uForum.uz

uForum.uz (https://uforum.uz/index.php)
-   Ижод хусусида сўз (https://uforum.uz/forumdisplay.php?f=463)
-   -   Ижодни кўнгил иши деб билган ёзувчи: Ўткир Ҳошимов (https://uforum.uz/showthread.php?t=6279)

Utkir Hoshimov 03.10.2008 14:51

Цитата:

Сообщение от Nigora Umarova (Сообщение 142123)
Ёшларнинг маънавий камолотида адабиётнинг урни бекиёс, албатта. Бирок, узингиз айтганингиздек, бугунги кунда китоб урнини замонавий техника- компьютер уйинлари, Интернет тармоклари эгаллаб бормокда…

Хали айтганимиздек, XXI аср – ахборотлар асри. Интернет эса – буюк кашфиёт. Ёшлар замонавий техникани мукаммал билиши керак. Шу билан бирга, комил ишонч билан айтаманки, китоб вазифасини хеч нарса утай олмайди. Хаммаси уз урнида керак. Бирок-китоб буюк куч.
Интернет нихоятда зарур нарса. У атомга ухшайди. Яхши одамнинг кулига тушса яратувчилик куролига, ёмоннинг кулида улим куролига айланиши мумкин.албатта, Интернет тармоги ва умуман техника янгиликларидан фойдаланиш керак. Факат меъёри билан. Яхши ниятда.
Бугунги ёшлар эртага жамиятнинг асосий юкини елкасига оладиган авлоддир. Шундай экан, улар хар томонлама баркамол булиши лозим…

Nigora Umarova 03.10.2008 14:52

«Икки эшик ораси» романининг бош кахрамони кимлигини аниклашда бахслар буляпти. Сизнингча, романнинг бош кахрамони ким?

Utkir Hoshimov 03.10.2008 14:54

Цитата:

Сообщение от Nigora Umarova (Сообщение 142125)
«Икки эшик ораси» романининг бош кахрамони кимлигини аниклашда бахслар буляпти. Сизнингча, романнинг бош кахрамони ким?

Ростини айтсам, узим хам билмайман! Асар тугилаётганда буни уйлаган эмасман. Менимча, асар вокеаларини хикоя килувчи туккиз кишининг хаммаси-бош кахрамон. Колаверса, «хикоячи» вазифасини бажармайдиган Ориф оксокол, Хусан дума, Комил табиблар хам бемалол бош кахрамон буда олади. Хар бирининг уз кисмати бор. Хатто унда-мунда куриниб коладиган Парча, Рашид абзи сингари «иккинчи даражали» персонажлар хам асарда маълум «юмуш»ни бажаради.
Хуллас, мен учун асосий кахрамон кимлиги эмас, укувчи калбига ким чукуррок кириб бориши мухим.

Nigora Umarova 03.10.2008 14:54

Ёзган асарларингиздан кунглингиз тулмаган пайтлар булганми?

Utkir Hoshimov 03.10.2008 14:57

Цитата:

Сообщение от Nigora Umarova (Сообщение 142127)
Ёзган асарларингиздан кунглингиз тулмаган пайтлар булганми?

Бу саволга хеч ким «ха» деб жавоб беролмаса керак. Албатта, узини хурмат килган каламкаш кунгли тулмаган асарни эълон килишдан тийилади. Бирок оилада унта фарзанд булса, унови ун хил булганидек, асарлар хам хар хил булиши мумкин. Фарзандларнинг хаммаси ота-онага бирдек суюкли булгани каби асардаги камчиликлар муаллифга дарров курина колмаслиги хам мумкин.

… Кизиги шундаки, бундай саволга беш аср аввал Хазрат Навоий бобомиз куп ибратли жавоб килган эканлар:

«Шеър хам чун кишигадур фарзанд,
Кунглига куту, багрига пайванд.
Чун угул айбини ато курмас,
Курса хам килгонин хато курмас…»


Навоийдек дахо шундай деб турганларидан кейин бошкаларни куяверинг!

Nigora Umarova 03.10.2008 15:00

Бугунги кун авлоди Хазрат Навоий асарларини укимай куйишган. Бунинг сабабини Навоий асарларининг тилини мураккаблигида, асарлар фалсафасининг чукурлигида деб биламан. Навоийни кандай англаш мумкин?

Utkir Hoshimov 03.10.2008 15:20

Цитата:

Сообщение от Nigora Umarova (Сообщение 142130)
Бугунги кун авлоди Хазрат Навоий асарларини укимай куйишган. Бунинг сабабини Навоий асарларининг тилини мураккаблигида, асарлар фалсафасининг чукурлигида деб биламан. Навоийни кандай англаш мумкин?

