uForum.uz

uForum.uz (https://uforum.uz/index.php)
-   Êëèíèêè è âðà÷è (https://uforum.uz/forumdisplay.php?f=483)
-   -   [Ïðîáëåìà] Valyuta rangli xalatlar, yohud Vrachlarga berilgan "Sovg'a" - "Pora(mi?)" (https://uforum.uz/showthread.php?t=13079)

Fayzbek 04.06.2010 17:50

Valyuta rangli xalatlar, yohud Vrachlarga berilgan "Sovg'a" - "Pora(mi?)"
 
Birinchi masala:
Bir iki kun oldin TVda bir serialni ko'rib qoldim; unda Hazrat Qoraev degan bosh vrach bir yigitni Grijasini operatsiya qilish uchun pul bermaganidan, to'xtatib qo'yadi.
Demak bu holatlar TVda berilyaptimi, demak asos bordir.

Ammo...

Men o'zim ikki marta shu holatdagi operyatsiyani boshimdan o'tqazganman. Meni operatsiy qilgan vrachdan bir umr qarzdormon.
Birinchi martasida 1 soat operatsiya qilishgan. Ikkinchi safar ham muammolar bo'lganda shu vrachga borganman. O'zi operatsiyaga olishga vada bergan. O'sha kuni mendan oldingi bolakay qo'rqib qochib ketgandan keyin meni olishdi. Belgilangan vaqt bo'lganda bo'sh vrach bo'lishiga qaramayn o'zlarii kirib keldi. Ungacha shogirdi tugatish arafasida edi, Kelib boshimni silab qutilibsanku bolam dedi. Yillar o'tdi, u rahmatlik bo'lib ketibdi, lekin o'sha paytdagi menga bo'lgan moamalasi va yahshiligi hamon yodimda.

Ikkinchi masala:
Biz bilamizki meditsina sohasida har hil, dori-dormonlar va med. asboplar bn savdo qiladigan, tarmoqli marketing firmalari bor. Bu firmalar o'z mahsulotlari sotili uchun har hil aktiyalar o'tqizyapti; masalan o'z dori darmonlarni qaysi vrach ko'p yozsa, unga sovg'alar beryapti. Shu o'rinda meni bir do'stim, vrach qabuliga bordi, uning yozib bergan dorilarini borini oldi, qolganlarini, keyin olaman deb Moskva shahriga jo'nab ketdi, borib dorilarni optekadan olmoqchi bo'lsa, u erdagi hodimlar bu DSga bunaqa dorilar qabul qilinmasligini aytibdi.

Yuqoridagilarga asoslanib keyingi paytda vrachlarimiz, oq xalatga dog' tushurma iborasidan qochib, rangli xalatlar kiymayaptilarmi?

OmoN 05.06.2010 00:17

Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Fayzbek (Ñîîáùåíèå 408369)
Yuqoridagilarga asoslanib keyingi paytda vrachlarimiz, oq xalatga dog' tushurma iborasidan qochib, rangli xalatlar kiymayaptilarmi?

Ñèç àéòãàíäàқà âðà÷ëàð ҳàì áîð. Ëåêèí, áèð-èêêèòà(¸êè áåø ¢í ìèíãòà) âðà÷íè äåá áàð÷à âðà÷ëàðãà èøîí÷ é¢қîëèá áîðàÿïòè. Øó á¢ëèìäà áèð ïàéòëàð "Îñòîðîæíî âðà÷" äåãàí ìàâçó î÷èëãàí ýäè. ¡çè áóþðãàí äîðèíèíã қóòèñèäàí êåðàêëè æîéèíè éèðòèá îëãàí âðà÷ëàðíè ê¢ðãàíìàí. Äîðèíèíã íîìèíè ¸çãèì êåëìàäè. Áó èøëàðíèíã âðà÷ëàð õàëàòèíèíã ðàíãèãà óìóìàí àëîқàñè á¢ëìàñà êåðàê.

Fayzbek 05.06.2010 15:02

stakanga o'ratilgan ilon...
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò OmoN (Ñîîáùåíèå 408500)
Ñèç àéòãàíäàқà âðà÷ëàð ҳàì áîð. Ëåêèí, áèð-èêêèòà(¸êè áåø ¢í ìèíãòà) âðà÷íè äåá áàð÷à âðà÷ëàðãà èøîí÷ é¢қîëèá áîðàÿïòè. Øó á¢ëèìäà áèð ïàéòëàð "Îñòîðîæíî âðà÷" äåãàí ìàâçó î÷èëãàí ýäè. ¡çè áóþðãàí äîðèíèíã қóòèñèäàí êåðàêëè æîéèíè éèðòèá îëãàí âðà÷ëàðíè ê¢ðãàíìàí. Äîðèíèíã íîìèíè ¸çãèì êåëìàäè. Áó èøëàðíèíã âðà÷ëàð õàëàòèíèíã ðàíãèãà óìóìàí àëîқàñè á¢ëìàñà êåðàê.

