PDA

Просмотр полной версии : Тулкин Эшбек ижодидан


Страницы : 1 [2] 3

Tulqin Eshbekov
12.01.2010, 18:14
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Gapingizga qarab Sizga baho berishadi. Dunyodan o`tganingizdan keyin ham o`zingizdan ko`ra gaplaringizni ko`proq eslashadi.


BEARMON GAP
Uchrashganda ikki dil,
Bearmon gap aytilar.
Birov ko`rib qolmasdan,
Tezda uyga qaytilar.

BEBAHO GAP
Bahosi yo`q bu gapning,
Bebaho gap yetkazding.
Dilim biroz g`ash edi,
Shu g`ashlikni ketkazding!

Oygul Rasulova
13.01.2010, 12:36
миш-мишнинг 1% тўғри бўлса, 99% ёлғон.

Шунинг учун хам у миш-миш-да. Халкимизда, миш-мишга ишонган харом улармиш, деган макол бежиз айтилмаган. Мен хам ишонмаган эдим. Эшитиб хайрон колгандим. Домланинг узини деарли курмаймиз, журфак анча нарига - куз шифохонаси олдига кучиб кетган. Устозни учратган такдирда хам узидан сураш нокулай. Нигора опамнинг тахилилий жавобидан куп нарса ургандим. Энди бошка миш-мишлар кулокка чалинса хам кандок хулоса чикаришни урганддим.

Oygul Rasulova
13.01.2010, 12:38
Дилга қувонч бахш этиб, Келақолгин, Қорқизим.

Отахонга унчалик ярашмайдиган гап...

Oygul Rasulova
13.01.2010, 12:44
пақилдоқ ҳақида куюб-пишиб ёзганларимиз зое кетмади. Вазирлар Маҳкамасининг бу борада қабул қилинган 309-қарорига биноан пиротехника воситаларига қарши кураш бормоқда!

Домла, ушбу мавзуда ёзган бир хабарингизнинг мохиятини тушунмасдан кимлардир дилингизни огритгандек булувди, шекилли. Бу борада Хукумат карори хаммасидан зур булибди! Осойишталик йулида килинган курашнинг узига хос Галабаси муборак булсин! (баландпарвоздек туюлса-да юракдан ёздим).

Oygul Rasulova
13.01.2010, 12:48
шоир Шавкат Раҳмоннинг ушбу сатрларини ўқимаганмисиз: “Кўз ёшларинг сочаверма тунларга, Асраб қўйгил уни яхши кунларга”.

Устоз, мумкин булса, ушбу сатрлар Шавкат Рахмоннинг кайси шеъридан олинди? (Шуни хам билмайсанми, деманг, сураб урганган олим!)

Oygul Rasulova
13.01.2010, 12:51
Яратган эгам қанча ақл берса, шунча бахтли, бахтиёрман.

"Тугри гапнинг тукмоги" туркумидан берилаётган битикларингизнинг купида тукмок куринмаяпти...

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:00
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Уй, мерос талашганларнинг мураккаб масалалари нотариусга тегишли қонунларнинг нақадар мукаммал бўлишига “яхшигина ҳисса” қўшган экан-да!

* * *
Шаҳар кўрган эчкидек энг учига чиққан ёлғончи отасини ҳам алдайди. “Уй изла, деб маклерга пул бердим” дейди-я. Ҳали йўқ уйга маклер ҳеч кимдан пул олмаслигини шаҳар кўрмаган содда ота қаёқдан билсин...

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:00
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Shunday ekan, har bir inson avvalo gapim qaysi mezonga mos tushadi, tinglovchiga qandoq ta’sir etadi, deb aql tarozisiga solib so`zlasa, olamguliston!

BEBURD QILADIGAN GAP
Qo`ygil oshna, tiygin tilingni,
Beburd qiladigan gapni qo`y.
Hamma joyda vaysab yursang gar,
Kimlarnidir keyin bosar o`y.

BEVAFO GAP
Bevafo gap eshitgach,
Dili biroz bo`ldi xun.
Vafodorini topgach,
Keldi yana baxtli kun.

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:05
тукмок куринмаяпти...

Ҳамма гапда тўқмоқ бўлиши шартми? Бу туркумнинг умумий номи-да.
Эътибор берган бўлсангиз "Қувноқ гаплар" орасида қайғулироқлилар ҳам кам эмас!

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:07
Шавкат Рахмоннинг кайси шеъридан олинди?

Раҳматли Шавкат ака билан кўп ҳамсуҳбат бўлганмиз. Ушбу сатрларни устознинг ўзларидан эшитганман.
У киши ҳақида хотиралар ҳам ёзмоқчиман.

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:09
кимлардир дилингизни огритгандек булувди

Дилим фақат ўша бўлмағур пақилдоқни паққиллатганлардан оғриган. Қолганларига чидаса бўлади...
Ўша қарорни қабул қилгани учун Вазирлар Маҳкамасига минг бора ташаккур билдиргим келади.

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:11
ярашмайдиган гап...

Бу ҳазил-ку. Агар қайсики отахон фикрингизга қўшилган бўлса, ҳақиқий иймонли экан!

Tulqin Eshbekov
13.01.2010, 23:14
тахилилий жавобидан куп нарса ургандим.

Бўладиган талаба танбеҳдан ҳам тўғри хулоса чиқаради. Шу ўринда Нигорахонни ҳақиқий мураббий, сизни зукко талаба сифатида қайтадан кашф этдим.
Ўзим унақа миш-мишларга унчалик аҳамият бермайман...

Oygul Rasulova
14.01.2010, 15:45
Қолганларига чидаса бўлади...

Бир уринда "бунака гаплар пакилдокнинг товушидан колишмайди", деб ёзгандингиз шекилли?

Tulqin Eshbekov
14.01.2010, 23:07
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Маънан қашшоқ одамгина кўзига ғалати кўринган ҳодисани “охирзамон белгиси” деб минғирлаб юради...

* * *
Биров аждодингни суриштирса, аввало ота томонингни таништир! Акс ҳолда, ўз отангни оёқости қилган бўласан... Онанг ҳам ўзини: “фалончининг келиниман” ё “фалончининг оиласиман” деб таништириши шарт! Агар ундан “асли кимнинг қизи эдинг?” деб сўрасагина ота-онасини айтса бўлади...

Tulqin Eshbekov
14.01.2010, 23:07
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Salmoqli gapimiz shunchalik ko`p ekanki, (bu ham boylik!) ularni jamlasak, yangi lug`at paydo bo`lishi, ehtimol o`ziga xos qomusga aylanib ketishi hech gapmas.
Sevimli shoirimiz Erkin Vohidov ta’biri bilan aytganda:

El ustozim, men esam tolib,
So`z durlarin termoqdir ishim.
Odamlarning o`zidan olib,
Odamlarga bermoqdir ishim.

Hozirgacha yig`ib-tergan gaplarimiz o`rni, mazmun-mohiyatini ozmi-ko`pmi izohlashga, o`ziga xos mutoyiba tarzida taqdim etishga intildik.

BEGONA GAP
O`rtamizda bo`lmasa gar,
Begona gap hech qachon.
Bizga mudom havas qilar,
Begonalar ham chunon.

BEDARD GAP
Bedard gaplar kam bo`larkan,
Dardi ko`pning boshida.
Zahar bo`lib ko`rinarkan,
Hatto uning oshida...

Tulqin Eshbekov
14.01.2010, 23:10
пакилдокнинг товуши

Пақилдоқнинг товушига қўшилиб ўша бўлмағур гаплар ҳам ўчиб кетди, шекилли! Биз учун муҳими шу!

Oygul Rasulova
15.01.2010, 15:12
Ўша қарорни қабул қилгани учун

Яна кандай карорлар кабул килинишини истардингиз?

Tulqin Eshbekov
16.01.2010, 04:26
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Har bir gap o`z aksini topgan to`rtliklar orqali qandaydir badiiy obrazlar yaratishga, shu yo`sinda ibratli fikrlarni ilgari surishga, ayrim illatlarni fosh etishga, soddadil yoshlarni hushyorlikka, ogohlikka da’vat etishga, muhimi, dildagini tilga ko`chirishga harakat qildik.

