PDA

Просмотр полной версии : Ўқишни тавсия этиладиган 50 та бадиий адабиёт намунаси


Nigora Umarova
17.11.2012, 15:06
Ижтимоий тармоқлардан бирида қуйидаги маълумотга дуч келдим:

https://img.uforum.uz/images/tiiciqt5618288.jpg
50 книг, которые должен прочитать каждый
1. Франсуа Рабле. «Гаргантюа и Пантагрюэль» (1532–1553).
2. Мигель де Сервантес Сааведра. «Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский»(1605–1615).
3. Даниель Дефо. «Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо» (1719).
4. Джонатан Свифт. «Путешествия Лемюэла Гулливера, сначала хирурга, а потом капитана нескольких кораблей» (1726).
5. Аббат Прево. «История кавалера де Грие и Манон Леско» (1731).
6. Иоганн Вольфганг Гёте. «Страдания молодого Вертера»(1774).
7. Лоренс Стерн. «Жизнь и убеждения Тристрама Шенди» (1759—1767).
8. Шодерло де Лакло. «Опасные связи» (1782).
9. Маркиз де Сад. «120 дней Содома» (1785).
10. Ян Потоцкий. «Рукопись, найденная в Сарагосе» (1804).
11. Мэри Шелли. «Франкенштейн, или Современный Прометей» (1818).
12. Чарльз Мэтьюрин. «Мельмот-скиталец» (1820).
13. Оноре де Бальзак. «Шагреневая кожа» (1831).
14. Виктор Гюго. «Собор Парижской Богоматери» (1831).
15. Стендаль. «Красное и черное »(1830–1831).
16. Александр Пушкин. «Евгений Онегин» (1823–1833).
17. Альфред де Мюссе. «Исповедь сына века» (1836).
18. Чарльз Диккенс. «Посмертные записки Пиквикского клуба» (1837).
19. Михаил Лермонтов. «Герой нашего времени» (1840).
20. Николай Гоголь. «Мертвые души »(1842).
21. Александр Дюма. «Три мушкетера» (1844).
22. Уильям Теккерей. «Ярмарка тщеславия»(1846).
23. Герман Мелвилл. «Моби Дик» (1851).
24. Гюстав Флобер. «Мадам Бовари» (1856).
25. Иван Гончаров. «Обломов» (1859).
26. Иван Тургенев. «Отцы и дети» (1862).
27. Майн Рид. «Всадник без головы» (1865).
28. Федор Достоевский. «Преступление и наказание» (1866).
29. Лев Толстой. «Война и мир» (1867–1869).
30. Федор Достоевский. «Идиот» (1868–1869).
31. Леопольд фон Захер-Мазох. «Венера в мехах» (1870).
32. Федор Достоевский. «Бесы» (1871–1872).
33.Марк Твен.«Приключения Тома Сойера» (1876)/«Приключения Гекльберри Финна» (1884).
34. Лев Толстой. «Анна Каренина» (1878).
35. Федор Достоевский. «Братья Карамазовы» (1879–1880)
36. Михаил Салтыков-Щедрин.«Господа Головлевы» (1880–1883).
37. Оскар Уайльд. «Портрет Дориана Грея» (1891)
38. Герберт Уэллс. «Машина времени» (1895).
39. Брэм Стокер. «Дракула» (1897).
40. Джек Лондон. «Морской волк »(1904)
41. Федор Сологуб. «Мелкий бес »(1905).
42. Андрей Белый. «Петербург» (1913–1914).
43. Густав Майринк. «Голем» (1914).
44. Евгений Замятин. «Мы» (1921).
45. Джеймс Джойс. «Улисс» (1922).
46. Илья Эренбург. «Необычайные похождения Хулио Хуренито» (1922).
47. Ярослав Гашек. «Похождения бравого солдата Швейка во время мировой войны»(1921–1923).
48. Михаил Булгаков. «Белая гвардия» (1924).
49. Томас Манн. «Волшебная гора» (1924).
50. Франц Кафка. «Процесс» (1925).


Сиз бу адабиётларнинг қайси бирини ўқигансиз?
Ўзбек ва шарқ адабиётининг қайси намуналарини ўқилиши керак бўлган 50 бадиий адабиёт рўйхатига қўшган бўлар эдингиз?

Nigora Umarova
17.11.2012, 15:07
Chingiz Aytmatov va qozoq adibi Muxtor Shoxonovlarning "Cho'qqida qolgan ovchining ohu-zori" kitobida kishi ma'naviyatini yemiruvchi omil sifatida Markiz de Sad asarlari keltirilgan edi.

barlos
17.11.2012, 15:24
Мазкур тавсия қилинган 50 та китобдан 9 тасини (ўзбек тилида) ўқиган эканман. Билдимки, бу яхши кўрсаткич эмас :(:
15. Стендаль. «Красное и черное »(1830–1831).
20. Николай Гоголь. «Мертвые души »(1842).
21. Александр Дюма. «Три мушкетера» (1844).
26. Иван Тургенев. «Отцы и дети» (1862).
28. Федор Достоевский. «Преступление и наказание» (1866).
29. Лев Толстой. «Война и мир» (1867–1869).
33.Марк Твен.«Приключения Тома Сойера» (1876)/«Приключения Гекльберри Финна» (1884).
34. Лев Толстой. «Анна Каренина» (1878).
38. Герберт Уэллс. «Машина времени» (1895).

Менимча, Маркес, Артур Хейли, Агата Кристи, Дэн Браун асарлари ҳам чакки эмас.

Абдулла Қодирийнинг "Ўткан кунлар", Рашод Нури Гунтегиннинг "Чолиқуши" асарларини шу рўйхатга киритган бўлар эдим.