Men shu o'rinda ba'zi bir med. uskunalar va dori-darmon ishlab chiqaruvchi firmalar, mahsulotlarini sotish uchun, to'g'ri kelgan shahslarni o'qitib ularga litsenziya berib shu soha bo'yicha faoliyat yuritish huquqini beryapti. ular esa hatto kasallarni ham davolashmoqdalar. Vrachlar yaxshi bo'lsin yomon bo'lsin 6-7 yil o'qishadi. Ularchi qanchadir o'ylar ichida shu faoliyat bn shug'illanishni boshlashyapti. bu bo'yicha qandaydir nazorat o'rnatilganmi? Bu bo'yicha kimdir ma'lumot bera oladimi?

Abdusalim Nursaidov 05.06.2010 15:19

Õàììà àéá óøà òàðìîêëè ìàðêåòèíã þðèòàåòãàí ôèðìàëàðäà äåá õèñîáëàéìàí óëàðíèíã äîðèëàðíè ñèôàòè äàâëàòíèêèäàí àí÷à ïàñò ëåêèí óñòèäàãè åçóâèíè(òàðêèáèíè) óêèñàíãèç óíäàí êó÷ëè äîðè éóêäåê òóéèëàäè. Áàúçè áèð-èêêèòà âðà÷ëàðíè ôèêðèíè áóçàåòãàí õàì óøà ñåòåâîé ìàðêåòèíã áèëàí øóãóëëàíàåòãàí ôèðìàëàð . Åâðîïàäà áóíàêà ìàðêåòèíããà óðèí éóê ëåêèí ÑÍà äàâëàòëàðèäà õàíóçãà÷à áóíãà êàðøè êîíóí èøëàá ÷èêèëìàãàí áóãóí áèòòàñèíè éóêîòñà ýðòàãà ÿíà èêêèòàñè ÿíãè íîì áèëàí ïàéäî áóëìîêäà áóëàðíè áàðè èêòèñîäèåò ðèâîæèãà ñàëáèé òàúñèð êóðñàòìîêäà Ìàíà íåãà èêòèñîäèåòíè ðèâîæëàíèøè ñóñò

Fayzbek 07.06.2010 10:34

Iqtisod...
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Abdusalim Nursaidov (Ñîîáùåíèå 408642)
Õàììà àéá óøà òàðìîêëè ìàðêåòèíã þðèòàåòãàí ôèðìàëàðäà äåá õèñîáëàéìàí óëàðíèíã äîðèëàðíè ñèôàòè äàâëàòíèêèäàí àí÷à ïàñò ëåêèí óñòèäàãè åçóâèíè(òàðêèáèíè) óêèñàíãèç óíäàí êó÷ëè äîðè éóêäåê òóéèëàäè. Áàúçè áèð-èêêèòà âðà÷ëàðíè ôèêðèíè áóçàåòãàí õàì óøà ñåòåâîé ìàðêåòèíã áèëàí øóãóëëàíàåòãàí ôèðìàëàð . Åâðîïàäà áóíàêà ìàðêåòèíããà óðèí éóê ëåêèí ÑÍà äàâëàòëàðèäà õàíóçãà÷à áóíãà êàðøè êîíóí èøëàá ÷èêèëìàãàí áóãóí áèòòàñèíè éóêîòñà ýðòàãà ÿíà èêêèòàñè ÿíãè íîì áèëàí ïàéäî áóëìîêäà áóëàðíè áàðè èêòèñîäèåò ðèâîæèãà ñàëáèé òàúñèð êóðñàòìîêäà Ìàíà íåãà èêòèñîäèåòíè ðèâîæëàíèøè ñóñò

Bunaqa firmalar bn raqobatlashish uchun o'zimizning firmalar ham shu usulni qo'llashga majbur. Lekin, vrachlarning faoliyatiga dahldor jihatlari ham borda. Ular vrachlar bn ham hamkorlik qilyapti, hamda dorixonalar bn ham hamkorlik qilyapti. Ularga har hil aktsiyalar uyushtirib sovg'alar beryapti; masalan: Vrachlar orasida o'z dorisini ko'p yozganlik bo'yicha aktsiya o'tqazadi va aptekalar orqali qaysi vrach qanday dorilarni yozyapti nazorat o'tqazadi. Bularni nazorat qilish uchun, hohlagan sohadan asosan med. sohasidan odamlarni yolaydi. Qarabsizki, oddiy qilib aytadigan bo'lsak "yod" bn ham bitadigan yaraga "spirtni" ham qo'shib yozadi, sababi "spirt"ni ko'p yozishga aktsiya bo'lyaptida. Natija bo'yicha ular sovg'a olishdi lekin bechora kasalni esa kam cho'nchagiga ham sog'ligiga zarar. Biz bilamiz har bir dorining foydasi ham zarari ham borku, shunday emasmi?

