Номи сўнмас юлдузлар...

[albatros]

Мўмин Орипов суратга олган “Қалбаки дунё” фильмининг премьераси барча томонидан кутилгани сир эмас. Негаки биринчидан ажойиб ижодкорнинг илк ва сўнгги ижодий ишини томоша қилишга муштоқлик бўлса, иккинчидан гуёки премьерага Мўмин кириб келадигандек, у билан яна бир бор учрашиш насиб этадигандек, илҳақлик бор эди томошабинда. Айнан мана шу ҳолат юз берди. Премерага Мўмин ташриф буюрди…

Зал томошабинга тўлиши билан икки йигит қўлида каттагина портретни саҳна ўртасига олиб чиқиб қўйишди. Унда Мўмин Орипов елкасига костюмини ташлаганча маҳзун табассум билан турарди. Гулдурос қарсаклар чалинди. Сўнг атроф бирданига қоронғулашиб экранда ҳам худди шу сурат. Ўзбекистон халқ артисти Лутфулла Саъдуллаев томонидан ўқилган фотиҳадан сўнг чироқлар ёнди. Барча қўлини дуога очди. Актёримиз умрнинг қисқалиги ҳақида гапириб Мўминнинг умри ундан-да қисқа бўлганлигини афсус билан тилга олди. Аммо қувонарлиси Мўмин шу қисқагина умри давомида ҳам баъзилар 70 ёшга кириб ҳам қилолмаган ишни қила олганлиги билан юракларда қолганлигини таъкидлади. Лутфулла Саъдуллаев саҳнада қўлтиқтаёқда турган ва кўз ёшдан ўзини тия олмаётган Жаҳонгир Позилжоновга бундан буён дўсти, укасининг ўрнини билдирмаслик учун унинг яқинларидан, фарзандидан хабар олиб туриш масъулиятини сўради. Премерага Мўминни ҳурмат қилган ким борки, барчаси ташриф буюрди. Ҳаттоки “Киночилар уйи” заллари мухлислардан тўлиб тошганди. Саҳнага чиққан ТВ-М канали бошловчиси Равшан Ҳакимов сўз навбатини “Божалар” гуруҳининг маъмури, Мўминнинг яқин дўстларидан бири фильмнинг иккинчи режиссёри Жавлон Шодмоновни ижодкорларни таништириш учун таклиф этди. Яқиндагина кетма-кет оператциялардан оёққа турган Жавлоннинг ҳали тўлиқ ўзига келмагани кўриниб турарди. У микрофон олдига келиб Тожикистондаги консертимиздан сўнг Мўмин менга Жавлон насиб этса фильмни ҳам тугатдик, премьерада саҳнага ижодкорларни таништириш учун иккаламиз чиқамиз деганди. Афсуски бу кунлар унга насиб этмади… (унинг кўзларида ёш пайдо бўлди.) Лекин мен аниқ биламанки у ҳозир бизларни кузатиб турибди. Шунинг учун дўстимнинг порлоқ хотираси олдида ваъда бераман у бизнинг қалбимиздан ҳеч қачон ўчмайди. Сўнг ижодкорлар бирин-кетин таништириб ўтилди. Энг таъсирлиси сўз Жаҳонгир Позилжоновга берилганда бўлди. Овоз кучайтиргичларда эса дуойи фотиҳа янгради. Чуқур қайғуга, ҳаяжонга тўла бу фотиҳа янграётгандаёқ бутун зал томошабинлари кўзида милтиллаган ёш пайдо бўла бошлаганди.

Жаҳонгир: - Барча гуруҳлар икки ижодкорнинг эллик фоизлик меҳнати эвазига қурилган бўлса, Мўмин менинг етмиш фоизим эди. Санъатда мен Мўминсиз ҳеч кимман. Инсонга Аллоҳ энг буюк инъом сифатида фарзанд бераркан. Мўмин ҳам шу бахтга эришганлардан бири эди. Ваъда бераманки, отаси қилолмаган кўп ишларни насиб этса, унинг фарзанди Билолхўжа келажакда амалга оширади.

Премьерага Мўминнинг онаси, қайнонаси, рафиқаси ва ўғли Билохўжа ҳам ташриф буюрганди. Саҳнадаги таништирув ниҳоясига етиши билан барча уларга таъзия билдиришни ҳам унутмади. Ижодкорлар ўз ўрнини эгаллаши билан залда чироқлар ўчиб экранда Тоҳир Содиқов, Жаҳонгир Позилжонов, Зиёда ва “Божалар” гуруҳи шогирди Шаҳзоднинг биргаликда Мўмин Орипов хотирасига бағишлаб куйлаган “Қалбимдасан дўстим” қўшиғи клипи билан намойиш этилди. Юракларни ларзага солган ушбу клип кадрларида Мўминнинг сўнгги кунларидаги бахтли лаҳзалари акс эттирлганди. Ўша мулойим табассум, ўша қувончли кўзлар…
Юқорида бекорга премерага Мўмин ташриф буюрди демадик, негаки залга тўпланган яқинларнинг барчаси икки соат давомида унинг қайсидир хислатини, қайсидир ҳолатини, феъл-атвори, юриш-туриши, сўзлари, табассумини эслаб ўтирди. Шунинг учун ҳам тинимсиз кўз ёшлари оқаверди. Балки бунга саҳна атрофида айланиб юрган Мўминнинг руҳи сабаб бўлгандир.

Хуллас, фильм бошланди. “Қалбаки дунё” икки ёшнинг севгиси, бойлик ва инсоф, дўстлик ва оқибат туйғулари орасидаги муносабатларнинг акси бўлган десак, муболаға бўлмайди. Илк фильми бўлишига қарамай Мўмин картинанинг ҳар бир жиҳатига алоҳида эътибор билан ёндошганлигини сезиш қийин бўлмади. Унда ҳаттоки тасвирлар ҳам пухта ечимга эга эди. Фильмда акс этган машина билан боғлиқ ҳолатлар, фильм қаҳрамонининг комага тушиб қолиш ҳолатлари Мўминнинг ҳаётига ўхшатма тарзда ишланганлиги кишини ҳайратга солади. Яхшиямки, фильм сўнгида у тирик қолади. (Аслида ценарий бўйича қаҳрамон ўлиши лозим эди. Аммо Мўминнинг турмуш ўртоғи Камоланинг илтимоси билан бу ечим яхши томонга ўзгартирилган) Бўлмаса, шундоғам эзилиб турган томошабин яна бу ҳолатдан анчагача ўзига келолмаслиги аниқ эди. Хуллас, фильмда Мўмин яшайди. Премерадан чиққан ҳар битта томошабинда бир сўз: қанийди, ҳаётда ҳам шундай бўлганда… Афсуски, ўлим ҳақ, чора йўқ. Аммо бир нарса ҳақиқатки, қисқагина умри давомида жуда катта ишларни амалга оширолган ва ўзига энг яқин дўстлар орттирган Мўминнинг хотираси қалбларда абадий сақланиб қолади. “Киночилар уйи”дан чиқаётган ҳар бир киши сарой олдига катта қилиб осиб қўйилган сурат остига келиб шу сўзларни айтди. “Руҳинг ҳамиша шод бўлсин, Мўмин!”



Манбаа:
Видео муаллифи: Отабек Ҳамдамов