BEDOR GAP
Bedor yurar odam ba’zan,
Bedor gapni bilganda.
Vijdoni ham qiynaladi,
Bema’ni ish qilganda...

BEJAY GAP
Bejay gap, deb olqishlaydi,
Samarqandlik bir jo`ram.
Bunday gapni yoqtirmas hech,
Qovog`i qor bir to`ram...

Tulqin Eshbekov
16.01.2010, 04:27
Яна кандай карорлар кабул килинишини истардингиз?

Жуда кўп...

Tulqin Eshbekov
16.01.2010, 04:28
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Пулингни банкка қўйсанг кўпаяди, ишончли сақланади, хуллас, ютқазмайсан! Агар уни фарзандингнинг илм олиши учун сарфласанг (жумладан, контрак пулини вақтида тўлаб борсанг) минг чандон ютасан!

* * *
Бир марҳум олимни ёқлаб гапирсам, маломат қилишди. Раҳматли тиригида бунақа “ҳамкасблари” даврасида қандоқ юрган экан?..

Tulqin Eshbekov
16.01.2010, 18:28
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Қалб кўзи кўрларгина “Ўзбекча газеталарни ўқимайман, ҳатто қўлимга ҳам олмайман” дея аслида ўзининг кимлигини кўрсатиб қўяди.

* * *
Террорчини кўрсам фашистни янчиб ташлаган отамнинг ишини қилгим келаверади. Миллий газеталаримизни “бачкана” дейдиганлар ҳам кўзимга маънавий террорчига ўхшаб кўринади. Улар билан ади-бади қилиб ўтиришга тоқатим етишмайди...

Tulqin Eshbekov
16.01.2010, 18:29
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Beqiyos ma’naviy xazinamiz hisoblanmish ba’zi maqol va matallardan, donolarning hikmatlar xazinasidan foydalanib, ular mohiyatini she’riy satrlarga jo etishga jur’at etdik.

BEZ GAP
Ko`zini lo`q qilgancha,
Bez gap aytdi bezdirib.
Kimni yomon ko`rinishin,
Qo`ydi shundoq sezdirib.

BEZAVOL GAP
Zavol ko`rmay, degan inson,
Gapirmas hech ortidan.
Bezavol gap eshitasiz,
Toza yurak, mardidan!

Bekmirzo
16.01.2010, 18:48
BEJAY GAP
Bejay gap, deb olqishlaydi,
Samarqandlik bir jo`ram.
Bunday gapni yoqtirmas hech,
Qovog`i qor bir to`ram...
To'lqin aka,

mana shu to'rtliklaringizdan birorta kitob chiqarish rejangiz bormi? Bo'lsa, qachon chiqarmoqchisiz?

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 08:13
birorta kitob chiqarish rejangiz bormi? Bo'lsa, qachon chiqarmoqchisiz?

Албатта китоб ҳолида нашр этилади. Фақат, шошмасдан! Аввал жамоатчилик фикрини ўрганайлик-чи. "ЎзАС", "Огоҳ" ва бошқа газеталарда беш-ўнтадан саралаб эълон қилгандик, анча-мунча шов-шув бўлди. Жуда кўп ва хўб фикрлар, таклифлар эшитдим, ҳаммасини ёзиб олдим ва мағзини чақаяпман.
Кўриб турганингиздек, форумда ҳам баҳслар бўляпти. Менга айниқса танқидий фикрлар жуда маъқул бўлмоқда, улар шеърларимдаги заиф жиҳатларини кўрсатишга ва табиийки, мукаммаллаштиришга ёрдам беради. Ўша шеърларни қайта ишлаб, қиёмига етказишга ҳаракат қиляпман.
Азиз Бекмирзо дўстим! Сиз нозиктаъб китобхон ва талабчан тилшунос-филолог сифатида ҳаммасини кузатиб боришингизни ва лозим топсангиз ҳар бир тўртликка муносабат билдириб боришингизни жуда истардим. Ўшанда бўлажак китобимизнинг табиий муҳарририга айланардингиз! Ўзингиз билан келишган ҳолда китобни нашрга бирга тайёрлар эдик!
Қаранг, нақадар бой ўзбек тилида шунча гап бор экан! Сиз билган бошқа тилларда ҳам шунақа гаплар борми?
Яна бир мулоҳаза. Шу гаплар рўйхатини айтайлик ўн саккизинчи асрда бирор ижодкор бобокалонимиз тўплаб, қоғозга тушуриб, мерос қилиб қолдирганида бугунги авлод учун нақадар қимматли хазинага айланмасмиди? Уч юз йил илгариги аждодларимиз лисонида қандоқ гаплар бўлгани жуда қизиқ-да!
Бу гаплар халқимиз сўзлашув тилидаги бебаҳо хазина деб биламан. Мен уни жамлаб, саралаб, қизиқиб ўқишлари учун бадиий йўл ахтараяпман холос.
Мақсадимга қай даражада эришяпман, буни келажак кўрсатади.
Шу эзгу мақсадимга муваффақиятли эришиш йўлида Сиздек зукко, фикри теран дўстларимнинг қимматли маслаҳатларига муҳтожман.

Bekmirzo
17.01.2010, 12:51
birorta kitob chiqarish rejangiz bormi? Bo'lsa, qachon chiqarmoqchisiz?

Албатта китоб ҳолида нашр этилади.

... Менга айниқса танқидий фикрлар жуда маъқул бўлмоқда, улар шеърларимдаги заиф жиҳатларини кўрсатишга ва табиийки, мукаммаллаштиришга ёрдам беради. Ўша шеърларни қайта ишлаб, қиёмига етказишга ҳаракат қиляпман. To'lqin aka,
aynan mana shuni nazarda tutib savol tashlagandim.
To'rtliklaringizning aksariyati ham mazmun, ham uslub jihatidan hali juda sayoz.
Masalan, men yuqorida iqtibos keltirgan to'rtligingiz o'zingiz ham qaytadan bir kuzating...


Азиз Бекмирзо дўстим! Сиз нозиктаъб китобхон ва талабчан тилшунос-филолог сифатида ҳаммасини кузатиб боришингизни ва лозим топсангиз ҳар бир тўртликка муносабат билдириб боришингизни жуда истардим.
Ўшанда бўлажак китобимизнинг табиий муҳарририга айланардингиз! Taklifingiz uchun rahmat.
Ammo, men filolog-mutaxassis emasman...
Umid qilamanki, kitobingiz taqrizi va muharrirligi uchun munosib mutaxassislarni topasiz.
Kezi kelganda esa, albatta tanqidiy munosabatlarimni bildirib boraman.

Сиз билган бошқа тилларда ҳам шунақа гаплар борми? Bo'lishi mumkin. Har bir til albatta o'ziga xosliklarga ega.


Бу гаплар халқимиз сўзлашув тилидаги бебаҳо хазина деб биламан. Balkim shundaydir...
Ammo, yuqoridagi termalaringizning ko'pchiligi menga 2-3 butilkani bo'shatib o'tirganlarning qadah so'zlariga o'xshab ham tuyuladi...

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 22:15
o'xshab ham tuyuladi...