Bolakay 07.06.2010 22:14

Ta'limdagi muammo
 
Men yaqinda bo`lib o`tgan bir voqeani aytib bermoqchiman.
Bitta ko`chada uchta tengqur o`z oilasi bilan bilan yashashadi. Uchalasi ham oliy ma'lumotli, turmush o`rtoqlari ham. 2 tasi er-xotin maktabda o`qituvchi, bittasi er-xotin vrach. Oradan 15 yil o`tdi. O`qituvchilar o`rtahol yashashayapti. Vrach oila esa yangi mashina olishdi, parabolik antenna, so`nggi rusumdagi kiyim kechak va hokazo. Umuman iqtisodi o`qituvchinikidan yaxshi.(O`qituvchilarning bittasi direktor) Bir o`qituvchining o`g`li voyaga yetib kasb tanlash vaqti kelganda otasi maslahat beribdi: "O`g`lim, onang va men o`qituvchi bo`lib kam bo`lmadik, sen ham shu kasbni tanlagin" O`g`li esa "Yo`q o`qituvchi bo`lsam nari borsam direktor bo`larman. Mana direktor og`ayningiz haliyam eski Jigulida yuribdi, vrach o`rtog`ingiz esa yangi Nexia oldi, yana xotiniga Matiz obermoqchi, men o`qituvchi emas vrach bo`laman"- debdi......:shok:

O`qituvchilarda oylikdan boshqa pul tushadigan joy yo`q, vrach bo`lsam esa boshqacha debdi... Shu boshqacha ostida nima yotganini hammamiz yaxshi bilamiz. Agar forumda meditsina sohasi vakillari bo`lsa javob bersangiz, oddiy vrachning oylik maoshi qancha (O`qituvchiniki taxminan 200 - 400 ming atrofida)

(Men qaysidir bir kasbni afzal demoqchi emasman, balki qaysi sohada pul ko`pligiga qarab o`quvchilar kasb tanlamoqda deb aytmoqchiman.)

Bolakay 07.06.2010 22:25

Maktabning 9-sinf o`quvchilari kollejlarga hujjat topshirishda kerqak boladigan 086Y formasidagi tibbiyot ma'lumotnomasi olish Davlatimiz tominidan 3-yildan buyon tekin (Katta rahmat bunga). Tibbiy ko`rikdan o`tishdan oldin ba'zi "uddaburon" vrachlar maktab o`qituvchi va o`quvchilariga tibbiy ko`rikdan o`tmay ma`lumotnoma olish imkoni borligi haqida xabar berishdi. Biz albatta ko`nmadik.Maktabdagi barcha 9-sinf o`quvchilarini tibbiy ko`rikka olib bordik. Rentgen plyonka yo`q ertaga kelasiz dedi. Yana uddaburon vrachlar orqali ma'lum miqdorda summa berilgandan keyin bexosdan plyonka borligi esiga tushib qoldi va ish bitdi. ....

Bizning adolatli jamiyat haqidagi o`quvchilarga bergan 9-yillik tarbiyamiz bir necha daqiqada chil-chil sindi.......

Yurtboshimizning ma'naviyat haqidagi jon kuydirishlari haqidagi sayi-harakatlari ma'nosini endi anglab yetmoqdamiz.Toki ma'naviyati past, nafsi buzuq shaxslar bor ekan bu dunyoda oldinga rivojlanish bo`lmaydi.
(BU HAMMASI SHAXSHIY FIKRLAR. QAYSIDIR BIR SOHA VAKILLARIGA TA"NA TOSHI OTISH NIYATIDAN YIROQMAN)

Anvar Atakhanov 07.06.2010 22:37

Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409539)
eski Jigulida yuribdi

Shuyam bor ekanku:-) Agar mavzuga o'tadigan bo'lsak, bunaqa mavzular oldin xam ochilgan. Vrachlar haqida juda ko'p fikrlar aytilgan. Boshqacha nom berish kerak edi mavzuga. "Vrach" bilan "pora" degan so'zlar sinonim bo'lib qoldi. Xamma biladi bu haqda. Xamma o'z fikrini bildirayapti bu xaqda. Nima uchun bunaqa xolat bilan xech kim shug'ullanmaydi? Shunchalik pastkash bo'lib ketdikmi? Vrachning xalatining rangiga kelsak, uning rangi oq emas-qora rangda bo'lishi kerak. Ular uchun oq rang essiz. Bu mening fikrim. Lekin bu - aslidayam shunday. Birovning boshiga tushgan musibatdan pul ishlash...

Bolakay 07.06.2010 22:49

Savol
 
Ba`zi bir tibbiyot xodimlariga minnatdorchilik sifatida "sovg`a" berishadi. Ha endi hayotingizni saqlab qoldi, pul ko`zga ko`rinadimi....Lekin bu vrachning o`z ishi emasmi. Davlat unga bu ishi uchun maosh to`layaptiku???

Bu xuddi maktab o`qituvchisining dars o`tib bo`lganidan keyin o`quvchilardan pul yig`ib olishi (oliygohlarda bor bu holat:naughty:) kabi holat bo`lmaydimi. Hurmatli vrachlar javob bering.

