Диншунослик дарси
 

Ўрта мактабларда "Диншунослик" дарси ўқитилишига фикрингиз қандай?
Россияда "Православие асослари ва маданияти" дарсини умум ўрта мактаб дарсларига мажбурий киритмоқчи бўлишганида Россия Фанлар Академияси академиклари бундай ишга қарши чиқишиб давлат раҳбарига катта хат билан чиқишган. Натижада бу дарс ҳозирги кунда умум ўрта мактаблари дастуридан олиб ташланган.
Сизнинг фикрингизча бизда диний билимлар ўрта таълим мактабларида ўқитилиши керакми?

мактабларда хижоб ўраш мумкин эмаску, сиз бўлсангиз дарс хақида гапиряпсиз.

Диншунослик бу динни ургатиш эмас.

Салбий. Хозирги вактда бизнинг урта мактабларда, афсуски баъзи бир уктувчиларнинг тажрибаси ва квалификация (эслолмадим узбекчасини) етарли даражада эмас. Узбекистонда хар хил дин ва конфесиядаги инсонла яшиди.Уларга Диншуносли дарсида уларга ёт булган, дин хакида маълумот берилганда, уларнинг холатини тушунишга харакат килинг. Мисол, Италия давлатида бир мусулмон одамни кизи укидиган синфида Хоч (яъни Крест) осилганлиги туфайли ( каранг хали диншунослик дарсидан йирок бир мавзу), у Инсонни Судга мурожат килиб, ушбу Хочни олдириб ташлашга муяссар булда, ва бу холат Италияда катта шов-шувлага сабаб булди

Уйлиманки хар бир урта мактаблада, ота-онала мажлисида уларнинг боллари кайси динга карашли эканлигини билиб олиб, сунгра шу асосда 3 ойда бир, уша дин пешволарини ва мутахассисларини чакириб, семинар уткизиш керак, бир кун Ислом дини хакида семинар мусулмонла учун, иккинчи кун Насроний дин семинари насроний тингловчила учун. ( Албатт аввалом бор, хар бир ота - онадан уларнинг розилигини олган холатда)

Ha qiyinmasu malaka oshirish institutlarida o'qituvchilarni din ilmini oshirish. Vaqtida hech bir maktab o'qituvchisi EKONOMIKA degan narsani tushidayam ko'rmagan. Mana hozir har bir o'rta maktabda iqtisod fani mavjud. Bu fanni o'rgatish uchun tashqaridan iqtisodchilarni ishga yo'llashgani yo'. Geografiya domlalarini malakasini oshirib qo'yishuvdi mana tuppa tuzi dars berib yurishibdi. Tak chto asossiz dogmala bu.

90 % musulmon aholi yashaydigan o'lkada hristanla 5%, qolgan toifalar esa yana 5% ni tashkil qilgan yurtda ko'rsatilyotgan misolni qaren.:(
Ha pastda o'ziz yo'lini ko'rsatib qo'yibsizku qanaqa qilib bu muammodan chiqish usulini, ma kereyi bor kereysiz lopla?

Diniy ta'limni davlat resurslaridan boshqasida o'rganish ta'qiqlanadigan paytda, shu davlat degan organ o'zi din haqida aholisiga ilm berishi kerey. Agar san bermasang, o'rganadide istagan joyida har hil oqimlarni fikr qarashini.

O'zi bizani yurtimizda rahbarlik qilib turgan organ eski sovet tuzimidan qolgan ateizmda kotta bo'lgani uchunam din masalasiga barmoq ostidan qaraydi. Ularga ko'ra dindorlik afyundir, unga faqat aqli norasolar ergashadi deb o'ylashadi.
Shunchunam hozirgi ahvolimiz shunaqa harop.

Асли пичингни сизнинг мана шу постингиўга нисбатан қилса, ярашади. Паранжи ва ҳижоб дейилаётган нарса бир эмас. Ҳар бир ғурурли эркак ўз қизини рўмол ўраб юришини ҳохлайди. Камолиддин ўша рўмол ҳақида ёзяпти. Қиз ва ўғил болалар айри-айри ўқитилса, бунга ҳам яхши кўз билан қараш мумкин.

Аслида таълимнинг ҳозирги холати бизга мустамлака тузумидан мерос қолганини унутманг.

Сиз ҳам ўша даврдаги таълим таассуротларидан айро эмассиз.

Яхши эслайман: "Эски мактаб" ва бошқа шу руҳдаги совет мафкураси учун ёзилган асарлар чуқур ўргатилган, ёшлар онгига биз бўлмасак, (яъни Совет ҳукумати) олам зимистон эди, биз келиб оламни гулистон қилдик, деган ИДЕЯларини сингдиришган. Гапирса, гап кўп....