Nigora Umarova
17.11.2012, 15:41
Инсон қанчалик ўқигани сари ўқиши, ўрганиши зарур бўлган адабиётлари камлигини билиб бораверар экан.
Мен ҳам ушбу рўйхатдаги,
2. Мигель де Сервантес Сааведра. «Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский»(1605–1615).
3. Даниель Дефо. «Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо» (1719).
4. Джонатан Свифт. «Путешествия Лемюэла Гулливера, сначала хирурга, а потом капитана нескольких кораблей» (1726)...
6. Иоганн Вольфганг Гёте. «Страдания молодого Вертера»(1774)...
14. Виктор Гюго. «Собор Парижской Богоматери» (1831).
15. Стендаль. «Красное и черное »(1830–1831).
16. Александр Пушкин. «Евгений Онегин» (1823–1833)...
19. Михаил Лермонтов. «Герой нашего времени» (1840).
20. Николай Гоголь. «Мертвые души »(1842).
21. Александр Дюма. «Три мушкетера» (1844)...
24. Гюстав Флобер. «Мадам Бовари» (1856)...
26. Иван Тургенев. «Отцы и дети» (1862)...
28. Федор Достоевский. «Преступление и наказание» (1866).
29. Лев Толстой. «Война и мир» (1867–1869).
30. Федор Достоевский. «Идиот» (1868–1869).
33.Марк Твен.«Приключения Тома Сойера» (1876)/«Приключения Гекльберри Финна» (1884).
34. Лев Толстой. «Анна Каренина» (1878)...
45. Джеймс Джойс. «Улисс» (1922)...
50. Франц Кафка. «Процесс» (1925) " каби асарларни мутолаа қилган эканман.
Ҳали кўп ва хўп мутолаа этишим зарур экан.

Mahmud Jurat
17.11.2012, 16:02
Сиз бу адабиётларнинг қайси бирини ўқигансиз?
Ўзбек ва шарқ адабиётининг қайси намуналарини ўқилиши керак бўлган 50 бадиий адабиёт рўйхатига қўшган бўлар эдингиз?

Бу рўйхатни россияликлар тузган. Умуман уларни ўқиш керак. Аммо уларнинг ичида ўқилиши шарт бўлмаган асарлар ҳам кўп. Шу билан бир қаторда шарқ, шарқ мутуфаккирлари ва ҳозирги замон сўз усталарининг асарларини ўқимай туриб бу рўйхатни тўлиқ деб бўлмайди. Бу рўйхат умуман олганда адабиётчилар учун. Масалан, ислом тарихи ва ўз тарихимиз учун ўта муҳим бўлган асарлар борки уларни ўқимасдан бўлмайди.Фақат мисол учунгина бир неча асарлар номини келтираман. Шулардан Садри Мақсуди Арсалнинг "Тюркская история и право" асари, Л.Р. Сюкияйненнинг "Мусульманское право", О. Сулаймоновнинг "Язик" писма ва бошқа шунга ўхшаш асарлар ҳар биримиз учун бугун ўта зарур. Юқорида Барлос келтирган мисолдаги "Чолиқуши"ни ўқимай туриб бу рўйхатга кўпчилик ўз муносабатини билдиролмаса керак деб ўйлайман. Бизда нимагадир Ў. Помуқ асарлари четда қолиб Коэлонинг орқасидан чопдик. "Ўзингни билмай туриб ўзгани тушунишинг қийин", деган фикрни кўпинча унутамиз. Мен бу рўйхатни жиддий қисқартириб кейин тўлдирган бўлар эдим.

Nigora Umarova
17.11.2012, 16:05
Менимча, Маркес, Артур Хейли, Агата Кристи, Дэн Браун асарлари ҳам чакки эмас.

Абдулла Қодирийнинг "Ўткан кунлар", Рашод Нури Гунтегиннинг "Чолиқуши" асарларини шу рўйхатга киритган бўлар эдим.

Артур де Конан Дойл, Сомерсет Моэм романларида ҳам инсон табиати ёрқин акс эттириб берилган асарлар сирасига киради.
Сидни Шелдон, Чингиз Айтматовнинг романлари ҳам киритилса яхши бўлар эди.

Nargiza Saidova
17.11.2012, 16:10
6. Иоганн Вольфганг Гёте. «Страдания молодого Вертера»(1774)...
Кизикарли китобми? Нима укисам экан деб уйлаб утиргандим. Француз адибларнинг иккитасидан бирида шу асар эсга олинади

Nigora Umarova
17.11.2012, 16:23
Кизикарли китобми? Нима укисам экан деб уйлаб утиргандим. Француз адибларнинг иккитасидан бирида шу асар эсга олинади

Nemis adabiyotining yorqin namunasi. Oxiri Verterning o'z joniga qasd qilishi orqali tugaydigan fojiaviy asar.
Nargiza, Sizga havasim kelyapti. O'qiladigan kitob ko'p-ku, biroq vaqt ajratish qiyin bo'lyapti. ;)

Nargiza Saidova
17.11.2012, 16:32
3. Даниель Дефо. «Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо» (1719).
4. Джонатан Свифт. «Путешествия Лемюэла Гулливера, сначала хирурга, а потом капитана нескольких кораблей» (1726).
8. Шодерло де Лакло. «Опасные связи» (1782) (Киносини курганман, хисобмикан? Умуман олганда унча ёкмаган эди)
13. Оноре де Бальзак. «Шагреневая кожа» (1831).
14. Виктор Гюго. «Собор Парижской Богоматери» (1831).
15. Стендаль. «Красное и черное »(1830–1831).
16. Александр Пушкин. «Евгений Онегин» (1823–1833).
18. Чарльз Диккенс. «Посмертные записки Пиквикского клуба» (1837).
19. Михаил Лермонтов. «Герой нашего времени» (1840).
20. Николай Гоголь. «Мертвые души »(1842).
21. Александр Дюма. «Три мушкетера» (1844).
24. Гюстав Флобер. «Мадам Бовари» (1856).
26. Иван Тургенев. «Отцы и дети» (1862).
27. Майн Рид. «Всадник без головы» (1865).
28. Федор Достоевский. «Преступление и наказание» (1866).
29. Лев Толстой. «Война и мир» (1867–1869) (1 томда колиб кетдим)
30. Федор Достоевский. «Идиот» (1868–1869) (Укимасам хам керак. Достоевский асарлари рухиятга жуда кучли таъсир килади. "Униженные и оскорбленные"дан кейин бир хафтача узим билан узим гаплашадиган булиб колгандим, шундан бери адиб асарларидан узокрок юришга харакат киламан. Фильмини кургандим, яхши чиккан)
31. Леопольд фон Захер-Мазох. «Венера в мехах» (1870). (ким тузган бу "списка"ни? Де Сад, Мазох - кейин хайрон булиб юрамиз нима буляпти ёшларга деб :) 60 ёшга киргунга кадар укимаслик керак деб тавсия килардим :))
33.Марк Твен.«Приключения Тома Сойера» (1876)/«Приключения Гекльберри Финна» (1884). (Укиганман, лекин Марк Твеннинг "Янки при дворе короля Артура" ва 2Принц и нищий" асарлари менга купрок ёкканди)
34. Лев Толстой. «Анна Каренина» (1878).
37. Оскар Уайльд. «Портрет Дориана Грея» (1891)
38. Герберт Уэллс. «Машина времени» (1895).
39. Брэм Стокер. «Дракула» (1897).
40. Джек Лондон. «Морской волк »(1904) ("Мартин Иден" менимча "укилиши шарт" булган асарлар каторига киришга мосрок.)
47. Ярослав Гашек. «Похождения бравого солдата Швейка во время мировой войны»(1921–1923).
48. Михаил Булгаков. «Белая гвардия» (1924).