Yuqoridagi postda aytilgan Nexia Matizlarni oddiy vrach o`z maoshiga olishi mumkinmi????:rtfm:




(Ba`zi ma'naviyati past shaxslar sababchi deb o`ylayman bu hodisalarga :dash2::dash2::dash2:)

Anvar Atakhanov 07.06.2010 22:59

Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409554)
Lekin bu vrachning o`z ishi emasmi

Yashshavor o'g'il bola! Haqiqatdan xam bu-poraga kiradi. Xaqiqatdan xam bu ularning vazifasi. Bir kishining salomatligini saqlab qolgani uchun davlat unga maosh to'laydi, maoshni esa bizning daromad solig'iga to'lagan pulimizdan olib to'laydi.

Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409554)
Hurmatli vrachlar javob bering

Xurmatli vrachlar bunga javob bera olishmaydi. Bu mavzuga ular kirishni xoxlashmaydi.

Bolakay 07.06.2010 23:01

Maktab ta'miri uchun ota-onalar homiylik qilishadi doimo. Bir kuni bitta tibbiyot xodimi kelib menga: "Sizlar nima qilasiz ota-onalardan homiylar izlab, ha o`qituvchilar o`z maoshlarining 40% o`tkazsa bo`lmaydimi bunga. Bizda misol uchun shunaqa qilishadi" - dedi. Shunda men "Qaysi vrach maoshiga qarab qolgan kuni. Ular to`la maoshdan ham o`ylanmay voz kechsa bo`ladi. Chunki ularga maoshdan tashqari "tushum" borda. O`qituvchida maoshdan boshqa tushum bormi?

(Kechirasiz men ba'zi bir vrahlarni nazarda tutdim, hammasini emas)




Aynan "Chunki ularga maoshdan tashqari "tushum" borda. O`qituvchida maoshdan boshqa tushum bormi?" degan fikrni yaqinda 9-sinf o`quvchisi vrach kasbi o`qituvchinikidan afzalligining isboti sifatida keltirdi..

Bolakay 07.06.2010 23:07

Bitta kasalxonada "Duradgor adashishi mumkin, temirchi adashishi mumkin, lekin vrach adashmasligi lozim" dgan shiorni o`qiganman (yoki shunga o`xshash, lekin ma'no shunday)




Mantiq.......O`ylab qarasam ''adashadigan" vrachlar hozir ham bor.
Ularni esa "adashgan" o`qituvchilar ta'lim berib voyaga yetkazmoqda.
O`sha "adashgan" o`qituvchilar "adashgan" domlalar ta'lim beradigan oliygohda o`qishgan.

Birinchi "adashganlar" qayerda???????

Shomurodov Shohruh 07.06.2010 23:18

Îôôòîï:
Êè÷êèíàëèãèìäà òèøèì îãðèãàíäà ñòîìàòîëîã îãðèòèá ñóãóðèá îëàðäè, óøàíäàí áåðè âðà÷ëàðíè ¸ìîí êóðèá êîëãàíìàí...

Fayzbek 08.06.2010 17:01

Valyuta...
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409559)
Aynan "Chunki ularga maoshdan tashqari "tushum" borda. O`qituvchida maoshdan boshqa tushum bormi?" degan fikrni yaqinda 9-sinf o`quvchisi vrach kasbi o`qituvchinikidan afzalligining isboti sifatida keltirdi..

Dinyo bo'yicha statistik ma'lumotlarga ko'ra, Eng puldor kasb "xirurg" vrach kasbi ekan. Bu nimani anglatadi. Xalollik bn topilganimi yo boshqami bilmadim.

Fayzbek 08.06.2010 17:24

yana bir holat
 
Bir kuni oyog'imdan jarohat olib kasalhonaga borib, muolajadan keyin bir yigitni yig'lab kelyotganini ko'rib qoldim.
keyin bilsam xotini tug'riqxonada ekan...
Lekin o'sha joydagi eshikdagi hamshirami, sanitarkami; farzandli bo'ldingiz deb suyinchi olibdi, qanaqadir yo'rgakka o'ralgan bo'lani ko'rsatibdi. Yigit quvonchidan sovg'a salomlar qilib kerakli dorilarni yetqazibdi, aslida esa xotini o'lik farzand dunyoga keltiribdi ekan.
Bu holatga endi nima deysiz, pulimga emas meni aldashganiga ho'rligim kelyapti dedi.

OmoN 08.06.2010 19:33

Îôôòîï:
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409546)
Biz albatta ko`nmadik.Maktabdagi barcha 9-sinf o`quvchilarini tibbiy ko`rikka olib bordik.

ßúíè áèòèðóâ÷èëàðíèíã ¢қèøãà êèðãàíäà êåðàê á¢ëàäèãàí ҳóææàòëàðèíèÿì ñèíô ðàҳáàðè/¢қèòóâ÷èñè ò¢ïëàÿïòèìè? ¡қèøíè áèòèðãàíèäàí êåéèí óéëàíòèðèá ҳàì қ¢éèíãëàð. Ñàâîá òóãàë á¢ëñèí.

Bolakay 09.06.2010 21:51

Eh do`stim nimasini aytasiz...
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò OmoN (Ñîîáùåíèå 409847)
Îôôòîï:
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409546)
Biz albatta ko`nmadik.Maktabdagi barcha 9-sinf o`quvchilarini tibbiy ko`rikka olib bordik.