Кўп жиҳатдан ҳақсиз, дегим келади.
Бироқ, Мартин Иденни ҳам ўз даврида ноширлар ҳайдаб солгани ҳақида ўқигансиз. Ҳаётда эса машҳур Борхесни тириклигида шундай маломат қилишган.
Бир замонлар Умар Хайёмни ҳам, ўзимизнинг Абдулла Қодирий бобомизни ҳам шунақа гаплар билан роса ранжитишганини айтмасам ҳам бўлади.
Бугун журъат этиб эълон қилаётган машқларим ҳали кўп танқидга учрашига аминман. Ҳар бир танқид мен учун йўл кўрсатувчи маёқ кабидир! (Ҳар қалай, нега шунақа асар ёздинг, деб қатағон қилишмайди! Шунисига ҳам шукр).
Сабр-тоқат билан туркумимизни охиригача ўқиб ва имкон қадар танқидий фикрларингизни билдириб борсангиз, фақат яхшилик қилган бўласиз. Энди, танқид деганда, умумий гаплардан йироқ бўлиб, шеърнинг заиф жиҳатларини аниқ кўрсатсангиз мақсадга мувофиқ бўларди.
Катта-катта мутахассислар билан гаплашиб кўряпман, бирор тилда бизникичалик кўп гап йўқ экан! Демак, тил бойлигимизнинг битта жиҳати шу!
Катта ишга қўл урдим. Худо хоҳласа, унинг натижаси ёмон бўлмайди. Сиз каби фикри теран дўстларим эса унинг бадиий ва бошқа жиҳатдан янада мукаммал бўлишига ёрдам беришларингиз мумкин.
Қимматли фикрларингизни кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 22:15
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Энг буюк мақсадлар ҳам оддий гап-сўздан, яъни, оғзаки тилак, орзудан бошланади. Улуғ гапларни “қуруқ гап” деб ерга урманг!

* * *
Ёшлигингизда сизга кулгили туюлган гапларнинг янги давр ёшларига қизиғи бўлмас экан. Улар колхоз бедазорига бутун қишлоқ ўғирликка боришини тасаввур қила олмагач, нима деб тушунтирасиз?
Бу ҳақда энди гапириш бефойда...

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 22:16
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Til boyligimizni chuqur o`rganayotgan yoshlar topib gapirishida ushbu to`plamda aks etgan gaplarimiz ozmi-ko`pmi asqotsa, g`oyat mamnun bo`lur edik.

BEZAK GAP
Bezak gaplar bezamaydi,
Hayotingni hech qachon.
Har qadamda eshitsang gar,
Bezdiradi u chunon.

BEZARAR GAP
Bezarar gap hayotda,
Zarar keltirmas, oshna.
Bezarar, deb ko`p aytsang,
Qoniga bo`lar tashna...

OmoN
17.01.2010, 22:22
Домла, сабрингизга қойилман :) Сизни танқидга шу даражада бардошли деб ўйламагандим.

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 22:23
“ОШИҚ” ДОМЛА
ёхуд “талаба”нинг ишқий мактуби

1. Душанба
Журналистика факультетида “талабчан” домла эканлигимни намойиш этдим:
– Мунтазам қалам тебратмасангиз журналист бўла олмайсиз,– дедим талабаларга.– Сизларга вазифа: кунига камида бир қоғоз, демак, ҳар ҳафтада етти варақдан ижодий иш ёзишингиз шарт! Кимки ёзмаса, бу мўътабар даргоҳда “адашиб” юрганини ўзи фош этган ҳисобланади!..
Мақсадим – истеъдоднинг тўқсон тўққиз фоизи меҳнат деган фикрни исботлаш эди!.. Барака топгурлар келгуси машғулотга саккиз-ўн варақдан ёзиб келишибди! Саксон беш нафар талабанинг жами етти юз бетдан ортиқ “ижодий иш”ини кўриб ҳайратга тушдим. Ана сенга олам-олам гул мисол ижод маҳсули! Энди тўйгунингча ўқийвер, “талабчан” домла!
Олахуржун кўтарган почтачидек бир қучоқ қўлёзмалар олиб келганимни кўрган хотиним бурунчасини жийирганча саволини дўлдек ёғдирди:
– Эҳ-ҳе, шунча қоғозни қаердан олдингиз? Нима қиласиз уларни? Ёки, маклатурага топширамизми, а?
– Қоғоз эмас, талабаларимнинг ижодий ишлари,– дедим ижодхонадаги столим устига қўярканман.– Келгуси машғулотгача ўқиб, баҳоламоқчиман!
– Қандоқ улгурасиз?
– Улгуришим шарт! Келгуси душанба куни талабаларим кутишади!..
Хоним пешонасини тириштирганча дилидагини айтди-қўйди:
– Сизга нима зарил?!
– Бўлғуси журналистларга ижод сирларини ўргатмоқчиман!
Асл муддаом эса – сарагини саракка, пучагини пучакка ажратиб, шунга яраша машғулот ўтиш эканлигини аёлимга айтиб ўтиришни эп кўрмадим.
Бўлғуси актёрларнинг муаллимаси бўлган хотиним дафтар текширишдан безганини яшира олмади, шекилли, пешонасини тириштирган кўйи атай уф тортди. Эринмаган банда, дегандек, елкаларини учириб қўяркан, дилидаги тилига кўчди:
– Ўзингизга жавр қипсиз...
У ҳақ экан. Барча ишларимни йиғиштириб қўйиб, ғар куни юз ўн бетдан ўқисам, келгуси машғулотгача аранг улгурарканман. Бай-бай-бай. Ўзимни адабиёт оламидаги одам ҳисобласам-да шунчалик кўп адабий-бадиий китоб ўқишга имкон топа олмасдим...
Энди ўқисанг ҳам ўқийсан, ўқимасанг ҳам ўқийсан, “дониш” домла!
Хайрли ишни бошладингми, бас, чекинма! Атай ёздирганга яраша сабот билан ў?и! Эртага ҳар бир талаба сендан жавоб, таъбир жоиз бўлса – баҳо кутади!.. Туроб Тошбекович, дейман ўзимга ўзим, талабалар олдида чув тушишдан ёмони йўқ. Қўлёзмаларни ҳафсала билан ўқиб, адоғига баҳо қўя бошладим. Бўлғуси журналистларнинг кўпчили чакки эмаскан. Бироқ, гуруч орасида учрайдиган курмак мисол айрим ғўрроқ талабаларнинг ажи-бужи ёзувлари кўзни, ғализ жумлалар, имловий хатолари асабни ишдан чиқараёзди. Уларни ҳам “йўлга” солиш керак. Шунинг учун домламиз-да!..
Хоним уч-тўрт марта ёнимга келиб, жимгина қайтиб кетди. Аҳволимни тушуниб, нон-чойимни ҳам иш столимга келтирди... Шу куни қачон кўзим илинганини билмайман. Партага бош қўйиб ухлайдиган талабалар “сафига” қўшилиб қолаёзибман... Яхшиям, хоним уйғотиб, жойимизга таклиф этди...

(Давомини сешанба куни ўқийсиз).

Tulqin Eshbekov
17.01.2010, 22:27
Домла, сабрингизга қойилман Сизни танқидга шу даражада бардошли деб ўйламагандим.

Танқид келажакнинг меваси, деган ақидага амал қиламан. Фақат, ўринли танқид бўлса, меваси ширинроқ бўларди-да!..
"Қувноқ гаплар"даги айрим шеърларнинг заиф жиҳатларини ўзим ҳам кўриб, англаб ва энг муҳими, қиёмига етказиб боряпман. Ҳар қалай, зарарли нарса ёзмаётганимни ҳам ҳис этиб турибман...
Сиз ҳам самимий фикрларингизни билдириб борсангиз мамнун бўлур эдим.

OmoN
18.01.2010, 00:42
(Давомини сешанба куни ўқийсиз).
Домла, адашмасам буни эълон қилгандингиз.
Сиз ҳам самимий фикрларингизни билдириб борсангиз мамнун бўлур эдим.
Ким сифатида?

Masud Mahsudov
18.01.2010, 03:51
BEZARAR GAP
Bezarar gap hayotda,
Zarar keltirmas, oshna.
Bezarar, deb ko`p aytsang,
Qoniga bo`lar tashna...

Ushbu to'rtligingizda to'rtinchi qator shaxsi ko'rsatilmagan. Shu sababdan ham, ma'no chalkashib ketgan... Ya'ni, bezarar gap aytsang, kimning qoni tashna bo'lishi yoritilmagan. Ma'noga ko'ra, bezarar gap ko'p aytsa, kim qoniga tashna bo'lishi mumkin?
Umuman olganda esa, "Qoniga tashna bo'lish" iborasi ma'no jihatdan noto'gri qo'llanilgan kontekstda... Bezarar gapni ko'p aytilsa nega birortasi alamzada (ya'ni, "qonga tashna bo'lish" ning sinonimi) bo'lishi kerak ekan? Mantiqni ko'rsatib bering-chi?