Хазрат Навоий асарларини тушуниш чиндан хам осон эмас. Бунга сиз санаган хамма сабаблар киради. Дахо шоир асарларининг тулик нашр этилганида «Навоий асарларининг изохли лугати» деган турт жилдлик китоб хам чиккан эди. Изохнинг узи турт жилд! Алишер Навоий суз бойлигининг куплиги жихатидан дунёда биринчи уринда туришини олимлар исботлаган. Шоир асарларида факат туркий эмас, катор бошка тиллар-араб, форс, мугул, хитой тилларидаги сузлардан хам унумли ва уринли фойдаланилган.
Гап факат бунда хам эмас. Сиз билан бизнинг мумтоз адабиётга гохо «тишимиз утмай колиши»нинг бошка сабаби хам бор. Куп йиллар давомида бизни «моддиюнчи-материалистик» тафаккур килишга ургатиб келганлар. Талай мумтоз асарларни «диний фанатизм», «таркидунёчиликни таргиб килиш» деган бахоналар билан таъкиклаганлар. Ёки улардан «реал хаёт»ни, «оддий инсоний муносабатлар»ни излаганлар. Аслида, у томонга огиш хам, бу томонга огиш хам тугри эмас. Албатта, улуг шоир ва адиблар аввало Инсонни тасвирлаган. Бирок мумтоз адабиётда мукаддас китобларга мурожаат килиш одат хисобланган.
Келинг Навоийга нисбатан бир кадар «тушунарлирок», «соддарок» Машраб хазратларидан мисол олайлик.

«Машраб сени деб кечди жахондин,
Бошини куйди остоналарга…»


Хаммаси тушунарли. Хаммаси «оддий». Шоир махбубасига мурожаат килиб, «сени деб бутун дунёдан кечдим, остонангга бош куйиб ётаман» деяпти… Бундай тушуниш Машрабнинг эмас, бизнинг «оддийлигимиз», «жунлигимиз»дан дарак беради.
Бу сатрларни тагин бир марта укийлик-да, чукуррок уйлаб курайлик. Агар шоир «бутун жахондан воз кечаётган булса», уша «бутун жахон» ичида узининг «махбубаси»-суйган аёли хам буладими? Демак шоир махбубасидан хам воз кечган булиб чикадими?
У холда шоир кимнинг «остонасига», кайси «остона»га бош куймокчи? Арши аъло остонасига эмасми? Гап шундаки, Машраб дунёвий Мухаббат хакида эмас, илохий ишк хакида ёзяпти! Яратганнинг жамолини куриш бахтига муяссар булиш учун бутун жахондин воз кечмокчи… шарк шеъриятида «ишки бокий» ва «ишки фоний деган тушунчалар булгани бежиз эмас.

Utkir Hoshimov 03.10.2008 15:25

Алишер Навоийнинг «Хамсат ул-мутаххайирин» асарида шундай байт бор:
«Кахфи фано ичра алар булса гум,
Мен хам улай робиухум калбахум»


Бу байтнинг маъносида нимага ишора бор?

Nigora Umarova 03.10.2008 15:28

Цитата:

Сообщение от Utkir Hoshimov (Сообщение 142142)
Алишер Навоийнинг «Хамсат ул-мутаххайирин» асарида шундай байт бор:
«Кахфи фано ичра алар булса гум,
Мен хам улай робиухум калбахум»


Бу байтнинг маъносида нимага ишора бор?

Асхоби Кофга, яъни Даккиюнусдан кочиб горга беркинган, мукаддас Куръони Каримнинг "Кахф" сурасида келтириб утилган асхобларга фикри ожизимча..

Lutfillo Tursunov 03.10.2008 15:40

Цитата:

Сообщение от Utkir Hoshimov (Сообщение 142116)
Сахна асарлари драма, трагедия, комедия деган махсус жанрларга ажралиши бежиз эмас. Драмадаги вокеалар томошабинни бир томондан ларзага солади; иккинчи томондан уйлатади. Трагедия йиглатади ва уйлатади. Комедия кулдиради ва уйлатади. Энг оддий коида шу. Хатто икки огиз латифада хам маъно булиши керак-ку! Мантикдан узок, бачкана, «антика киликлар»дан иборат «комедия»нинг нима кераги бор? Дунёдаги хамма сахналарда уйналган комедиялар канчалик хушчакчак булса, маъноси хам шунчалик теран булган. Узимизда хам бундай мисоллар куп. Хозир баъзи комедияларни курсангиз, нима бало, булар уйлашга эмас, уйламасликка ундайдиган нарсами узи, деб укинасиз. Афсуски, уйлашдан кура уйламасликка куникиш осонрок. Театр залига кириб кийкирадиган, ер тепиниб хуштак чаладиган ваш у билан «маданий хордик» чикарадиган томошабинлар купайиб бораётгани, айникса, ёшлар шунга куникиб кетаётгани ранжитади одамни!

Ассалому алайкум, Ўткир ака!
Бугунги кун ўзбек киносида бир жиҳат одатий ҳолга айланган. Киноларимизда комедия ҳам, трагедия ҳам, драма ҳам қоришиб кетяпти. Таъсирчанликни ошираман деб бирорта қаҳрамонни "ўлдириш", йўқ ердан ишқ ўтидан ёнган икки ёш "кечинмалари"ни қўшиш, томошабин зерикмасин деб бачкана кулгуни аралаштириш киночилигимизнинг "юзи"га айланиб қоляпти. Шу даражага бориб етмоқдаги баъзан дуппа-дуруст кино ишлаб юрган ҳурматли режиссёрларимиз ҳам дилни хира қиладиган асарларни саҳнага олиб чиқишмоқда...
Сизнингча, бундай ҳолатларга чек қуйиш кўпрок кимнинг зиммасида? Бугун чораси кўрилмаса, эртага кеч бўлиб қолмайдими?


Текущее время: 21:14. Часовой пояс GMT +5.

Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2026, Jelsoft Enterprises Ltd. Перевод: zCarot
OOO «Единый интегратор UZINFOCOM»