ßúíè áèòèðóâ÷èëàðíèíã ¢қèøãà êèðãàíäà êåðàê á¢ëàäèãàí ҳóææàòëàðèíèÿì ñèíô ðàҳáàðè/¢қèòóâ÷èñè ò¢ïëàÿïòèìè? ¡қèøíè áèòèðãàíèäàí êåéèí óéëàíòèðèá ҳàì қ¢éèíãëàð. Ñàâîá òóãàë á¢ëñèí.


Shunaqaga o`xshaydi.:shok:Kollejga joylashganidan keyin ularning 6 oygacha yangi muhitga moslashishi uchun o`qituvchilari xabar olib turishga majbur! Kollej davomati pasayib ketsa ta'lim bergan maktabda ayb!

Fayzbek 10.06.2010 17:18

Birinci adashish jannatdan quvilish emasmi?
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Bolakay (Ñîîáùåíèå 409560)
Bitta kasalxonada "Duradgor adashishi mumkin, temirchi adashishi mumkin, lekin vrach adashmasligi lozim" dgan shiorni o`qiganman (yoki shunga o`xshash, lekin ma'no shunday)
Mantiq.......O`ylab qarasam ''adashadigan" vrachlar hozir ham bor.
Ularni esa "adashgan" o`qituvchilar ta'lim berib voyaga yetkazmoqda.
O`sha "adashgan" o`qituvchilar "adashgan" domlalar ta'lim beradigan oliygohda o`qishgan.
Birinchi "adashganlar" qayerda???????

Bilimsizlarni boshqarish osonroq deb domlalar o'qitishmasa kerakda...
Ularni sog'ish ham oson.
Ular diplom olib o'sha sog'ishni davom ettiradi.

Fayzbek 21.06.2010 12:14

O'tgan hafta
 
Chirchiq shahar ko'chalarining birida ketyotsam, ko'chaga yugirib chiqqan ayolni ko'rib qoldim, uni otasi yiqilib qovurgasini sindirib olgan va ertalab do'xtirga oborib kelgan ekan. Ko'rib uyiga qaytarishgan, qimirlamay yotishni tavsiya qilishgan. Uyiga kelgach esa ichki qon ketish bo'lyotgani ma'lum bo'lgan va tez yordam chaqirgan, uni kutib olish uchun ko'chaga chiqqan. Ko'chada yana bir kishi tez yordan chaqirgan bo'lib, kasalni olib ketyotgan ekan. Buni bilmagan ayol unga menga kelyapsizmi? deb so'radi undagi vrach esa shunaqangi jerkib berdiki bu so'zlarni hatto bu erda yozishga qo'lim bormaydi. Yonimda turgan o'rtog'im bn bir birimizga qarab, shunaqayam muomala bo'ladimi. Gippokrat qasamyodi qayoqda qoldi deguncha qoldik...

Fayzbek 21.06.2010 12:16

Tishniyam, pulimniyam oldi...
 
Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Shomurodov Shohruh (Ñîîáùåíèå 409564)
Îôôòîï:
Êè÷êèíàëèãèìäà òèøèì îãðèãàíäà ñòîìàòîëîã îãðèòèá ñóãóðèá îëàðäè, óøàíäàí áåðè âðà÷ëàðíè ¸ìîí êóðèá êîëãàíìàí...

Bugun men ham tish do'xtiriga bordim tishimni rentgen qilishdi, tishing yashab bo'libdi dedi va tishimni sug'irib tashladi...

Fayzbek 21.06.2010 15:59

Shifokorlar qasamyodi hali ham amaldami?
 
Agar shifokor xatoga yo‘l qo‘ysa, majburiyatlariga mas'uliyatsizlik bilan yondashsa, uni Gippokrat qasamyodiga zid ravishda ish tutganlikda ayblashadi. Barcha xabardor bo‘lgan, ammo uning to‘liq mazmuni haqida ozchilik biladigan o‘sha mashhur qasamyod aslida qanday, uning paydo bo‘lish tarixi nima bilan bog‘liq? Umuman, antik davr ilm-fanining darg‘alaridan biri - Gippokrat nomi bilan ataladigan shifokorlar qasamyodi hozirda ham o‘z ta'sir kuchiga egami?

Fayzbek 21.06.2010 16:00

Moziyga nazar...
 
Ma'lumki, shifokor bo‘lishni istagan har bir inson Gippokrat qasamyodini qabul qiladi. Shu bois mutaxassis u yoki bu sabab tibbiy yordam ko‘rsatishdan bosh tortsa, bemorlar uning majburiyatlarini aynan shu ont orqali eslatishga urinadilar. Chunki ko‘pincha Gippokrat qasamyodi shifokorning insonlarga sadoqatli xizmati va uning insoniylik, xolislik, fidoyilik g‘oyalariga sodiqligi bilan uyg‘un holda tushuniladi.