Джейн Остин, Шарлотта ва Эмилия Бронте, ва айникса Жорж Санд асарлари булиши керак эди деб хисоблайман. Яна О.Генри, Куприн, Чехов асарлари.
Шарк адабиётидан "Витязь в тигровой шкуре" (Ш.Руставели), "Шохнома", Умар Хайём рубоийлари, А.Навоий: "Фарход ва Ширин", "Тохир ва Зухра", "Утган кунлар"

Nargiza Saidova
17.11.2012, 16:35
Nemis adabiyotining yorqin namunasi. Oxiri Verterning o'z joniga qasd qilishi orqali tugaydigan fojiaviy asar.
умумий сюжетини биламан, шахсий фикриз - укиш кизикарли булдими? Масалан Вальтер Скотт асарлари хам инглиз адабиётининг ёркин намунаси, лекин Дюма асарларидан кейин...русча килиб айтганда "устаревший". Китобни укигандан кура фильмини курган кизикрок :)

Nargiza Saidova
17.11.2012, 16:37
Nargiza, Sizga havasim kelyapti. O'qiladigan kitob ko'p-ku, biroq vaqt ajratish qiyin bo'lyapti.
:) Уйда утиришнинг "плюс"ларидан бири :)

Nigora Umarova
17.11.2012, 16:44
умумий сюжетини биламан, шахсий фикриз - укиш кизикарли булдими? Масалан Вальтер Скотт асарлари хам инглиз адабиётининг ёркин намунаси, лекин Дюма асарларидан кейин...русча килиб айтганда "устаревший". Китобни укигандан кура фильмини курган кизикрок :)

Китобнинг 5-6 бетини ўқигач, асарнинг ичига кириб бораман, воқеаларда ўзим иштирок этаётгандек бўламан. Фильм кўришдан кўра асарни ўқиш жараёнида кўпроқ таассурот оламан. Чунки хаёлимдаги воқеаларни, асар қаҳрамонларининг кўринишини баъзан бера олишмайди.
Для меня хорошо написанные произведении никогда не устареют ;)

Colorado
17.11.2012, 17:08
Артур Хейли,
+100500
аста-аста менга ёқияпсиз :) хороший вкус!
форумда менга икки қатнашчи ёт куринарди. улардан бири Шухрат И. кеча реалда учрашдик, фикрим мутлақо ўзгарди. қиттай-қиттай қилдикми йўқми эслаёлмаяпман, шунинг учун яна учрашиш ва отамлашиш истак бор.

Руйхатга келсак, деярли хамма китобларни ёшлигимда уқиганман, таъсурот қолдирмаган негадир.
Менга ёққан ўзбек асарларни ёзишга, мени шут (масхарабоз) ном чаплагандан кейин, бироз чўчияпман.

barlos
17.11.2012, 17:40
Артур Хейлининг нимасини ўқиш қизиқ? Сифатларини келтираман (менинг наздимда, албатта):
- ҳаётни турли ракурсларда кўрсатиб бера олади;
- жанри кўплар ўйлагандек, фақат детектив эмас, фалсафий-психологик жанр ҳам уйғун тарзда;
- энг асосийси, деярли барча асарларида инсон шаъни ҳамма нарсадан устун туради.

barlos
17.11.2012, 17:59
+100500

Модераторлардан илтимос қиламан, + ларимни 100500 тага кўпайтириб қўйишсин. :)


Руйхатга келсак, деярли хамма китобларни ёшлигимда уқиганман, таъсурот қолдирмаган негадир.

Мажор Андраш Беркешининг асарлари маъқулдир, балки :)

У ҳам ёқмаса, замонавийларидан ўқинг унда: Дропбоксдан "Доим онлайн"ни скачать қилиб, имкон бўлса ўқиб чиқинг. Таассуротлар билан кейин ўртоқлашарсиз...

Masud Mahsudov
17.11.2012, 20:42
Ижтимоий тармоқлардан бирида қуйидаги маълумотга дуч келдим:


50 книг, которые должен прочитать каждый



Сиз бу адабиётларнинг қайси бирини ўқигансиз?
Ўзбек ва шарқ адабиётининг қайси намуналарини ўқилиши керак бўлган 50 бадиий адабиёт рўйхатига қўшган бўлар эдингиз?

2. Мигель де Сервантес Сааведра. «Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский»(1605–1615).
3. Даниель Дефо. «Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо» (1719).
4. Джонатан Свифт. «Путешествия Лемюэла Гулливера, сначала хирурга, а потом капитана нескольких кораблей» (1726).
5. Аббат Прево. «История кавалера де Грие и Манон Леско» (1731).
6. Иоганн Вольфганг Гёте. «Страдания молодого Вертера»(1774).

9. Маркиз де Сад. «120 дней Содома» (1785).

11. Мэри Шелли. «Франкенштейн, или Современный Прометей» (1818).