Masalan, Siz ham, anchadan beri bezarar to'rtliklar yozayapsiz... (O'zingizning gapingizdan iqtibos "Ҳар қалай, зарарли нарса ёзмаётганимни ҳам ҳис этиб турибман...") Lekin men qonimga tashna bo'lganim yo'q... ;-)

P.S. "Oshiq domla" e'lon qilingan, domla...

Masud Mahsudov
18.01.2010, 04:38
Ha, yana qo'shimcha... Odatda, to'rtlik a-a-a-a, a-a-b-b, a-b-a-b, a-a-b-a, a-b-b-a shaklda qofiyalanishi maqsadga muvofiq... (agar to'rtlikning o'zi bo'lsa, ya'ni to'rtlikni yaxlit she'r qilib yozganimizda). Sizning aksariyat to'rtliklaringizda ikkita qofiyadosh so'zlar bo'lib,ma'nodan ko'ra ana shu ikki qofiya ortidan ham yugurgandek chiqib qolayapti...

P.S. Yuqoridagi to'rtlikni tahliliga qo'shimcha... Agar 4-qatorni "Qonga bo'linar tashna" deganingizda ham, hech bo'lmasa, shaxsi mos kelar edi... (garchi, umumiy ma'nosi g'alisroq bo'lsa-da)

Bekmirzo
18.01.2010, 10:09
...
У ҳақ экан. Барча ишларимни йиғиштириб қўйиб, ғар куни юз ўн бетдан ўқисам, келгуси машғулотгача аранг улгурарканман. Бай-бай-бай.
...
Buni qarang, To'lqin aka,
sizning o'zingizga javr qilganingizni ko'rsatish uchun jumladagi atigi bitta so'zdagi atigi bittagina harfning almashib qolishi ham ko'rsatib qo'yar ekan...
;)

Bekmirzo
18.01.2010, 10:24
Mas'udning fikrlarini tasdiqlagan holda, quyidagi to'rtlik haqidagi fikrimni aniqroq aytsam, To'lqin aka:


BEJAY GAP
Bejay gap, deb olqishlaydi,
Samarqandlik bir jo`ram.
Bunday gapni yoqtirmas hech,
Qovog`i qor bir to`ram...
Samarqandlik jo'rangizning o'quvchiga nima qizig'i bor? Jo'rangizning samarqandlik ekanligini nima ahamiyati bor? Yoki, bejay gapni faqat (stereotip) samarqandliklar olqishlashadimi?
Qovog'i qor to'rangizni bu yerda samarqandlik jo'rangizga qarama-qarshi qo'yayapsiz... Samarqandlik bo'lmagan odam qovog'i qor hisoblanadimi? (yana stereotip)

Keyin, "bejay" degani nima degani o'zi, qanaqa ma'noni bildiradi? O'quvchi bu so'zning ma'nosini mazmuni yaxshi chiqmagan bu to'rtlikda qanday tushunishi kerak?

Xullas, shunaqa gaplar...

Husen
18.01.2010, 15:11
Бироқ, Мартин Иденни ҳам ўз даврида ноширлар ҳайдаб солгани ҳақида ўқигансиз. Ҳаётда эса машҳур Борхесни тириклигида шундай маломат қилишган.
Бир замонлар Умар Хайёмни ҳам, ўзимизнинг Абдулла Қодирий бобомизни ҳам шунақа гаплар билан роса ранжитишганини айтмасам ҳам бўлади.
Бугун журъат этиб эълон қилаётган машқларим ҳали кўп танқидга учрашига аминман.

Яъни ёқса ўқинглар, ёқмаса катта кўча, шунақами?! :)

Masud Mahsudov
18.01.2010, 18:26
Martin Iden, Sizdan farqli o'laroq, boshida ancha sayoz materiallar olib borgan, shu sabab, uni quvib solishgan. eslang, keyin o'sha boshida yozgan asarlarini kulgu uchun chiqaradi-ku yana... Lekin, O'sha Martin Iden, keyinroq, o'z xatolarini tushunib, chuqurroq mulohaza bilan, yaxshi asarlar yoza boshlaydi... To'g'ri, ba'zi tanqidlar no'o'rin bo'ladi, shu uchun ham bir muharrir bilan yoqalashishgacha boradi. Lekin, keyingi yozgan asarlariga zamonasining ko'p tanqidchilari yaxshi baho beradi, garchi noshirlar qabul qilishmasa-da...

Sizning ham asarlaringizga bildirilgan yaxshi fikrlarni ham kutib qolamiz...

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 18:57
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Saralangan gaplarni dastlab maqola tarzida “Ogoh” gazetasining 2005 yil 13, 20, 27 may sonlarida “Topib aytil(ma)gan gaplar” sarlavhasi ostida yoritgandik, ko`pchilikda katta qiziqish uyg`otdi.

BEZDIRADIGAN GAP
Bolta urib o`z ildiziga,
Bezdiradigan gap aytdi-da.
Shundan keyin kattalarning ham,
Ixloslari mutloq qaytdi-da.

BEZOR QILGAN GAP
Bezor qilgan ko`p gaplardan,
Qancha odam bezordir.
Bunday gaplar ko`ngillarga,
Benihoya ozordir.

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:03
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Севги қаримас, деган гап нотўғри экан, у ҳар бир давр ёшлари учун абадий ёшдир. Кексайганингда ҳам қаримаган “севгинг” сенинг бачкана ё суюқлигингдан бошқа нарса эмас...

* * *
Ёшликдаги кўп фазилатлар қирқдан ошгандан сўнг қусурга айланар экан. Ёшликда шўх бўлганлар энди қуюлмаса – “суюқ” номини олади, ўта камгаплар сал очилиброқ юрмаса – “писмиқ”қа чиқиб қолади...
Баъзи қушлар, жониворлар пайти келиб рангини, тусини ўзгартириши бежиз эмаскан.

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:15
“ОШИҚ” ДОМЛА
ёхуд “талаба”нинг ишқий мактуби
(Давоми. Боши олдинги саҳифаларда)