Aslida shifokorlarning axloq me'yorlarini tartibga soluvchi qoidalar azal-azaldan mavjud bo‘lgan. Bizgacha yetib kelgan manbalarda (dentalrevue.org saytida keltirilishicha) Gippokrat qasamyodi miloddan avvalgi V asrda qadimgi yunon tilining ioncha shevasida yozilgan. Mana shu yerdan qator davriy nomutanosibliklar boshlanadi. Umuman olganda, keng jamoatchilikda qasamyod shaxsan Gippokrat tomonidan yozilgan, degan qarashlar shakllangan. Lekin ko‘plab mutaxassislar qasamyod matni biroz kechroq - mutafakkir vafotidan so‘ng, miloddan avvalgi 356 yillardan keyingi davrda yozilgan, degan fikrda. Vaqt o‘tishi bilan u sayqallashib borgan. Ko‘p marotaba qayta ishlangan va tahrir qilingan matn ilk marotaba keng jamoatchilik uchun 1848 yilda Jenevada «Tibbiy burch» jurnalida chop etilgan. Ammo 2400 yil avval yozilgan Gippokrat qasamyodining asl nusxasi bizgacha yetib kelmagani rost.

Fayzbek 21.06.2010 16:01

Evtanaziya taqiqlangan
 
Hayoti davomida tibbiyot xodimlari bilan to‘qnash kelgan har qaysi odamning ko‘z o‘ngida shifokor yuqori malakali, shuningdek, mehribon va kuyunchak inson sifatida gavdalanadi. Bunda Gippokrat qasamyodining ma'lum ma'noda o‘rni bor. Shu o‘rinda ushbu qasamyodning (Medicinejournal. com saytidan olingan) lotin tilidan tarjimasini keltirib o‘tishni joiz topdik:

«Shifo beruvchi Appolon, Asklepiy, Gigey va Panatseya hamda barcha ilohlarni guvohlikka chaqirgan holda kuch-qudratim va aql-zakovatim yetganicha quyidagi qasamyod va yozma majburiyatni bajarishga - menga ta'lim bergan insonni ota-onam qatorida ko‘rib, borimni u bilan bo‘lishishga, muhtojligida unga ko‘maklashishga, uning avlodlarini og‘a-inilarim sifatida qabul qilishga, davolash san'atini o‘rganmoqchi bo‘lishsa, beminnat o‘rgatishga, tibbiyot ilmiga daxldor barcha pand-nasihatlar, og‘zaki darslar va boshqalarni tibbiy qonunlar qasamyodi hamda majburiyatini olgan o‘g‘illarim, ustozimning o‘g‘illari va shogirdlariga ma'lum qilishga (ulardan boshqa hech kimga aytmaslikka) ont ichaman.

Davolash usulini imkonim boricha bilimimga tayangan holda biron-bir ziyon va adolatsizlikka yo‘l qo‘ymay, bemorlar manfaatiga qarataman.

Hech qachon o‘limga olib keluvchi dorini uni so‘ragan insonga bermayman, bunday niyatni amalga oshirish yo‘lini ko‘rsatmayman. Pok va halol yashayman, davolash san'atimni ham xuddi shu yo‘l bilan amalga oshiraman.

Tosh kasalliklari aniqlangan bemorlarni hech qachon jarrohlik yo‘li bilan davolamay, mazkur ishni mutaxassisga qoldiraman.

Qaysi xonadonga kirib bormay, zararli, g‘arazli va nohaq niyatlarni emas, balki faqat bemor foydasini ko‘zlayman.

Davolash davomida, shuningdek, boshqa paytlarda ham inson hayotiga taalluqli va oshkor etilmasligi kerak bo‘lgan nimaniki ko‘rsam, eshitsam, ularni sir saqlayman.

Agar men qasamyodni buzmay amal qilsam, hayotim va davolash san'ati sohasida omad, odamlar orasida mashhurlik berilsin, yolg‘on ont ichib, so‘zidan qaytganlar esa buning aksiga mubtalo bo‘lsin»

Endi bugungi kun nuqtai nazaridan Gippokrat qasamyodini tahlil qilib ko‘raylik. «Hech qachon o‘limga olib keluvchi dorini uni so‘ragan insonga bermayman, bunday niyatni amalga oshirish yo‘lini ko‘rsatmayman». Bu qoida bilan shifokorga aniq va ravshan qilib evtanaziya (bemor yoki uning yaqinlari ruxsati bilan uni hayot bilan bog‘lovchi apparatdan uzish) taqiqlanayotganini tushunish uchun tibbiyot sohasida chuqur bilimga ega bo‘lish talab etilmaydi. Aytish joizki, ushbu qarash bugun ham aksariyat davlatlarda yuksak qadrlanadi. Medicinejournal. com saytida keltirilishicha, Gollandiya, Belgiya va AQShning shtatlaridan biri - Oregonda rasmiy ravishda evtanaziya ruxsat etilgan. Demak, ba'zi hollarda shifokor o‘zi istamagan (hattoki bilmagan) holda Gippokrat qasamyodiga amal qila olmaydi. Tosh kasalliklarini jarrohlik yo‘li bilan davolamayman, deya qayd etilgan qasamyod bandida o‘sha davr qarashlariga ko‘ra ham har bir kasallikni o‘z mutaxassisi davolash lozimligini uqtiriladi. Zero, bilib-bilmay davolash yomon oqibatlarga olib kelishi ayon.