13. Оноре де Бальзак. «Шагреневая кожа» (1831).
14. Виктор Гюго. «Собор Парижской Богоматери» (1831).
15. Стендаль. «Красное и черное »(1830–1831).
16. Александр Пушкин. «Евгений Онегин» (1823–1833).
17. Альфред де Мюссе. «Исповедь сына века» (1836).
18. Чарльз Диккенс. «Посмертные записки Пиквикского клуба» (1837).
19. Михаил Лермонтов. «Герой нашего времени» (1840).
20. Николай Гоголь. «Мертвые души »(1842).
21. Александр Дюма. «Три мушкетера» (1844).
22. Уильям Теккерей. «Ярмарка тщеславия»(1846).
23. Герман Мелвилл. «Моби Дик» (1851).
24. Гюстав Флобер. «Мадам Бовари» (1856).
25. Иван Гончаров. «Обломов» (1859).
26. Иван Тургенев. «Отцы и дети» (1862).
27. Майн Рид. «Всадник без головы» (1865).
28. Федор Достоевский. «Преступление и наказание» (1866).
29. Лев Толстой. «Война и мир» (1867–1869).
30. Федор Достоевский. «Идиот» (1868–1869).
31. Леопольд фон Захер-Мазох. «Венера в мехах» (1870).
32. Федор Достоевский. «Бесы» (1871–1872).
33.Марк Твен.«Приключения Тома Сойера» (1876)/«Приключения Гекльберри Финна» (1884).
34. Лев Толстой. «Анна Каренина» (1878).
35. Федор Достоевский. «Братья Карамазовы» (1879–1880)
36. Михаил Салтыков-Щедрин.«Господа Головлевы» (1880–1883).
37. Оскар Уайльд. «Портрет Дориана Грея» (1891)
38. Герберт Уэллс. «Машина времени» (1895).

40. Джек Лондон. «Морской волк »(1904)
41. Федор Сологуб. «Мелкий бес »(1905).
42. Андрей Белый. «Петербург» (1913–1914).

45. Джеймс Джойс. «Улисс» (1922).
46. Илья Эренбург. «Необычайные похождения Хулио Хуренито» (1922).

48. Михаил Булгаков. «Белая гвардия» (1924).
49. Томас Манн. «Волшебная гора» (1924).
50. Франц Кафка. «Процесс» (1925).

[/QUOTE]

Мана шуларни ўқиган эканман...

Қўшимча қилиб Қодирийнинг "Ўтган кунлар"и, Ўткир Ҳошимовнинг "Икки эшик ораси"ни, Мирмуҳсиннинг "Меъмор"и, Жек Лондоннинг "Мартин Иден"и, Дюманинг "Граф Монте Кристо"си, Ден Брауннинг "Да Винчи сири"ни киритган бўлар эдим... Яна киритилиши мумкин бўлган китоблар жуда кўп, фикримча... Фақат доим ҳам бадиий китоб ўқигани вақт топа олмаслигимиз афсусланарли ҳол.

Ustoz
17.11.2012, 22:36
асарнинг ичига кириб бораман, воқеаларда ўзим иштирок этаётгандек бўламан
"It is not true that we only have one life to live, if we can read, we can live as many lives and as many kinds of lives as we wish." S.I.Haykama. (1908-1992) US scholar, university president, politician.
Negadir Jyul Vernning asarlarini bu ro`yhatda ko`rmadim. Men o`zim Kapitan Nemo bilan butun dunyoni suv ostida aylanib chiqqanim va o`n besh yoshli kapitan Dik Send bilan qilgan sayohatlarimni :) haligacha unutolmayman. Menimcha bu kitoblar faqat bolalar uchun emas.

Colorado
18.11.2012, 00:45
Мажор Андраш Беркешининг асарлари маъқулдир, балки
А у вас есть любимое "блюдо выходного дня"? балким мошхўрдадир :)

Қоқ пешин чоғида ман саллона келдим Ўрдага,
Забт этиб ошхонани, ёлчай дедим мошхўрдага.
Нозланиб, авқот ичиб ўлтирур бир сарвиноз,
Ёнида ўйноши ҳам турғонди ўхшаб мурдага.
Бордиму одоб ила дамаға бердим салом,
Турткилаб ўйношини, жуссамни суқдим ўртага.
Чарх урур икки қошуқ, ўртада ёғлуқ патир,
Таклифи бўлмай туриб қўлни узотдим бурдага.
Иккови боққон эди ҳайратни жамлаб афтиға,
Ўзни ман телба-тезик аҳволға солдим жўрттага.
Кулчадин меъдам қонуб, ақчани айлаб тежам,
Гулмато кетдим жадал фотиҳа тортиб сурпага.

Уста Гулмат

OmoN
18.11.2012, 01:45
Ўзбек ва шарқ адабиётининг қайси намуналарини ўқилиши керак бўлган 50 бадиий адабиёт рўйхатига қўшган бўлар эдингиз?Ўзбек адабиётидан Миркарим Осим билан Одил Ёқубов асарларини қўшган бўлардим. Мирмуҳсиннинг "Меъмор"и, Шукур Холмирзаевнинг ҳикоялари, Тоғай Мурод, Худойберди Тўхтабоевнинг "Сеҳрли қалпоқча"си, "Мунгли кўзлар"и................
Шарқ адабиётидан:
Чингиз Айтматовнинг "Асрга татигулик кун", "Бўтакўз", "Она ер саҳовати", ......
ПС: Санаб адоғига етиб бўлмайди.
Сиз бу адабиётларнинг қайси бирини ўқигансиз?Рўйхат фақат бир ёки бир нечта китобхоннинг фикри асосида тузилган бўлса керак. Мен рўйхатдан фақатгина
1) Майн Рид "Бошсиз чавандоз" (ўзбек тилида)
2) Даниел Дефонинг "Робинзон Крузо" (ўзбек тилида)
3) Брэм Стокер "Дракула" (оригинали)
4) Марк Твен: "Том Сойернинг саргузаштлари" (ўзб.)
ларни ўқиган эканман. Рўйхатга киритилиши шарт деб ҳисоблаган асарларим:
1) Ремарк: "Уч оғайни", "Лиссабондаги тун"
2) Мопассан: "Азизим"
3) Теодор Драйзер: "Америка фожеаси", "Бахтиқаро Керри"
4) Фенимор Купер: "Жосус"
5) Майн Рид: "Оқ танли сардор"
6) Габриэлэ Гарсиа Маркес: "Ошқора қотиллик"
7) Булгаков: "Уста ва Маргарита"
8) Нодар Думбадзе: "Хелладос"
9) Экзьюпери: "Кичкина шаҳзода"

Достоевскийнинг "Жиноят ва жазо"сини бир пайтлар ўқишни бошлагандим. Лекин рус тили она тилиси бўлмаган одам учун бу китобни рус тилида ўқиш оғирлик қиларкан.