З ойда эмас. Ҳафтанинг бир кунинида маънавият соатларини ташкил этиб, унга сиз айтган уламолар чақирилса, жуда катта эффект берган бўларди. Унга маҳалла оқсоқоллари ҳам келиши керак. Одаб-ахлоқ, маънавият, тарбия борасида катта манфаат олиш мумкин бўларди. Бунинг учун алоҳида қонун қилиш ҳам шар эмас...
Маънавиятга юртимизда катта эътибор қаратилмоқда-ку, ахир.

Қиз ва ўғил болаларни алоҳида ўқитиш уларни бирга ўқитишдан самаралироқ эканини бир неча бор ўзининг тасдиғини топган... Шахсан ўзим бунинг гувоҳиман; ихтисослаштирилган мактабда фақат ўғил болалар ўқиганмиз ва бошқа мактабда ўқиган тенгдошларимизга қараганда илмларни яхшироқ эгаллаганмиз...

Фикримча, ҳар бир фикрни бўрттириб маъно қидириш унчалик ҳам мақсадга мувофиқ эмас...

Menimcha , avvalo, ma'naviyatimiz yo'nalishini aniq belgilab olishimiz va dinning kundalik hayotimiz bilan mutanosibligini topishimiz kerak.Hech qanday shaxsiy qarashlarsiz, hissiyotlarsiz , faqat aniq asoslarga tayangan holda fikrlovchi olimlar kerak, chunki din juda nozik masala. Dinga ozgina noto'g'ri talqin berishning oqibatini mendan yaxshi bilasizlar, shuning uchun mahalla oqsoqoli yoki qandaydir ulamoni chaqirib bola tarbiyasiga aralashtirish, uning dunyoqarashini shakllanishida ishtiroki - yetti o'lchab bir kesadigan xolat. Agar shunday qilinmasa din noto'g'ri talqin qilinib, uning obro'siga putur yetishi mumkin.

Men chala bilgandan, umuman bilmaganni afzal deb bilaman.

хар бир гапни ёмон томонини топиш мумкин. ман паранжи дедимми? ман хижоб дедим. нима кериги бор манга бу ерда "Сизнинг хамфирларингиз" деб гап кўпайтиришни. ким экан мени хамфикирларим? сизнингча кимдир қиз болага рўмол ўра, калта юпка кийма, тор шим кийма ва х.к. деса у одам вахобий ёки хизбит бўладими? нимага бунақа тор ўйлаш керак? кап-катта одамсиз. гап тагидан гап қидиришни нима кераги бор?

тамға қўйишни яхши кўрар экансизда. ман қаерда айитдим, ман хохлиман диншунослик дарси бўлишини деб? ман айитмоқчи бўлаган гапим, рўмол ўраш мумкин эмаску шунинг учун бунақа дарслик бўлмайди, демоқчи эдим. сиз бўлсангиз хамфикирлари хамфикирлари дейишдан чарчамияпсиз. бирпас туриб, буларнинг бошлиғи Камол демасангиз бўлди )).

Адашаяпсиз. Фаннинг тўла номи "Дунё динлари тарихи" ( "История мировых религий") ва бу фан мактаб ихтиёридаги соатлар ҳисобидан 9 синфда ўқитилади. Равшанки, бу фан диний қарашларни сингдиришга қаратилмаган.

Узр. Демак, ойдинлик киритиш учун қуйидагиларни амалга ошириш юзасидан ТС дан сўраб олиш керак керак:
1) мавзуни ёпиш
2) мавзу номидан "Диншунослик" ўрнига "Дунё динлари тарихи" деб ўзгартириш
3) мавзу номини қолдириб, топикни "Диншунослик" янги фанни мактабга киритилиш имкониятларини мухокама қилишга бағишлаш .

Хурматли Durian, хар бир ЭКОНОМИКА асосида пул етади, дин асосида эса бошка нарса. Бу икки фанни бир бири билан солиштириш аклга тугри кемиди. Ман Интернетдан "Дин асосларини мактабларда дарс бериш хакида фикр ва мулохазалар хакидаги интервиюни укиб чикишингизни ва сунгра бу сухбатни давом этишини таклиф килардим, агар карши бумасайиз? http://www.iarex.ru/interviews/20086.html

Сизнингча, мусулмонларнинг фарзандларига диний тушунча бериш ёки бу борадаги саволларига ойдинлик киритиш, бу -- мажбуран сингдиришми?

Яхшиям прокурор эмассиз!