2. Сешанба

Тағин тунни тонгга улашга жазм этдим. Қўлёзмалар устида жавлон уряпман. Навбатдаги “ижодий иш”ни ўқир эканман, кўзимдан олов чиқиб кетди! Ана, холос. Жим-жимадор хатга қайта-қайта тикиламан. Кимга атаб ёзилган? Наҳот бу менга бўлса?! Ол-а. Иккинчи курс талабасидан шунақа гаплар чиқибдими? Наҳот?! Мана ўша хат:
“Азиз домлажон!
Ушбу номамни ўқиб, мени жинни деб ўйларсиз? Нима қилай, ўзингиз жинни қилиб қўяётган бўлсангиз... Шу кунгача севги деган сирли сўзнинг маъносини тушунмасдим. Севиш қанақа бўлишини тасаввур ҳам эта олмасдим. Энди севгисиз яшашни тасаввур эта олмаяпман. Сизни кўрсам, ҳатто ўйласам, юрагим ҳапқириб кетаётганини қай тил билан айтай? Дарсингизда кўзингизга кўзим тушса, тамомила ўзимни йўқотиб қўяман. Сиз асл “идеалим”сиз! Афсус, бугун сизга шундай дейишга (ҳатто хат ёзишга!) ҳаққим йўқ. Сиз аллақачон ҳаётда ўрнингизни топгансиз ва қайсидир маликадек малакка бахт ато этган бахтиёр инсонсиз. Мени севиш у ёқда турсин, ҳатто юрагингизга сиғдира олмаслигингизни тушунаман. Майли, хафа бўлмайман. Бироқ, шуни билингки, менинг юрагимда ёнган аланга иккимизга ҳам етарди!.. Мана, мен умримда қўлимга қалам тутган эмасдим. Энди сизга аталган каломимни ёзмасам чидай олмаяпман. Фақат тўғри тушунасиз, деган умиддаман.
Сизнинг хаёлингиз билан яшаш қанчалик бахт эканлигини англадим! Сиз “Меҳробдан чаён” асаридаги Анварга жуда ўхшайсиз? Мен Раъноманми-йўқми, буни ҳаёт кўрсатади. Тўғри, анча кеч қолганман. Минг афсус дунёга кечроқ келдим-да... (Ёки, сиз шошиб, вақтлироқ келгансиз...) Қисмат эса бугун бизни учраштирди!..
Сизни ҳаммадан қизғанаман. Афсуски, қуёшга ўхшаб барча-барчага меҳр нурингизни беаёв сочаверасиз. Қанийди, бутун меҳрингизни жамлаб фақат ўзимга бахшида этсангиз! Эҳ, менинг телба домлам!
Севгисиз ҳаётда топмайсиз маъно,
Гар Анвар эмассиз, хазондир Раъно...
...бону”.
Куларимни ҳам, куяримниям билолмай қолдим. Хўш, азиз ўқувчим, шу тобда менинг ўрнимда бўлганингизда сиз нима қилардингиз? Дунёни бошингизга кўтарармидингиз ё ҳаммасини ичингизга ютармидингиз?
Домла бўлмаганимда ўзим нима қилишимни айтайми?
Бир ҳурилиқо ёзган хатдан ҳапқириб кетмаган юрак юракми, дейишим аниқ эди! Кейин, менга шунчалик кўнгил қўйган гўзални увол қилмасдим... Минглаб мушкул тугунни ечган ақлим бу масалани ҳам муқаддас китобда фатво берилган йўсинда бўлса-да ҳал этиш йўлини топарди!..
Модомики, бугун домла – мураббийманми, бас, шунга яраша қадамимни билиб босишим шарт! Шогирдасига кўзола қилган домланинг кўзига зиён...
Қайдам, севгининг кўзи кўр деганлари шудир? Устозини севиб қолган ожизада гуноҳ йўқ... Унинг кўзига мирзо Анвар бўлиб кўринган бўлсам, менда не гуноҳ? Ким экан ўша Раъно? Об-бо, хаёлпараст-ей. Раъно эмиш-а! Иккинчи курсда шунақа қиз бор эканми? Ўйлаб, ўйимга етмагач, гуруҳ журналини варақладим. Ҳеч қанақа Раъно исмли қиз йўқ. А-ҳа, рамзий маънода ёзган! Исми Раъно бўлганида асло ёзмасди. Унда ўзини Кумуш дермиди! У ҳолда камина Отабекми?..
Наҳот, қирчиллама ёшимда ҳам муҳаббат боғида юришга ҳақли бўлсам!.. Ахир, қирқ ёшингда қуюласан, дейишганди-ку...
Беихтиёр хатга кўз ташладим; “телба домла” дебдими? Об-бо қизалоғи тушмагур. Ҳозир шу ерда бўлганида таъзирини берардим-а. Ўзи домласини телба қилиб қўймаса бўлгани...
Хатни қайта-қайта ўқирканман, ошхона томон қараб қўярдим. Ишқилиб, хоним кузатиб тургани йўқмикин? Бу хатни кўриб қолса нима бўларди? Ўҳ, кейин кўринг томошани. Ўша ...ни топиб берасиз, деб туриб олса-я?! Рашк энг мулойим хотинни ҳам урушқоқ қилиб қўйиши бор гап. Хайрият, у ҳозир ўз иши билан банд. Ошни дамлаб қўйгач, ўғлимизга калькуляторда ҳисоблашни ўргатяпти. Худога шукр, шундоқ “овунчоғимиз” бор!..
Хатни қўлёзмаларга солиштириб кўра бошладим. Шу ҳаракатим худди изтопар ё қўлёзмалар институти ходиминикига ўхшаётган бўлса ажабмас. Йўқ, тополмадим. Балки, шўхроқ бола ҳазиллашдимикин? Эринмасдан йигитларнинг ёзувига солиштирдим. Йўқ, унақа ҳуснихат ягонага ўхшайди. Ё, атай ёзувини ўзгартирдимикин? Буниси ҳақиқатга яқинроқ... У ҳолда ким бўлиши мумкин? Машғулотимда гулгун яшнаб ўтирадиган қизларни бирма-бир кўз олдимга келтиришга ҳаракат қилдим. Шунда дафъатан сесканиб тушдим. Беғубор чеҳраларни бўлмағур ҳиссиёт ила эслаш бемаънилик эди мен учун...
– Ухламайсизми?– Хонимнинг товуши ҳарқанча майин бўлмасин шу тобда момагулдиракдек даҳшатли эшитилди. Илкис ётоқхонамизга қарадим. Хайрият, ортимдан пусиб келмабди. У меҳрибончилигини яна намойиш этаётганди.– Чарчаб ?олманг!..
– Бемалол ухлайвер, жоним,– дедим ўзимни бамайлихотир кўрсатишга тиришиб.– Бироз ишламасам бўлмайди.
Бу гапга жавобан жуфти ҳалолим нималар деганини англолмай қолдим.
Минг ақлли, донишманд бўлма, бир жонон севаман деб турса ақлинг ҳам шошиб қоларкан. Юрагим мунча қинидан чиққудек бўлмаса. Мунча ёнмаса. Товба, Отабек ўқиган шеър нечун шу тобда ёдимга тушди:

Янги ёрни топқанда, дўстлар, эскиси нечун керак,
Эскини ўлган санаб, латта кафан бичмоқ керак...

(Давомини чоршанба куни ўқийсиз)

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:20
Яъни ёқса ўқинглар, ёқмаса катта кўча, шунақами?!

Йўқ, асло! Илоҳим, эътибор билан ўқиётганларнинг кўзлари дард кўрмасин! Муносабатини билдириб, икки энлик фикрини ёзаётганларнинг қўллари дард кўрмасин!
Билдирилаётган ҳар бир ақлли фикр "Қувноқ гаплар" хазинасини фақат ва фақат бойитишга, айрим бўш-баёвроқ шеърларнинг мукаммаллашишига, сайқал топишига хизмат қилмоқда.
Бу саҳифага қадам ранжида қилганларга ҳамиша таъзимдаман!
Қимматли фикрларингизни кутиб қоламан.

Ulugbeck
18.01.2010, 19:23
Keyin, "bejay" degani nima degani o'zi, qanaqa ma'noni bildiradi? O'quvchi bu so'zning ma'nosini mazmuni yaxshi chiqmagan bu to'rtlikda qanday tushunishi kerak?


Мани тушунишимча "Бежай" шевада Домлани Самарқандлик ўртоғини шевасига кўра, "Бежой"- бўлса керак. Яъни жойида айтилмаган -кераксиз жойда гапирилган, ўринсиз гап демоқчиёв, яна билмадим.. (шунақа бўлса агар, буни нимасини олқишлар экан, униям билмадим..э хуллас....)

p.s. Домла, яхшиси шу гапларни изоҳли луғат тарзида ёзсангиз бўларкан, шеърий тарздаги бу туркум унчалик "ўхшамаяпти".

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:25
ko'rsatib qo'yar ekan...

Компьютерда ўзбекча ҳарфларни қайтадан тузатиб чиқиш жараёнида шундоқ техник хато ўтиб кетганидан хижолатдаман. Раҳмат Сизга!
Ҳамма нарсанинг бир яхши томони бўлади, деганлари шу-да. Ушбу хатоимни англаш асносида баъзи "компьютерда хато кетибди" дейдиган талабаримни дилдан тушундим. Энди уларга ҳечам қаттиқ гапирмайман...

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:33
(Давомини сешанба куни ўқийсиз).
Домла, адашмасам буни эълон қилгандингиз.

Сиз ҳам самимий фикрларингизни билдириб борсангиз мамнун бўлур эдим.

Ким сифатида?

Муҳтарам мухлисларимизнинг талабларига биноан крилл алифбосида қайтадан ёритиш лозим топилди. (Худди қизиқарли фильм қайта намойиш этилгандек:187: )

Иккинчи саволингизга жавобим шуки, менинг энг қадрдон дўстларимдан бири сифатида, албатта!

Ulugbeck
18.01.2010, 19:35
Худди қизиқарли фильм қайта намойиш этилгандек

Дубляжда артистлардан....))))