barlos
18.11.2012, 16:10
А у вас есть любимое "блюдо выходного дня"? балким мошхўрдадир

Сўрдим: "Қалининг не?"-дея дунё қизидан.
Ул деди: "Қалин-шод дилинг ҳар соат". (Умар ака) :)

barlos
18.11.2012, 16:15
Қодирийнинг "Ўтган кунлар"и

ХХ асрда бўлган воқеа эсимга тушди: иншонинг бир жойида Қодирийнинг "Ўтган кунлар"и деб ёзганим учун дакки эшитганман, унинг бундай асари йўқ деб. Шундан бери доим "Ўткан кунлар" деб ёзаман, устознинг гапи тўғри бўлса керак деб. :)

lolaxon
19.11.2012, 12:10
Анча йил аввал, мактаблик чогимда Хамид Гуломнинг (ишкилиб адашмаётган булай) "Бинафша атри" номли асарини укиган эдим. Шунингдек Мирмухсиннинг "Илдизлар ва япроклар" асарини хам севиб укиб чикканман. Шу асарларни яна кайта укиб чикардим, афсус манбаларга эга эмасман.

Биллур
19.11.2012, 12:16
Negadir Jyul Vernning asarlarini bu ro`yhatda ko`rmadim. Men o`zim Kapitan Nemo bilan butun dunyoni suv ostida aylanib chiqqanim
Мана шу асарни уйда иш кўплигидан бувижонимникига қочиб ўтиб кетиб ўқиганман. Ширин хотираларни эсга солди, раҳмат ёзганингиз учун.
Булгаков: "Уста ва Маргарита"
Бу асарни ўқиб тугатганимда, агар киносини ишласалар қандай чиқишини тасаввур қилиб юрганман.
Для меня хорошо написанные произведении никогда не устареют
Яхши асарлар кўп албатта, баъзида шундай бир ажойиб асарни бир неча йилдан кейин қайта қўлингга олиб ўқир экансан сенга бир пайтлари кўринмаган қирраларини тушуниб, ўзингга янгилик оласан.
Ёки олдин ўқиган бўлсанг ҳам ёш ўтган сари ўқиганингда ақлинг кириб қолган бўладими... :)

Артур Конан Дойлнинг Шерлок Холмс ҳақидаги асари менинг китоб жавонимдаги севимли китоблари қаторида турган, "Ўткан кунлар" дан кейин...

Ха-а, яхши китоблар кўп, "Шум бола" ни айтинг..., шу кунларда форумни айланиб шум болани Хиндистонга бориши хақидаги асарни бошланишига кўзим тушди, кеийн тўхтаб қолибди.
Хурматли огох инсонлар, илтимо-ос, агар маълумотга эга булсангиз шу хақида бироз...
Жавоб учун олдиндан ка-атта раҳмат.

Nargiza Saidova
19.11.2012, 12:22
Достоевскийнинг "Жиноят ва жазо"сини бир пайтлар ўқишни бошлагандим. Лекин рус тили она тилиси бўлмаган одам учун бу китобни рус тилида ўқиш оғирлик қиларкан.
менга шарк адабиётини рус тилида укиш, ва аксинча гарб адабиётини узбек тилида укиш кийинлик тугдиради. Толстойнинг "Анна Каренина"сини узбек тилида укиганман..тугриси жуда кийин булган, лекин таржима яхши килинганлиги учунми (хар холда Максуд Шайхзода) охирига етказгандим. Алишер Навоий рубоийларини туплами рус тилида бир кулимга тушиб колганди. Икки бетдан уёгига утолганим йук

lolaxon
19.11.2012, 12:41
Канийди иложи булса-ю, полиглот булсангиз ва хар бир етук асарни асл тилида укисангиз.
Навоий ва Умар Хайём асаларини узимизни она тилимизда укишга хеч нима етмаса керак.
Артур Конан Дойлнинг "Красным по белому" асарини купчилик укиган булса керак, албатта, аммо хориж адабиётини укишни шу асардан бошлашни тавсия килган булар эдим.

OmoN
19.11.2012, 15:37
менга шарк адабиётини рус тилида укиш, ва аксинча гарб адабиётини узбек тилида укиш кийинлик тугдиради. Толстойнинг "Анна Каренина"сини узбек тилида укиганман.Тилни яхши билсангиз албатта оригиналини ўқиган маъқул. Лекин, рус тилини менга ўхшаб чалакам-чатти билган одам индамай таржимасини ўқиб қўя қолган маъқул бўлса керак.

Masud Mahsudov
19.11.2012, 16:00
Канийди иложи булса-ю, полиглот булсангиз ва хар бир етук асарни асл тилида укисангиз.
Навоий ва Умар Хайём асаларини узимизни она тилимизда укишга хеч нима етмаса керак.
Артур Конан Дойлнинг "Красным по белому" асарини купчилик укиган булса керак, албатта, аммо хориж адабиётини укишни шу асардан бошлашни тавсия килган булар эдим.

Фикрингизга қўшиламан, лекин шундай таржималар борки, оригиналидан ҳам чиройли қилинган, уларни ҳам тан олмай иложимиз йўқ. Хусусан, "Чолиқуши"ни туркчада ўқиб ўзбекчада (Мирзакалон Исмоилий таржимаси) ўқигандек маза қилмаганман. Худди шундай, Жек Лондоннинг "Мартин Иден"и ҳам русчага (адашмасам, Заяицкий Сергей Сергеевич томонидан) жуда маҳорат билан таржима қилинган, инглизчаси менга зерикарлироқ туюлган...

lolaxon
19.11.2012, 16:09
Сиз айтган фикрни мени хам хаёлимдан утди-ю, аммо рус тилидан бошка (хориж) тилларни яхши билмаганим учун хам буни ёзишга истихола килдим. Мана масалан дубляжда хам баъзи санъаткорларимиз овоз берган фильмларни иккала тилдаги куриб солиштирганда хам купинча шундай холатга дуч келамиз. Устоз санъаткор Диас Рахматовнинг рус актери Георгий Вицин кахрамонларига шунака зур овоз берганларки, беихтиёр шу Вицин узи узбек булса керак-ов деган хаёл утади.
Масалан охирги укиган китобим Анатолий Рыбаковнинг "Дети Арбата" асари рус тилидан бошка тилда укилиши унча марокли булмаса керак деб уйлайман.Колин Маккалоунинг "Поющие в терновнике" асари рус тилига жуда яхши таржима килинганлиги учун (шахсан мени фикрим, мен аллбатта адабиётшунос ва тилшунос эмасман) равон укилади.