Бир лахзага тасаввур килиб курилик, дунёнинг хар бир давлатида, уша давлатнинг асосий ахолисининг дини хакида Диншунослик дарси утилса, масалан Россияда Диншунослик дарси асосида Насронийлик, Узбекистонда Диншунослик дарси асосида Ислом утилса, сизнинг жиянингиз Россияда яшаса ва уша ердаги урта мактабда укиса ва унга мажбуран Диншунослик дарси асосида Насронийликни ургатса, бизда эса углимниг уртоги насроний буса, ва унга Ислом дини хакида дарс утса, унда каёгда колади Диний эркинлик.

Прокурорни асосий вазифалирдан бири - Конун устоворлигини назорат килишдир!

Диншунослик - турли динлар ва фалсафий оқимларни ўрганувчи фан бўлиб, унда дунёдаги турли динларнинг келиб чиқиши,уларнинг ривожланиши, тарқалиши ва эътиқод қилиниши эътироф этилади. Бу фанни тарих фанининг бир бўлаги сифатида ўтилишида ҳечам мантиқсизлик кўрмаяпман. Юқоридаги форумдошлар эса, фақат ислом дини нуқтаи назаридан вазиятга баҳо бермоқдалар. Сал мулоҳазали бўлайлик.

Сизнингча, ҳижоб рўмол бўлмай, нима?

Ҳижоб -- арабча сўз бўлиб, тўсувчи, беркитувчи, деган маънони билдиради.

Дарвоқе, водийда оналаримиз, келинлар ўрайдиган катта рўмолни ёпинчиқ дейилади.

Унда икки ҳайитни байрам қилишимизни бу "қолип"ингизга солмайсиз!

Ўзи қонунни нотўғри талқин қилса-чи?

Шу маънода ёздим. Тушунмаган жойингиз бўлса, яна ойдинлик киритиб беришимим мумкин фикрларимга. Қолаверса, мен ўртоқ подполковникка ҳаддим сиғиб бироз ҳазил қилувдим....

Шу боис, тўўўўўўўўғри тушунинг.......

Фикризга кушиламан, Дин тарихи сифатида агар утилса, каршимасман. Албатта авваламбор, бу дарсликни чоп этишдан олдин экспертлани фикрини билиш максадга мувофикдир.

Шу гапингизда жон бор.

Аммо адрес нотўғри. Мен динни мактабда мажбурий ўтилсин деган пост қолдирмадим. Фақат маънавият соатларини жонлантириш, ёшларнинг тарбиясини яхшилашга хизмат қилиши мумкин бўлган фикримни билдирдим.

Президентимизнинг "Юксак маънавият, енгилмас куч" асарида "...таълимни тарбиядан... ажратиб бўлмайди" дейилган.

Шахсан менга ота-онам ёмон ишларни қилсанг, қамаласан, ёки қонун олдида жавоб берасан, деб эмас, балки: Ёмон бўлади, Гуноҳ бу иш, Аллоҳ жазо беради, деб тарбиялашган.

Оффтоп:

Яхшиям шундай дейишгани. Акс ҳолда у пайтда қонунлар ҳозир бутунлай ўзгариб кетди. Ҳатто ўша давлатнинг ўзи ҳам энди тарих қаърига сингиб кетган.

мафтун, бу ерда има демоқчи эканлигингизни аниқ ёзиш керак экан. акс холда сизни гапингизни бошқа ёқга буриб ўзлиги фикр чиқаришлари мумкин экан.

Масуд ака, терминга бундай талқин бериб, тўғри фикр билдиряпсиз. Бироқ мавзуни очган форумдош берган саволга эътибор қаратинг:

Нима деб ўйлайсиз, саволга тасдиқ жавобини бердингиз-ми?

Цитата келтиришни ҳеч эплай олмадим-олмадимда, узр. Тузатиб қўйишар :)

Chala degan iborani sal boshqacharo ifodalasayam bo'luvradi. Dinni baholi qudrat yetganicha o'rgangan afzal, hich o'rganmagandan.
Ahir o'rganmaslik bu tanimaslik, inkor qilishlikka olib keladi. Bu esa kufrdir.
Shunchun yuzaki bo'lsa ham bilgani afzal.
A tak yuqori malakali mutahasis tamonidan o'rgatish kerak. Lekin davlatiz uchun bu kereymas narsaku.
Bizaga ateizm kerak, "diniy tomi ketganla" emas. :(