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:37
"Oshiq domla" e'lon qilingan, domla...

Лотин алифбосида эълон қилинганди. Кўплаб азиз мухлисларимиз криллда ҳам ёритишимни илтимос қилишди. Шунга биноан...
(Юқоридаги фикрларингизга худо хоҳласа эртага жавоб ёзаман).

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:40
Xullas, shunaqa gaplar...

Фикрингизнинг мағзини чақиб, эртага бафуржа жавоб қайтараман. Барака топинг.

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:42
Sizning ham asarlaringizga bildirilgan yaxshi fikrlarni ham kutib qolamiz...

Мана бу тоза қалбли дўстнинг гапи! Худо хоҳласа, Сизни унчалик узоқ куттирмасликка ҳаракат қиламиз.

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 19:58
Мани тушунишимча "Бежай" шевада Домлани Самарқандлик ўртоғини шевасига кўра, "Бежой"- бўлса керак. Яъни жойида айтилмаган -кераксиз жойда гапирилган, ўринсиз гап демоқчиёв, яна билмадим.. (шунақа бўлса агар, буни нимасини олқишлар экан, униям билмадим..э хуллас....)

p.s. Домла, яхшиси шу гапларни изоҳли луғат тарзида ёзсангиз бўларкан, шеърий тарздаги бу туркум унчалик "ўхшамаяпти".

"Бежай" сўзи айрим самарқандликлар шевасида "нақадар ажойиб, мўъжиза, бебаҳо" деган маъноларда ишлатилади.
Баъзи самарқандликлар эса уни "ғалати, антиқа" каби салбийроқ маъноларда ҳам қўллайдилар.

Иккинчи таклифингизга фикрим шуки, дастлаб луғат қилиш фикри пайдо бўлганди. Ўша ранг-баранг гапларни бадиий адабиётлардан росмана ахтарсангиз, минглаб китобларни титкилаб чиқсангиз, шоиру адиблар албатта ўз ўрнида қўллаганларининг шоҳиди бўласиз.
Бироқ, бу луғат ўқувчиларининг доираси анча тор бўлади. Асосан тилшунослар ўқиб-ўрганиши мумкин.
Ҳозирги тарзда эса, қаранг, қанчалик қизиқиш уйғотиб, оммалашмоқда! Кимдир завқ билан, кимдир заҳархандалик билан бўлса-да мутолаа қилишаётганининг ўзи зўр гап!
Айрим шеърлардан ўзимнинг ҳам унчалик кўнглим тўлмайди. Уларни қайта ишлаш, бадиий қиёмига етказишда мана шу форумдош дўстларимиз (айниқса Масъуджон, Бекмирзо, Нигора, Ойгул, Омон каби азизларим) катта ёрдам бераётганларидан жуда мамнунман.
Кўпчилик бир нарсани англаб турибди, чинакам излансам, ҳаракат қилсам, зўр маънавий хазина яратишим мумкин! Дўстлар билан баҳамжиҳатликда яратамиз ҳам!
Сиз ҳам шундоқ беғубор фикрларингизни билдириб борсангиз хурсанд бўлардим.

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 20:04
Дубляжда артистлардан....)

Ҳикоя қаҳрамонларининг овозлари эшитилиб тургандек, демоқчисиз-да!
Дарвоқе, дубляж бошқа нарса-ку. Демак, келгусида рус, француз, инглиз, ҳинд, япон, корейс ва бошқа тилларга таржима қилинса, дубляж артистлари ўшалардан бўлади-да!

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 20:10
ёқмаса катта кўча, шунақами?!

Азизим, шу иддаонгиз салгина салбий таъсир қилди. Ижодхонамга ташриф буюрган қадрдонларимга "катта кўча" дейдиган одамга ўхшайманми, а?
Битта ҳазил: худди меҳмонларимдан бирининг кайфи ошиб қолгандек...

Tulqin Eshbekov
18.01.2010, 22:31
Ha, yana qo'shimcha... Odatda, to'rtlik a-a-a-a, a-a-b-b, a-b-a-b, a-a-b-a, a-b-b-a shaklda qofiyalanishi maqsadga muvofiq... (agar to'rtlikning o'zi bo'lsa, ya'ni to'rtlikni yaxlit she'r qilib yozganimizda). Sizning aksariyat to'rtliklaringizda ikkita qofiyadosh so'zlar bo'lib,ma'nodan ko'ra ana shu ikki qofiya ortidan ham yugurgandek chiqib qolayapti...

P.S. Yuqoridagi to'rtlikni tahliliga qo'shimcha... Agar 4-qatorni "Qonga bo'linar tashna" deganingizda ham, hech bo'lmasa, shaxsi mos kelar edi... (garchi, umumiy ma'nosi g'alisroq bo'lsa-da)

Мана бу бошқа гап! Ҳақиқий адабиётшуносларга, жилла қуриса, шеърият сирларини яхшигина билган зиёлига хос дўстнинг гаплари! Фикрларингизни албатта эътиборга оламан. Ташаккур.
Худо хоҳласа, келгусида "Кувнок гаплар" китоб ҳолида дунё юзини кўрадиган бўлса, сўнгги сўз ўрнида мана шу баҳсларимиз, қимматли фикрларингиз ва бошқа ибратомуз таклифлар бўлгани ҳақида ҳам албатта ёзамиз.
Сиздан яна шундай адабий-таҳлилий фикрлар кутиб қоламан.:187:

OmoN
19.01.2010, 02:27
Иккинчи саволингизга жавобим шуки, менинг энг қадрдон дўстларимдан бири сифатида, албатта!
Бир ошпаз "Овқат қилаётганимда биров ўргатса калламни кесиб қозонга ташаворгим келади" деган экан :)

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 06:26
Бир ошпаз "Овқат қилаётганимда биров ўргатса калламни кесиб қозонга ташаворгим келади" деган экан

Буюк адибимиз Абдулла Қодирийнинг "Ўткан кунлар" романини ҳам роса танқид қилишган. Биров, ундоқ ёзиш керагиди, деса, бошқаси, бунақароқ ёзсангиз яхшироқ бўлади, деган қабилда фикрлар ҳам айтишган. Уларга жавобан Қодирий: "мен ўзимга мақбул тарзда иморат қурдим, энди бировларнинг гапи билан уни бузиб, бошқача қилиб қурмайман" деган мазмунда жавоб берган экан.
Бу улуғ гапни ўзимга бутунлай дастак қилиб олмайман, албатта. Чунки, ҳали "Қувноқ гаплар" туркумидаги ижодий "иморатим" ҳали битгани йўқ. У салкам икки мингта "мармар тош"дан иборат! Ҳозирча шу мармарларга сайқал бериш жараёни давом этмоқда. Ёнимда эса Сиздек, Масъуджон, Бекмирзожон, Нигорахондек зукко, фикри теран дўстларим ҳай-ҳайлашиб турганидан бахтиёрман.
Жўяли ва албатта мен учун қимматли фикр-мулоҳазаларингизга ҳамиша муҳтожман.

Nigora Umarova
19.01.2010, 10:17
Лотин алифбосида эълон қилинганди. Кўплаб азиз мухлисларимиз криллда ҳам ёритишимни илтимос қилишди.

Мана бу жойда ҳам техник хато кетганга ўхшайди.
"Кирилл" деб ёзилиш ўрнига "крилл" бўлиб қолибди. Олдинги хабарларда ҳам шундай.

Bekmirzo
19.01.2010, 10:42
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Севги қаримас, деган гап нотўғри экан, у ҳар бир давр ёшлари учун абадий ёшдир. Кексайганингда ҳам қаримаган “севгинг” сенинг бачкана ё суюқлигингдан бошқа нарса эмас... Mantiqsiz xulosa. "Sevgi qarimas" degan gap noto'g'ri bo'lsa, har bir davr yoshlari uchun sevgi qanaqasiga abadiy bo'ladi?
Nazarimda, bachkana, shilqim, suyuq odamlarning sevgisini siz bu yerda hamma uchun umumlashtirib yuborgansiz...

