳ
Гулларнинг баргини синдирдимми деб.
Бошдан оёқ ҳамон қилганим гуноҳ,
Қайга интиламан азобимни еб.

Вужудим сесканиб ёниб туради,
Мен ўзим ўзимни излаган ҳамон.
Атрофда майсалар - жаннат суврати,
Тепамда муаллақ кулади осмон.
(с)

[Ustoz]

Bu mening gapim emas, Kalderonning gapi. Siz bunaqa odamlarni ko`rmagandirsiz, men esa bir emas, bir nechta shunaqasini ko`rganman, unaqalarga duch kelishni Sizga ravo ko`rmayman.

[Gulchehra Ibragimova]

Сообщение от Bobir Samadov

Баъзи инсонларнинг яшашдан максади яхши ном колдириш, утказган умрини мазмунли ва элу-халкка фойдали булишига эришиш булса, бир катор инсонларнинг (афсуски уларнинг аксарияти ёшлар) асосий максадлари навбатдаги "доза"ни топиш... бу иш учун эса хеч нарсадан кайтмаслик... афсус, минг афсус....

"Яшашдан мақсад нима?" мавзусига шунчаки жавоб бериб бўлмайди..албатта.аммо ҳар бир кишининг ўзининг қарашлари бор..Мақсадсиз инсоннинг ўзи бўлмаса керак..Фақат мақсад -у нимага қаратилганлиги билан муҳимдир..Бу борада менинг ҳам ўзимнинг айрим қарашларим мавжуд..

Сенека эса шундай дейди:

“Мен олий мақсад учун туғилганман, вужудимга қул бўлиш учун эмас”.

Ҳа, бу Сенеканинг фикри..унинг қарашлари.. Вужудга қул бўлиб қолишнинг оқибати эса..тубанликка бошлайди..Ақл ва руҳнинг, ақл ва қалбнинг мутаносиблиги..бу бошқа гап.

Дарҳақиқат, ҳар бир инсон яшаш йўлини, яшаш тарзини, ҳаётини ўзи белгилайди ва хоҳлаган ўзанга -яхши ёки ёмон, ижобий ё салбий томонга билмаган ҳолда буриб юбориши мумкин..Муҳими бир мукаммал, шахс сифатида шаклланиш.. ва бунда яна Ҳаётнинг ўзи тарбиячи..ҳаёт ўзи мураббийлик қилади.Асосийси йўлни йўқотмаслик..Адашмаслик..бир адашган кимсаганинг қайтиб яна йўлга тушиб олиши анча мураккаб.Бу эса атрофдагиларга кўпроқ боғлиқ..Адашган кимсага атрофдагиларнинг эътибори..кўмаги..зарур экани ва уни ҳар биримиз бефарқ бўлмай англамоғимиз лозимлиги..


Умар Ҳайём ҳазратларининг шундай рубоийлари бор:
Томчи сув дарёда йўқ бўлиб кетди,
Ерга чанг қўнди-ю, кўмилиб кетди,
Дунёга келишинг, кетишинг нима?
Бир чивин туғилди ё ўлиб кетди.


Ушбу рубоий замиридан “Яшашдан мақсад нима” саволига жавоб топиш мумкиндек туюлади.. Таҳлил қиладиган бўлсак, томчи сув (айнан “бир томчи” сув) ҳеч қачон ҳаракатсиз дарёга айланолмайди ва ушбу бир томчи сув ўша дарёга қелиб тушса тушмаса-да у дарёликда давом этаверади. Шунингдек, ерга қўнган чангдан ҳеч қандай наф ё фойда йўқ . Аксинча зарари тегиши мумкин. Чанг бефойда, кераксиз бўлгани учун уни сидириб ташлайдилар. Демак ҳаётдаги мақсадсиз яшаётган инсонлар ҳам “бир чивин туғилиб ўлиб кетгани каби” бесамардир, , ушбу сатр ҳам ундай инсонларнинг бор йўғини ҳеч ким сезмаганига ишорадир балки..

Айтиш жоизки, инсон каттадир, кичикдир ўзидан бир яхши из, эзгу иш қолдириши муҳимдир. Шундай инсонлар борки, бир йилда асрга татигулик ишлар, кашфиётлар, бунёдкорликлар ва эзгуликлар қилиб улгуради. Айримлар борки, Умар Ҳайём айтганидек: «Бир чивин туғилди ё ўлиб кетди» қабилида бор-йўғидан на ўзига, на элига, на-да жамиятга манфаат етмай, дунёдан бирон фойдали иш қилмай, изсиз кетадилар, улар юқорида таъкидланганидек, “Ейиш учун яшайдилар” ва умргузаронлик қиладилар.... Уларнинг яшаш тарзи масалчи шоиримиз (адашмасам муаллифи Крылов) нинг “Ниначи ва чумоли” масалида ифодалаганидек, “ниначи” нинг ҳаётига ўхшаш.. Умр бўйи “ўйнаб”, енгил-елпи ҳаёт билан вақтни беҳуда “совуриб” ўтказворадилар..Бундайлардан Аллоҳимнинг ўзи сақласин.