Mahmud Jurat
19.11.2012, 16:46
Таржиманинг яхши ёки унча яхши чиқмаганини ўша тилларни мукаммал билган кишигина айтиши мумкин. Жуда бўлмаса таржима ҳақидаги фикрларни йиғган адабиётшунос ёки тилшунос айтиши мумкин. Бошқа бир ҳолат, ушбу асар бир тилга, масалан ўзбек тилига қайта қайта таржима қилинган бўлса ва сиз бу таржималарни қайта қайта ўқиган бўлсангиз, шунда таржиманинг ютуқ ва камчиликларини кўришингиз мумкин.
Масудбекнинг фикрига келсак, Масудбекдан сўрамоқчи эдим, эслаб кўрингчи, бу асарларнинг қайси вариантини биринчи ўқиган эдингиз. Асарлар ва унинг таржимаоари ҳақида гап кетганда асарни қайси тилда биринчи ўқиганлик катта ўрин тутади.

lolaxon
19.11.2012, 17:21
Агар постнинг биринчи абзаци менга аталган булса, ёзганимга диккат билан эътибор килганингизга умид киламан: мен рус тилини яхши биламан (бу мактаниш эмас). Тилшунос ва адабиётшунос эмаслигимни айтганман. "Таржима яхши" деганим - менинг шахсий фикримлигини хам билдирдим. Яна хам аникроги "таржима шахсан менга маъкул ва ёкди" деганим булади.

Nargiza Saidova
19.11.2012, 18:09
Мана масалан дубляжда хам баъзи санъаткорларимиз овоз берган фильмларни иккала тилдаги куриб солиштирганда хам купинча шундай холатга дуч келамиз.
"служебный роман" "Ирония судьбы", "Операция Ы" ва "Иван Васильевич уз касбини узгартиради"ни мен хам узбек тилида куришни купрок ёктираман. Узбек тили комедия учун узи жуда муттаносиб, енгил киноя билан гапириш купчиликка хос, комедияларда шунинг учун булса керак оригиналдан кура эффекти купрок чикадими-ей.

Masud Mahsudov
19.11.2012, 21:56
Таржиманинг яхши ёки унча яхши чиқмаганини ўша тилларни мукаммал билган кишигина айтиши мумкин. Жуда бўлмаса таржима ҳақидаги фикрларни йиғган адабиётшунос ёки тилшунос айтиши мумкин. Бошқа бир ҳолат, ушбу асар бир тилга, масалан ўзбек тилига қайта қайта таржима қилинган бўлса ва сиз бу таржималарни қайта қайта ўқиган бўлсангиз, шунда таржиманинг ютуқ ва камчиликларини кўришингиз мумкин.
Масудбекнинг фикрига келсак, Масудбекдан сўрамоқчи эдим, эслаб кўрингчи, бу асарларнинг қайси вариантини биринчи ўқиган эдингиз. Асарлар ва унинг таржимаоари ҳақида гап кетганда асарни қайси тилда биринчи ўқиганлик катта ўрин тутади.

Албатта, гапингизда жон бор, асарнинг қайси тилда биринчи ўқиганлиги муҳимроқдир. "Чолиқуши"ни аввал ўзбекча, сўнгра туркча ўқиганман. Туркчада бир қанча асарлар ўқиганман аввал, шу сабаб, маълум маънода баҳо бера оламан, деб ўйлайман. Бу асарнинг кўп жойларини солиштирганман икки тилда, бироқ ўзбекчада қочирма гаплар, киноялар, тасвирлар жозибалироқ чиққан.

"Мартин Иден"га келсак, мен уни илк марта ўзбекча, сўнг русча ва кейин инглизча ўқиганман... Инлиз тилини бадиий китоб ўқиш ва унга баҳо бериш даражасида биламан, деб ўйлайман. Шундан хулоса қиладиган бўлсам, русчага таржимаси кучлироқ чиққан.

Масалан, "Да Винчи сири"ни аввал русча ўқиган бўлсам-да, инглизчаси яхшироқ таъсир қилган... Шу сабаб ҳам юқоридаги фикримни ёзган эдим. Сиз ҳам ўз тажрибангиз билан ўртоқлашсангиз, бизга дарс бўлар эди...

"Уруш ва тинчлик", "Жиноят ва жазо"нинг ўзбекчаси қўлимга тушмади ҳечам. Топсам, уларни ўқиб чиқиб, русчаси билан чоғиштириб, фикримни ёзар эдим. "Жиноят ва жазо" - менинг ёқтирган асарларимдан бири.

Mahmud Jurat
20.11.2012, 00:10
Сиз ҳам ўз тажрибангиз билан ўртоқлашсангиз, бизга дарс бўлар эди...
Мен бу борада биринчи ўринда адабиётчи сифатида эмас, психолог сифатида фикр билдирган эдим. Психологиядаги биринчи таъсурот тушунчаси орқали сизга у ёки бу китоб ва унинг таржимаси яқинроқ ва кучлироқ кўриниши ҳақида. Мен масалан инглиз тилида китоб ўқий олмайман, аммо Оскар Уайлднинг "Портрет Дориана Грея" асари рус тилига яхши таржима қилинган, деб айта оламан. Бу ўринда менинг бу фикрга келишимга бошқаларнинг фикри таъсирини сезиб турган бўлсангиз керак.

Nigora Umarova
01.12.2012, 17:44
Тутқич бермас вақт ёхуд шуҳрат хижолат...