Umuman, qasamyod matnidan ma'lumki, uning mazmuni bemorlarga nisbatan bir munosabatni shakllantirishni, ya'ni ularga zarar yetkazmaslikni nazarda tutadi.

Fayzbek 21.06.2010 16:01

Zamonaviy turdagilari ham bor
 
Ba'zi holatlarda an'anaviy Gippokrat qasamyodi bugungi jamiyat talablariga zid kelishi hollari ham yo‘q emas. Shu bois, butun dunyo mamlakatlarida uning asosida zamon talablariga mos me'yorlar ishlab chiqilishi yo‘lga qo‘yila boshlandi.

About-health-care.com sahifasida ma'lumot berilishicha, ko‘plab davlatlarda o‘z jamiyati sharoiti va talablaridan kelib chiqqan holda me'yorlar va qasamyodlar qabul qilingan. Masalan, bugungi kunda AQSh va Yevropada 2006 yili qabul qilingan «Shifokorning kasbiy kodeksi» amalda. Qo‘shma Shtatlarda Gippokrat qasamyodi «Homeland Security Act» hujjati asosidagi sud pretsendenti bilan cheklangan.

Rossiyada o‘tgan asrning 90-yillarida «Shifokor qasamyodi»ning nomi o‘zgartirilib, «Rossiya shifokori qasamyodi» deb atala boshlandi. 1999 yili uning matni mamlakat Dumasi tomonidan tasdiqlandi. Hozirda oliy ta'lim muassasasini bitirayotgan bo‘lajak shifokorlar diplom olish marosimida tantanali ravishda ayni shu qasamyodni qabul qiladilar.

1948 yili Butun dunyo tibbiyot assotsiatsiyasining Bosh Assambleyasi Gippokrat qasamyodi asosida yaratilgan Jeneva deklaratsiyasini qabul qildi. 1949 yili esa deklaratsiya Tibbiyot etikasi xalqaro kodeksi tarkibiga kiritildi, deyiladi livejournal. com saytida.

Mazkur hujjat matnida quyidagilar tilga olinadi: «Men butun hayotimni insoniyat xizmati uchun bag‘ishlashga qasamyod qilaman. Ustozlarimga minnatdorchilik bildirgan holda ularni hurmat qilaman; o‘z kasbiy majburiyatlarimni sidqidildan bajaraman; bemorning sog‘lig‘i asosiy vazifamga aylanadi; menga ishonib aytilgan sirlarni saqlayman; o‘zimda bor barcha vositalar yordamida shifokorlik kasbining ulug‘ an'analari va mavqeini saqlashga harakat qilaman; hamkasblarga aka-ukalarim kabi munosabatda bo‘laman; diniy, milliy, irqiy, siyosiy yoki ijtimoiy sabablar bemorga nisbatan bo‘lgan majburiyatimni amalga oshirishga halal berishiga yo‘l qo‘ymayman; inson hayotiga chuqur hurmat hissini saqlayman; xavf ostida bo‘lsam-da, o‘z bilimlarimni insoniylik qoidalariga qarshi qo‘llamayman. Men yuqoridagilarning barchasini sidqidildan va ixtiyoriy bajarishga tantanali ravishda qasamyod qilaman».

Mamlakatimizda esa bo‘lajak shifokorlar buyuk bobokalonimiz, tibbiyot ilmi allomasi Abu Ali ibn Sino nomi bilan qasamyod qiladilar. Unda insonlarni davolash vazifasining muqaddasligiga urg‘u berilganini «butun shifokorlik faoliyatim davomida va insonlar yordamga muhtoj barcha holatlarda bemor hayoti uchun kurashaman», degan so‘zlardan ham bilish mumkin. Shu bilan birga, qasamyodda bemor va uning yaqinlari bilan bog‘liq tibbiy sirlar saqlanishi, sog‘liqqa xavf soluvchi holatlarga jiddiy yondashgan holda ularni bartaraf etish, har qanday holatda ham faqat bemor manfaatlarini ko‘zlab ish tutish mas'uliyati yuklatiladi.

Fayzbek 21.06.2010 16:03

Takomillashuv - davr talabi
 
Xorij matbuoti, xususan, «Washington Post» nashrida ta'kidlanishicha, Amerika va Yevropa qit'alarida Gippokrat qasamyodi eskirgan, deb e'tirof etilib, uni takomillashtirish fikri ilgari surilmoqda. Chunki u bugungi kun real hayotidagi sharoitlarga mos emas ekan. «Gippokrat davrida tibbiyot xodimlarining boshqa kasb mutaxassislariga hurmat va bemorning tanlash huquqi kabi muhim printsiplar mavjud bo‘lmagan. Qolaversa, shifokorlar jamiyat va hukumatning doimiy nazoratiga duch kelmagan edi» deyiladi shu gazeta elektron sahifasida.