Ғанимлардан баланд яшаши учун,
Ўз юрти, гулбоғи бўлсин йигитнинг.
Кучига тан берсин бу кўҳна очун.
Белида белбоғи бўлсин йигитнинг!
(Хосият Бобомуродова)

.. Одамлар бор, шу қисқа умр давомида савоб ишларга қўл урадилар, боқий асарлар яратадилар, илм билан шуғулланадилар, яратадилар, кашф этадилар. Бундайларнинг вақти доимо «ўлчоғлик» бўлади. Зеро, бир донишманддан: “Сизга қандай мазза-я, ҳамма нарсангиз бор, ҳамма нарса етарли-я, деб сўрашганида У: Ҳа, мен ҳамма нарсага эришишга ҳаракат қиляпман, аммо менда биргина ВАҚТ етишмайди, холос” деб жавоб берган экан.
Ғофур Ғулом таъбири билан айтганда, «Фурсат ғаниматдир, шоҳ сатрлар-ла, безамоқ чоғидир умр дафтарин». Ҳа, ушбу ўткинчи умрда кимдир фақат эзгу ишлар қилади, эл корига, хизматига ярайди, ўзидан қандайдир яхши ном қолдиради . Албатта бу дунёда фақат ном қолдириш, десак ҳам бир ёқлама ёндошгандаймиз..Чунки тарихда ўтган шахс (Наполеон, Чингизхон, Гитлер ва ҳ.)лар ҳам ўз номини абадиятга михлаганлардан, аммо уларнинг ғоялари ..бутунлай бошқа. Нисбатан қайси маънода уларни ҳам “оқловчилар” топилар. . Буни-да инкор этиб бўлмайди, албатта. (аммо бу бошқа мавзу)

Ўзбекни ўти бор дерлар,
Ва лекин “чўпи” бор дерлар,
Хайҳот, бундай халқ кўрмадим,
Бир-бирин ковлашиб ерлар..
Ўв ботирим, қайдасан?

..Бири чиқса баланд тоққа,
Бири тушар қулатмоққа
(Азим Суюн)
Шоир юқорида айтгандек, яна кимдир-кимдан гина –гидрат қилиш, ўч олиш пайида..Яна кимдир ғийбат қилиш, бошқа биров атрофдагиларни унутиб фақат мол-давлат йиғиш ишқида оворра. Аммо у йиққан давлати эвазига бекор ўтган умрини қайтариб бўлмаслигини умрининг охирида англайди..Яшашдан мақсад-“отни миниб узоқни кўзлаш”. Акс ҳолда..
яна шундай дейди:

Кекса, ёш-ҳаётга ҳар кимки етар-
Ҳаммаси изма-из, бирма-бир ўтар.
Бу дунё ҳеч кимга қолмас абадий,
Кетдилар, кетамиз, келишар, кетар.
(Умар Ҳайём)

Шоира Зулфияда тахминан шундай сатрлар бор : “Суйдим, эркаландим, айрилдим, куйдим-......шуда бир яшаш! Мана шу биргина жумланинг ўзида яшаш завқи, шавқи ва ўз ҳаётидан кўнгли тўлган бир инсоннинг ҳаётга нисбатан миннатдорлик туйғуларини англаш мумкин.

Тўғри айтишади: Қуруқ гап кимга керак? Маслаҳат бериш осон, аммо уни амалга ошириш, ўша бирон қийналиб қолган инсонга ҳақиқий ёрдам қўлини чўзиб, у билиб –билмай тушиб қолган йўлдан уни қайтариш, имкон қадар ёрдам бериш муҳим инсонийлик белгиси.. Кўриб кўрмасликка олиш, эшитиб эшитмасликка олиш..ҳозир айримларимиз учун янгилик эмас..Ҳа, деса, “ўзим тинч..Энди сениям муаммоинг борми?” қабилидаги қарашлар.. “Одамгарчилик” деган нарсадан андак узоқлашгандекмиз..Ҳаёт эса шиддат билан давом этмоқда! Дунёга келдикми, демак..яшаш керак..Аммо қандай, қай тарзда? Ушбу мавзу хали давом этишини инобатга олиб, ўз фикрларимни Самюэл Батлернинг ушбу сўзлари билан якунлашим мақсадга мувофиқ деб ўйладим: “Ҳаёт яшашга арзийдими?”. Бу савол бир эмбрион учундир, инсон учун эмас” , дея яна ўз саволига ўзи ҳақиқий жавобни беради. Ҳа, ҳаёт яшаш учун берилган. Инсон уни ўз фазилатлари, ўз бахти, ўз эзгу ишлари билан безайди. Ва ҳар бир инсон албатта ўзига берилган ушбу ҳаётини мазмунли ва ўзи қурган ва ўзи танлаган йўли ила бахтли, аниқ бир мақсадни кўзлаган ҳолда ўтказишга ҳақли! Умр инсонга омонат. Ушбу қисқа ҳаётда эса шакл ва мазмунни инсон ўзи танлайди. Ҳаётини ўз безайди, ўзи унга мазмун киритади.. Яна бир шоиримизнинг таъбири билан айтганда “..шундай яшар одатда одам!”..

Ва яна:

Иллат излаганга иллатдир дунё,
Ғурбат излаганга ғурбатдир дунё,
Ким нима изласа етар муродга,
Ҳикмат излаганга хикматдир дунё.

Ҳикмат топиб яшаш бу дунёда ҳар кимсага насибў рўз айлаган бўлсин.

[Bobir Samadov]

Сообщение от Gulchehra Ibragimova

“Ҳаёт яшашга арзийдими?”. Бу савол бир эмбрион учундир, инсон учун эмас”

фикрингизни жудаям пурмаъно иктибослар билан келтирганингиз жуда ажойиб чикибди...

[Bobir Samadov]

Оффтоп:

Не жалуйтесь на судьбу. Ей, может быть, с вами тоже не очень приятно.

Хаётдан нолиманг, балким унга хам Сиз билан булиш ёкимсиздир.