Bekmirzo
19.01.2010, 10:50
ёқмаса катта кўча, шунақами?!

Азизим, шу иддаонгиз салгина салбий таъсир қилди. Ижодхонамга ташриф буюрган қадрдонларимга "катта кўча" дейдиган одамга ўхшайманми, а?
Битта ҳазил: худди меҳмонларимдан бирининг кайфи ошиб қолгандек...:)
Husen Tangriev sizga shaxsan murojaat qilib gapirganida, siz nima uchun hazilingizga o'rtaga boshqalarni ham qo'shyapsiz, domla?
Yaxshimas, yaxshimas...

:)

Ulugbeck
19.01.2010, 17:13
Сообщение от Ulugbeck


Дубляжда артистлардан....)


Дарвоқе, дубляж бошқа нарса-ку.

кинофильм деганингизга , эсга тушиб кетдида.. Дубляжда артистлардан Тўлқин Тожиев ва ҳ.з. .. :)))

Демак, келгусида рус, француз, инглиз, ҳинд, япон, корейс ва бошқа тилларга таржима қилинса, дубляж артистлари ўшалардан бўлади-да!

оҳоо, яхши ният - ярим мол! Баракасини берсин!

Айрим шеърлардан ўзимнинг ҳам унчалик кўнглим тўлмайди. Уларни қайта ишлаш, бадиий қиёмига етказишда .................................................. .......
Сиз ҳам шундоқ беғубор фикрларингизни билдириб борсангиз хурсанд бўлардим.

Биз рози, фақат хафа бўлши йўқ-а, домла :))


Айрим шеърлардан ўзимнинг ҳам унчалик кўнглим тўлмайди.
Айримларини эса шеър деб ҳам бўлмайди

(қопияга қаранг, қопияга, а-а дейдию :)))

Masud Mahsudov
19.01.2010, 17:30
Men odatda ko'nglim to'lmaydigan she'r yozib qolsam, o'sha yozib bo'liboq, o'chirib yuboraman...Qog'ozda bo'lsa, o'sha varaqni yirtib tashlayman... :-) aytishadi-ku, o'zingga ravo ko'rmagan narsani o'zgaga ham ravo ko'rma deb...

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:22
yirtib tashlayman

Мен эса шошқалоқлик қилмайман. Абдулла Қаҳҳордан ибрат олиб, қайта-қайта ишлашдан эринмайман. Фақат, бу гал ғоят катта ишимни қайта ишлаш асносида Сиздек дўстларимнинг фикрларидан ҳам баҳраманд бўляпман.

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:22
“ОШИҚ” ДОМЛА
ёхуд “талаба”нинг ишқий мактуби
(Давоми. Боши олдинги саҳифаларда)

3. Чоршанба
Хотинимдан биринчи марта сир бекитдим...
У тўғри тушуниши мумкин, барибир, эр-хотиннинг орасига совуқлик соладиган биринчи сабаб – бегона ҳақидаги гап бўлади... Қолаверса, эртага пайшанба! Оилавий тадбир олдидан ошга пашша тушмасин...
Бу хат юрак ўйноғи қилиб қўйди... Об-бо зумраша-ей. Қайси ошиқ, йўғ-е, маъшуқаю беқарор ёздийкин бу “нома”ни...
Келгуси ҳафтагача юрагим дош бериши амри маҳол. Ўша сирли мактуб эгасини топмагунча тинчий олмайман. Оёқларим беихтиёр факультет томон кетди. Товба, дейман ўзимга ўзим. Менга нима бўляпти ўзи? Ўша қиз учун кетяпманми? Вой-вой-вой, тез юришимни қаранг. Худди бир нарсадан қуруқ қолаётгандек югуряпманми? Хўш, иннайкейин-чи?.. Шу пайт бир сесканиб тушдим. Бир савол виждонимни беаёв эза бошлади: мен кимман ўзи? Мураббийманми ё телба ошиқ?.. Оҳ-воҳли ошиқлик даврим аллақачон ортда қолмадими? Эсингни еб қўйма, Туроб, ақлингни йиғ! Беихтиёр кўкрак чўнтагимга қўл тиқдим. Мени мажнунга айлантираёзган хатни қўлга олганча йўл-йўлакай жим-жимадор ёзувга кўз ташладим-у... вужудим алангаланиб кетди!..
Факультет эшиги олдида безовта бўлиб турган декан муовинининг юзи ёришди:
– Хизрни йўқласак бўларкан-да, Туроб Тошбекович,– деди у салом-алик асносида.– Уйингизга қўнғироқ қилсак, сизни қатгадир чиқиб кетган, деб айтишди.
– Тинчликми?
– “Бадиий публицистик жанрлар”дан дарс бераётган домламизнинг тоби қочиб қолибди. Амалиётини сиз ўтишингиз керак-а? Эй-й, яшанг! Ҳозир шу машғулотни ўтсангиз. Талабалар кутишяпти...
Айни муддао! Сичқон овлаётган мушукдек тимирскиланиб юрмасдан, шу машғулот пайтидаёқ орани очиқ қиламан, вассалом.
Декан муовини бўлса, “сўзини икки қилмаганимга” шукр қилиб қолгани кўзларидан аён сезилди.
Назарий билимдан кўра амалиётга – ижод осмонида парвоз қилишга ташна талабалар мени севинч билан кутиб олдилар. Машғулот ўтар эканман, кўзларим беихтиёр ўша қизни ахтарарди. Чўғдек порлаб турган кўзларнинг қай бири экан?
Дангал савол ташласаммикин? “Бирингиз менга хат ёзибсиз...” десам, хўш, ундан кейин-чи? Талабалар гув-в этиб қалқиб кетишмайдими? Нима деб ёзибди, нима ҳақда экан, деб туриб олишмайдими? Иннайкейин-чи? Хатни ошкора ўқиб бераманми? Кейин кўринг дув-дув гапни...
Шу гаплар хаёлимдан кечаётиб, талабаларнинг кўзларига боққандим, юрагим алланечук бўлиб кетди. Ахир, ҳаммаси ўз фарзандларимдек-ку! Улар ҳақида бемаъни хаёлга боришдан бемаънилик борми?! Талаба ёшлик қилган бўлса, сен ақлли бўл, дониш домла! Бўлмағур хаёллар билан юрсанг, у сени тубсиз жарга қулатади...
Барибир, хат эгасини топишим керак-ку!..
Қўнғироқ чалинганда талабалар билан хайрлашаётиб, дилимдагини сал-пал тилимга чиқаришга уриндим:
– Кимнинг менда шахсий гапи бўлса, кафедрамизга кирсин. Ўн-ўн беш дақиқача шу ерда бўламан.
Худди шуни кутиб тургандек гуруҳ сардори – Гулноза шундай деди:
– Устоз! Ҳозир ман кираман...
Бошимдан яшин ургандек бўлди. Ўз қизимдек – Гулноза айтдими шу гапни? Нима демоқчи?! Наҳотки... Эҳ, шошма, сардор сифатида бирор нарса демоқчидир? Сал бўлмаса, эсингни еб қўяёздинг-а, Туроб?! Балки, хатдан хабари бордир? Бирор дугонаси ёзган, эҳтимол дардини достон қилган бўлса не ажаб? Бўлиши мумкин! У ҳолда ҳаммаси силлиқ кўчади. Устозларга хос салобат билан масалани (гуруҳ сардори гувоҳлигида!) ижобий ҳал этаман...
Беш дақиқа ўтмай бир қучоқ қоғоз кўтарганча Гулноза кириб келди.
– Устоз, бизни амалиётга зўр ўргатяпсиз-да!– Қувноқлик билан гапирди у қўлидагиларни олдимга қўяркан.– Ҳаммамиз бетўхтов ёзяпмиз! Мана минг бетча бўпти!..
Ўтган куни топширганларингни ҳали ўқиб улгурмаган эдим-ку, дейишга тилим бормади.
Ана сенга олам-олам ижод гуллари! Тўйгунингча ўқийвер, Туроббек!
Уйда тағин шу аҳвол; турфа қўлёзмалардан бош кўтара олмай қолдим.
Хоним пешонасини тириштирганча иддаоли оҳангда сўради:
– Овқатингизни яна шу ерга келтирайми?
Бунақа ўтириш ўзимга малол келди. Жимгина ўрнимдан туриб, ошхона томон юрдим. Шавла еяётганда ҳам хаёлим қўлёзмаларда эди. Ёшларнинг гулгун чеҳраларини кўз олдимга келтириб, ғайратим жўшарди. Бироқ, барча ўйларимни биргина хат талқондек майдалаб юборарди.
Вужудимда икки тўлқин – Юрак ва Ақл беаёв курашарди.
Талаба – ўз номи билан талабчан бўлади. У домласидан кўп нарса талаб қилишга ҳақли! Бироқ, домланинг талаби чекланган! Билим ва тарбиядан бошқа нарса талаб қила олмайди...
Бу – ақлимдан чиққан гаплар!
Юрак амри эса бошқачароқ; дунёга келдингми, яшаб қол, армонсиз сев! Фикри ожизимча, дунёда ҳақиқий ошиқ битта бўлса – ўзимман! Синфдош қизни севган ҳолда унга ҳавас қилардим; шу қадар севилиш беқиёс бахт эмасми? Дейлик, каминани бирор қиз шунчалик севганида ўзимни қандоқ ҳис этардим? (Афсус, “Туробни севаман” деган гап шу пайтгача қулоғимга чалинмаган). Оилавий сирим бўлса ҳам айтай: “Мени севасанми?” деган саволимга ўз рафиқамдан “Сев, десангиз, севавераман...” деган ўта мужмал жавобдан бошқасини эшитмаганман.
Шуям севги бўлди-ю...
Аслида “йигитни севган қиз” ҳақида эшитсам, ғашим келарди. Гўё, дунё тескари айланаётгандек, ҳаёт мезонига дарз кетгандек туюлаверарди. Қизлар фақат севилиш учун яралган, деб ҳисоблардим.
Ўзим ҳам бир қиз севгисини қозонганим ҳақидаги хушхабардан воқиф бўлгач, бу борадаги фикрларим тамомила ўзгариб кетди...
Дарвоқе, уни қандоқ аташ керак – ошиқми ё маъшуқа? Билганим шу эдики, севган – ошиқ, севилган – маъшуқа. Бу гал мен қиз томонидан севилган маъшуқ(а)манми? Шунча китоб ўқиб, бу оддий жумбоқ ечимига кўзим тушмаган экан. Дунё тескари айланмаяптими, ишқилиб?