«Lantset» tibbiy jurnalida esa yangi qasamyod negizida quyidagi tamoyillar aks etishi zarur deyilmoqda:

«Har bir bemor yuqori standartlar asosida davolanish huquqiga ega.

Bemor va shifokor o‘rtasidagi munosabatlar xolis bo‘lishi, kerakli hollarda sir tutilishi darkor.

Davolanuvchiga nisbatan shifokorning (moddiy yoki boshqa turdagi) ta'margirligiga yo‘l qo‘yilmasligi zarur».

Yaxshilab mulohaza qilinsa, aslida shifokorlar ham boshqalar kabi oddiy insonlar. Ularning ham o‘ziga yarasha fazilatlari va kamchiliklari bor. Chunki tibbiy bilimlar va tajriba osonlikcha egallanmaydi, davolash esa «har kim uddalashi mumkin bo‘lgan soha» emas. Shu o‘rinda Gippokratning zamondoshi Suqrotning gapini keltirib o‘tishni lozim topdik. «Bir kuni bu donishmanddan shogirdlari insonlar hayotidagi eng mushkul narsa nima, deb so‘rashganda, u: «Eng qiyini insonlarni o‘qitish, davolash va ularga hukm chiqarishdir» degan ekan».

Nargiza Ibrohimova,
«Ma'rifat» gazetasidan olindi.

manba:
http://www.ziyouz.com/index.php?opti...4522&Itemid=59

Fayzbek 21.06.2010 17:25

Ibn Sino hikmati
 
Ulug Ibn Sino shunday degan ekan:
Ruh — shamchiroqqa, bilim — ana shu shamchiroqdan taralayotgan yog‘duga, Allohning zakosi — moyga o‘xshaydi. Shamchiroq yonishdan to‘xtamas ekan — sen tiriksan. Agar u o‘chsa — sen halok bo‘lasan.
Bundan hulosa shuki, Tabiblik bilimini, ishlatishda halol bo'lishni targ'ib qilish kerak va bunga erishmoq ham kerak deb oylayman.

Fayzbek 25.06.2010 12:11

Sinchkov San.Epid. nazoratchi...
 
Bu voqea qaysi shaharda bo'lganligi sir bo'lib qola qolsin...
Bir kuni ertalab DSENM dagi yig'ilshda kim qanday ish bn qaysi muassasalarga borishi 5 min.kada tushintirildi vazifalar qo'yildi. Sinchkov San.Epid. nazoratchimizga shahardagi oldingi kafelardan biriga nazorat taftishga borish yuklatildi. Hamkasblari unga bu kafega borishga hojat yo'qligi u yerda hamma vaqt ishlar joyida bo'lishi va rahbariyat ham shaharda qo'li hamma joyga yetadigan kishilardan ekanligi yetqizildi.
Lekin Sinchkov San.Epid. nazoratchi u erga borib hamma narsani o'z ko'zi bn ko'rishga javobgar sezdi va o'yladi har bir ishda qandayda bir kamchilik topish mumkin deb o'yladi va hamkasblarini bir hayron qoldirgisi keldi.
Bordi, ko'rdi, hammasi joyida. Oshpazni harakatlariga qarab tursa u lag'monni tayyorlashda to'g'ridan-to'g'ri vodapravod suviga yuvyapdi. Sinchkov San.Epid. nazoratchi darhol Akt to'ldirdi va jarima soldi. Bosh oshpaz esa shuncha yil Lag'mon tayyorlab suvni qaynatib sovutilib shu suvga lag'mon yuvilishi kerakligini bilmaganini tan oldi va jarima to'ladi. Sinchkov San.Epid. nazoratchi bu erda haq edimi? Kimqanday o'ylaydi?

OmoN 17.03.2011 00:13

Öèòàòà:

Ñîîáùåíèå îò Fayzbek (Ñîîáùåíèå 415327)
Sinchkov San.Epid. nazoratchi bu erda haq edimi? Kimqanday o'ylaydi?

Âîқåà қàéñè øàҳàðäà á¢ëãàíèãàÿì áîғëèқ. Ìàñàëàí âîäèé òîìîíëàðäà âîäîïðîâîääàãè ñóâíè áåìàëîë è÷èø ìóìêèí. ×óíêè åð òàãèäàí îëèíãàí ñóâ îáðàòîáêà қèëèíèá ò¢ïïà ò¢ғðè âîäîïðîâîäãà ҳàéäàëàäè. Òîøêåíòäà áóíàқà қèëèá á¢ëìàéäè. Îқîâà ñóâëàð òîçàëàíèá ÿíà қàéòàðèá âîäîïðîâîäãà æ¢íàòèëàäè. Âîҳà òîìîíëàð ҳàқèäà ìàúëóìîòãà ýãà ýìàñìàí.


Òåêóùåå âðåìÿ: 04:24. ×àñîâîé ïîÿñ GMT +5.

Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2026, Jelsoft Enterprises Ltd. Ïåðåâîä: zCarot
OOO «Åäèíûé èíòåãðàòîð UZINFOCOM»