Ja panyatkeyz g'alatiykana?:(
O'sha Konstittutciyadagi 31-moddani sharxini yaxshilab o'qib chiqin mavlono, u yerda "majburiy singdirish" deb nimaga urg'u berilganligiga.
E sizdakalarga qo'yib bersa, dinni umuman bir burchakka qo'yib, ustiga ahlat cho'pla bilan qalashtirib, yo' qip tashasa.
Ha qo'yila bunday dindorlarniyam shu jamiat bo'lagi sifatida tan oliyla barakatopgurla. Diniy ta'limni na maktabda berasan va na institutda berasan, o'rganaman degan odamga "ana bor mahadga, ana bor Islom Univer.ga" diysan, ha bunday obshe dostupna qip qo'y. Tekin kurslar och. O'zin ishongan domlalani qo'yib, dindorlarni ilmiy izlanishiga tatmin ber.
Yo'de. O'ziyam o'rgatmaydi, o'rganishgayam ruxsat bermaydi. Hatto bollarimizniyam endi masjidga kiritishmidigan ham bo'p qopti. Nima emush "maktabda darsini qilsin". Ha ahmoq, maktabdan tashqari payt ham borku namozhonlar uchun. Nimaga u paytlada qarshi chiqasan.
Unagayam javob tayyor.
Nimamush "Davlat 11 yillik ta'limni o'z bo'yniga oldimi, demak maktabdan tashqari hayotigayam aralasharmush o'quvchini".
Ha parazit sani nima ishing bor man farzandimga diniy ongini o'stiramanmi yoki yo'mi sanga nima.
Yo'de bungayam bahona tayyor.
"Balog'at yoshiga yetib, pasport sohibi bo'gandan keyin, nima qilishini o'zi bilarmush":(
Iy, ha ota bo'p man nimaga o'z farzandimga egachilik qilolmas ekanman.Nimaga mani bolamga RayONO yoki maktabdagi qattagi ma'naviyat zavuchi ho'jayinchilik qilishi kerey?!

Hullas dinsizlar bulog'idan sug'orilgan bu davlat sistemasida dindorlarni odam sifatida ko'rish yoki ularni mana shu jamiayt a'zosi deb hisoblash yo' bizada.

Ушбу саволингиз, умуман мавзуда олиб борилаётган баҳсга «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг (1991 йил 14 июнда қабул қилинган янги таҳрири) еттинчи, яъни «Таълим тизими ва дин» моддаси билан жавоб бераман. Унда шундай дейилган: «Ўзбекистон Республикасида таълим тизими диндан ажратилган. Таълим тизимининг ўқув дастурларига диний фанлар киритилишига қўйилмайди. Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг дунёвий таълим олиш ҳуқуқи уларнинг динга бўлган муносабатидан қатъи назар таъмин этилади».
Шундай экан, Ўзбекистон ўқувчиларининг динга бўлган муносабатини шакллантириш мактаб зиммасига юкланмайди. Таъбир жоиз бўлса, бу ота-онанинг мажбуриятидир.

Узрку, диншунослик ҳам, "Дуне динларининг тарихи" ҳам диний фанлар туркумига асло кирмайди. Булар соф дунёвий фанлар

Ха, мулохазали бўлайлик.....
Бугун мактабда диншунослик дарслар, эртага хар махаллада мадраса очиш, ундан кейин нима? Ха, толибонлар, аёлларни тошпаррон қилиш, бурнини, қулоғини кесиш....
колонизаторлар тилида "проходили", колесо истории деилади....

Такрорлаяпман, диншунослик - дунёвий илм. Зиддият йўқ.

Ha,mulohazali bo'laylik Colorado amaqi.
Nimaga endi srazu tolibonlar, qulo, burunni kesish.
Ha bizani o'lkada unaqa afg'ondagi johilizm avj olmaganku. Nu bor edi qachonlardir dinni ko'taraolmagan yoshlar. Hozir dindorlar orasida ilm rivojlangan. Bunda MSMY domlani hissalari kotta. Qolgan domullolaram bo'sh kelishmayapti.
Qaerda ilm avj olsa, ilmsizlik ketadi.
Shunchun maktab programmasiga din fanini kiritishga qurbimiz yetmasa, diniy ta'lim haqida ham ozgina bosh urib ko'rish kerey, davlat erlari.
Qama qama, qo'rqit qo'rqit bilan 70 yil yashab keldik. Endi buyog'iga qo'rqitursek, o'zimizga yomon bo'ladi.

Mavzu bo'yicha , konstruktiv fikrlarni o'rtaga tashlab muhokama qilsak bo'lar edi, chuki mavzu juda dolzarb.Kopchilik ZYOLILARning fikrini bilish qiziqarli.

O'zbek tili qoidalarini, oddiy muomila etikasini unutmaslikni iltimos qilaman.

Ну а че,безобидные фундаменталистские-хардлайнеровские волны, а светский интелектуал про "дунёвий илм", зиддият йўқ... в общем кошмар на улице вузов ((