(Филология фанлари номзоди, доцент Узоқ Жўрақулов билан суҳбат)

Гўзал Солиҳова: - Домла, бугун мамлакатимиз ёшларининг китобхонлик даражаси пасайиб кетди тарзидаги ташвишли гаплар тез-тез қулоққа чалиняпти. Менимча, бу муаммо фақат бизда эмас, балки бутун дунёда бор. Ҳатто бизда бошқа мамлакатлардагига қараганда китобхонлик масаласи бир қадар ижобийроққа ўхшайди. Шахсан сиз бу хусусда қандай фикрдасиз?
У.Жўрақулов: - Дунё миқёсида китобхонлик муаммосининг томир отаётгани бор гап. Айниқса янги асрда инсоният бу борада “рекорд”га эришди. Ушбу муаммо, умумий миқёсда, аср табиати ҳамда одамларнинг вақтга муносабати билан боғлиқ, деб ўйлайман. Ўзингиз ўйлаб кўринг, XIV – XVII аср одами эҳтиёжлари ва ташвишлари, қувончлари ва муаммоларини ўз елкасига, нари борса от-араваларга юклар, макон ва замонни мана шу воситалар ёрдамида ишғол этар, шунда ҳам унинг вақти бемалол эди. Оила аъзолари, қариндош-уруғлари, дўстлари ҳолидан хабар олиш, мулоқот қилиш, хусусан, китоб ўқишгада вақт топарди. XVIII – XX асрларда одамлар велосепидни, машинани, поезд ва самалётни ихтиро қилишди, “юк”ларини шу каби замонавий техника воситалари “елкаси”га ортишди. Натижада сўз ва ҳаракат тезлиги олдингидан ўнлаб баробар ошди. Мантиқан қараганда, бундай натижа инсоннинг вақтини тежаши, тежалган вақт эса одамгарчилик, маънавият, маърифат йўлида хизмат қилиши лозим эди. XX асрнинг сўнгги чораги, XXI аср бошларига келиб, инсоният макон ва замон устидан мислсиз ғалабаларга эришди. Аввал бирор ишга йиллаб, ойлаб, соатлаб вақт сарфлаган бўлса, энди ўша вақт бирликлари дақиқа ва сонияларга айланди. Бугун у замонавий информацион технологиялар ёрдамида, дунёнинг хоҳланган нуқтаси билан, вақтнинг энг кичик бирликларида боғланиши, истаган ишини битириши мумкин. Аммо ақл ва мантиқни лол қолдирадиган нарса шуки, одамларнинг тирикчилик ташвишларидан орттирган, маънавият учун иқтисод қилган вақти кун сайин, соат сайин қисқариб боряпти. (Мен бу ўринда “тирикчилик” деганда умуман жисм манфаати учун югуриб-елаётган, дунё ташвишлари билан овора инсонни назарда тутяпман. Бу ташвишга банди одам эса гўзалликни кўра олмайди. Зотан гўзаллик қалб хотиржамлигини талаб қилади.) Китобхонликнинг дунё миқёсида, хусусан, бизда бу қадар аянчли аҳволга тушганининг бирламчи ва мантиқан изоҳлаш қийин бўлган сабаби менимча шу. Иккинчи сабаб, шундай улкан издиҳом ичидан юлқиниб чиқиб, самовий юксакликларга кўтарила олишга имкон топа олмаётган ижодкор билан боғлиқ. Одамларга асл ҳолатини тасвирлаб бериш учун ижодкор дегани издиҳомдан баландда бўлиши шарт. Бу романтика эмас, ижоднинг бирламчи шарти холос. Тўфонда чирпирак бўлиб кетаётган одам, у қанчалик истеъдодли, ижодкор бўлмасин, ўша тўфонни сўз билан тасвирлаб берши мумкин эмас. Бугунги ёзувчи, шоирларнинг, айниқса модернизм адабиёти вакиллари ёзган асарларнинг таҳлили шундай хулосага олиб келади. Шу маънода, кейинги аср адабиёти том маънода одамлардан узоқлашди. Чигаллик шундаки, макон ва замон ҳамда оламон хаоси ичида ҳаракат қилаётган ижодкор ҳам, у ёзган асар ҳам одамзотдан “бегоналашди”. Буни кейинчалик модернизм назариётчилари (тўғрироғи тарғиботчилари) “санъатнинг гуманизмдан айро тушиши”, деган мужмал жумлаларда талқин этдилар. Аммо номи талқин бўлгани билан унинг оддий одамларга тушунарли жойи йўқ эди. Мана шу икки нарса ўзаро уйғунлашиб улкан бир комплексни барпо қилди. Оқибат нафақат одамларнинг китобхонлик даражасига, балки одамлигига ҳам путур ета бошлади. Бугун китобхонлик борасида туғилаётган кўламдор ташвишлар фақат адабиётга эмас, юксак маънавий тушунчаларга, энг ачинарлиси, одамлик ва одамгарчилик тушунчаларига ҳам даҳл қилишга ўтди. Бизда аҳвол бир қадар яхшироқ деган гапингизда эса жон бор. Жаҳонга қиёсан олганда бу фикр ўзини оқлайди. Бунинг ҳам иккита сабабани кўрсатишим мумкин. Аввало, ўзбек жамияти ва маънавияти ҳали тўлалигича жаҳон миқёсидаги ижтимоий-маданий хаос оқимига тўла тушиб кетмаган. Аммо бундай хавф йўқ дейиш ҳам нотўғри. Бунинг айрим нишоналари кўринаётганини ҳам инкор этиб бўлмайди. Аммо бизнинг минг йиллик маданий, адабий анъаналаримиз бор. Бундай анъаналар бир томондан ғайримаънавий оқимга қарши маълум қалқон вазифасини бажараётган бўлса, бошқа томондан унинг ўзи ҳам антигуманистик хаос хавфи остида турибди. Яқин йилларгача мавжуд бўлган “навоийхонлик”, “бедилхонлик”, “фузулийхонлик”, “машрабхонлик”, “қодирийхонлик” анъаналарининг йўқолиб бораётгани мени қаттиқ ташвишга солади. XX асрнинг 60-80-йиллардан бошлаб ўзбек китобхонлари орасида оммавий тарзда Ғарб адабиётига ружу қўйиш кузатилади. Ушбу факт бир томондан жаҳон адабиётини англаш маъносида ижобий аҳамият касб этса, иккинчи томондан миллий китобхонлик анъаналарининг сусайишига олиб келди. Чунки замонавий Ғарб адабиёти намуналари ўта шахсий масалалар ҳақида баҳс олиб борар, миллий калорит эса бундай асарларни оммавий тарзда ўқишни қабул қила олмасди. Натижада ўзбек китобхонлари орасида бўлиниш юз берди. Анъанавий китобхонлик оқими ожизлашди. Мана шу анъана, гарчи бир қадар ожиз бўлсада, бугунги кунда ҳам маълум таъсир қувватини сақлаб турибди. Сиз назарда тутаётган қисман ижобий ҳолатни, менимча, шундай изоҳлаш мумкин.

Nigora Umarova
01.12.2012, 17:44
Г.С.: - Ҳозирги кунда адабиёт тирикчилик манбаига айланиб боряпти, деган фикрга қандай қарайсиз?
У.Ж.: - Бугун оммавий тарзда ўқилаётган хусусий газеталарга нисбатан олсак, фикрингиз маълум маънода тасдиқини топиши мумкин. Кимдир айнан тирикчилик учун олди-қочди асарлар ёзаётгани ҳам, бошқа биров уни нашр этиб, мўмайгина даромадга эришаётгани ҳам бор гап. Энг ёмони бундай “асар”лар ўз ўқувчиларига ҳам эгалиги. Бу ўринда “ёзувчи” ва “ношир”нинг мақсадлари уйғун ва аниқ – моддий фойда олиш. Аммо бундан ўқувчи нима олади? Фойдами ёки зарарми? Мана сиз қўйган саволнинг моҳияти ва долзарблиги қаерда. Мен китоб савдосига, унинг маълум даромад манбаига айланишига қарши эмасман. Қани бизда ҳам бу соҳа гуркираб ривож олса. Китоб бизнеси мамлакатимизнинг муҳим иқтисодий соҳасига айланса. Афсуски, бизда айнан шу нарса, яъни китоб савдосининг ўзи йўқ. Китоб савдоси бизнес даражасига кўтарилган жамиятда уч томонлама манфаат бўлади:иқтисодга, халққа ва ёзувчига. Аввало, маблағининг маълум улушини китоб сотиб олишга сарфлаётган миллат маънавий савияси юксак миллат ҳисобланади. Иккинчидан, бундан давлат ва халқнинг иқтисодий, маънавий, маърифий даражаси юксалади. Учинчидан, бу муаллиф учун ҳам иқтисодий, ҳам маънавий рағбат вазифасини бажаради. Ёдингизда бўлса, Абдулла Қаҳҳорнинг “Сароб” романи қаҳрамони Саидий ижодий фантазияга берилиб, ўз китоблари орқасидан доллар, фунт-стерлинг, лира, иенлар оқиб келаётганини, данғиллама иморатлар қуриб, турмуш фаравонлигига эришганини тасаввур қилади. Буни яқин кунларгача Саидий табиатидаги худбинлик билан изоҳлаб келдик. Айни кунларда эса бу масалани четлаб ўтаяпмиз холос. Лекин моҳиятига кўра бу у қадар қўрқинчли ҳолат эмас. Аввало ёзувчи ҳам одам. Унинг ҳам барчамиз сингари моддий фаравонликда яшашга ҳаққи бор. Қолаверса, турмуш ташвишидан фориғ бўлган одам тирикчиликдан юксакроқ нарсалар ҳақида ўйлашга кўпроқ мойил бўлади. Энг муҳими, ёзувчининг китобини сотиб олаётган одам биринчи навбатда ёзувчини, шунинг баробарида адабиётни эътироф этган бўлмайдими? Ўзбек ёзувчиси ёзган китобни инглизлар, испанлар, итальянлар, америкаликлар, япон ва хитойликлар сотиб олишса, бу улуарнинг ўзбек адабиётини тан олганлари бўлмайдими? Кўряпсизми, бу масала нақадар нозиклигини.
Г.С.: - Унда сиз назарда тутаётган, ҳалол ва ҳар жиҳатдан манфаатли китоб бизнесини йўлга қўйиш учун нима лозим бўлади?
У.Ж.: - Бунда, ақли ожизимча, учта одамнинг мустаҳкам ҳамкорлиги лозим бўлади. Буларнинг бири истеъдодли ёзувчи, иккинчиси, профессионал ношир, учинчиси, инсофли савдогар. Уларни фақат моддий манфаат эмас, маънавий-маърифий маслокдошлик ришталари боғлаб туриши керак. Бизда азалдан китоб савдоси мана шу мезонлар асосида ривожланган, шу йўл билан маърифий, маданий ютуқларга эришиб келинган. Бугун айни масалада аҳвол жуда ачинарли. Бунда барча оғирлик муаллифнинг зиммасига тушгани жуда ёмон. Бугунги муаллиф китобини нашр эттиришда ҳам бир ноширдан ортиқ меҳнат қилади, тер тўкади. Китобини сотиш эса ўз-ўзидан ёзувчининг зиммасида. Энди ўйлаб кўринг, бундай ижодга бегона жараёнларни яшаб ўтган муаллиф яна ижодий кайфиятга қайтиши учун кучни қаердан олади?
Г.С.: - Кейинги пайтларда китоб чиқаришни сохта шон шуҳрат топиш, мукофатлар олиш манбаига айлантираётган ёшлар ҳақида нима дейсиз?
У.Ж.: - Биласизми, пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломдан “Шуҳратда офат бор” деган ҳадис келади. Бу том маънодаги шуҳрат ҳақида айтилган гап. Энди сохта, ёлғон шуҳрат ҳақида ўзингиз ўйлаб кўраверинг. Бундай шуҳрат, менимча, фақат хижолат келтиради. Бугун моддий имконияти борлигидан шон-шуҳратнинг турли даражаларини кўзлаб болаларига ҳомийлик қилаётган ота-оналарнинг ҳам, бундан уялма-нетмай фойдаланаётган болаларнинг ҳам фожиаси ўзи билан. Бу тоифа менга қийшиқ ойнага тикилганча ўзининг гўзаллигига маҳлиё бўлиб ўтирган тасқара кампирни эслатади. Бу том маънода ўз-ўзига хиёнатдан бошқа нарса эмас. Хиёнат, айниқса ўзингга қилган хиёнатинг, ҳеч қачон жазосиз қолмайди. Шундай экан, уларни келажакда киноя ва хижолат кутади. Бундайлар жамиятнинг очиқ-ойдин танқидидан қутилиб қолган тақдирда ҳам, носвоой ёки писта ўраб сотилаётган “асарлари”ни кўрганларидаги шармандаликдан қутила олмайдилар. Бунга сира шубҳа қилмайман. Шундай экан айни ҳолатдан сиз эмас, уларнинг ўзлари ташвишланишсин.

20.03.2009.