(Давомини пайшанба куни ўқийсиз)

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:23
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Biroq, har xil og`izdan har xil gap chiqadi, deganlaridek, bu ro`yxatga “Q. gap”, “K. gap”, “J. gap”, “P. gap” kabi kurakda turmaydigan gaplar ham kiritilsa “qiziqarli” chiqishini maslahat berganlar ham topildi.

BEIBO GAP
Eng iboli kelinchak,
Beibo gap so`zlamas.
Gap orttirib o`ziga,
Behudaga bo`zlamas.

BEKITADIGAN GAP
Bekitadigan gapni,
Pichirladi quloqqa.
Arzimagan sirini,
Aylantirdi uloqqa.

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:24
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)


Ватанни йигитлар асрайди, йигитларни (ичиш, чекиш каби бало-қазолардан) қизлар асрайди!
* * *
Ватанни сева олмаган одамнинг ўзи севгига нолойиқдир…

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:29
bachkana, shilqim, suyuq odamlarning sevgisini

Гап эгасини топади, деб ўйлагандим. Агар, ҳаммага қаратилгандек маъно чиқадиган бўлса, албатта қайта кўриб, таҳрир қиламан. Ташаккур!

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:33
Yaxshimas, yaxshimas...

Азиз мехмонимга қўлимни бигиз қилишдан ўзимни тийдим-да. Аслида, азиз меҳмонларимнинг кайфи хоҳлаганча ошавермайдими!
Мезбон сифатида ўзимнинг ҳам кайфим ошиб қоляпти бири-биридан гўзал гапларингиздан!

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:36
артистлардан Тўлқин Тожиев

Ҳар гал телевизорда Тўлқин Тожиевнинг номини эшитганимда юрагим бир қалқиб тушади. Худди фамилиямни адаштириб юборгандек туюлади...

Nigora Umarova
19.01.2010, 19:39
“ОШИҚ” ДОМЛА
ёхуд “талаба”нинг ишқий мактуби
(Давоми. Боши олдинги саҳифаларда)

3. Чоршанба
Хотинимдан биринчи марта сир бекитдим...
...Дарвоқе, уни қандоқ аташ керак – ошиқми ё маъшуқа? Билганим шу эдики, севган – ошиқ, севилган – маъшуқа. Бу гал мен қиз томонидан севилган маъшуқ(а)манми? Шунча китоб ўқиб, бу оддий жумбоқ ечимига кўзим тушмаган экан. Дунё тескари айланмаяптими, ишқилиб?

(Давомини пайшанба куни ўқийсиз)

Домла!
Илтимос, ушбу мавзуда бошқа "Ошиқ" домла" ҳикоянгизни қўйманг!
Ҳаётда ҳар қадамда "ошиқ-маъшуқлар" ошиқ бўлиб кетяпти.
Адабиёт ибрат мактаби бўлмоғи даркор.
"Қувноқ гаплар"ингизга эмас, кишини ўйлантирадиган, мулоҳаза қилишга ундайдиган гапларингизга форум аҳли, адабиёт мухлис ва мухлисалари муҳтождирлар.

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:45
Биз рози, фақат хафа

Шундай яхши гаплардан хафа бўлиш мумкинми!
Мен қўлимдан келганча адабиёт ихлосмандларини хурсанд қилиш учун ёзаяпман!
Янада яхшироқ ёзинг, мана бундай камчиликларни тузатсангиз яхши бўлади, дейишмоқда дўстларим!
Уларнинг тилло гапларини таъзим ила қабул қиляпман!
Умар Хайём таъбири билан айтганда:

Қўлни қўлга бериб бўлмасак ҳамдам,
Шодлик оёғидан тепки емас ғам!

"Қувноқ гаплар"дан асл муддао ҳам шу: шодлик оёғидан тепки есин ғам!

Nigora Umarova
19.01.2010, 19:51
Қўлни қўлга бериб бўлмасак ҳамдам,
Шодлик оёғидан тепки емас ғам!

"Қувноқ гаплар"дан асл муддао ҳам шу: шодлик оёғидан тепки есин ғам!

Ғамни тепиб юборамиз, деб бачканаликка ҳам йўл қўйиб бўлмайди-да.
"Кўп кулгу қалбни ўлдиради",-деган гап ҳам бор а, домла?

Masud Mahsudov
19.01.2010, 19:52
yirtib tashlayman

Мен эса шошқалоқлик қилмайман. Абдулла Қаҳҳордан ибрат олиб, қайта-қайта ишлашдан эринмайман. Фақат, бу гал ғоят катта ишимни қайта ишлаш асносида Сиздек дўстларимнинг фикрларидан ҳам баҳраманд бўляпман.

Yaxshi chiqmagan she'rni qayta ishlagandan ko'ra yangisini yozib qo'yishim osonroq kechadi... Buni shoshqaloqlik emas, balki yaxshiroq she'r yozilishining sababi deb bilaman xolos... Bilmadim, nasrda uncha yo'qman, hikoyaga qayta ishlov bersa, biror nima chiqar, lekin, ko'ngilga mos bo'lmagan she'rga ming sayqal bergan bilan, o'zgarishi mahol... Albatta, bu mening shaxsiy qarashlarim...

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:54
Домла!
Илтимос, ушбу мавзуда бошқа "Ошиқ" домла" ҳикоянгизни қўйманг!

Азиз ўқувчилар! Муҳтарама модераторимизнинг илтимосини бажаришга мажбурлигимни тўғри тушунасиз, деган умиддаман.
Ҳикоянинг давомини ўқишга қизиққанлар айни кунда киоскаларда тала-тала бўлиб кетаётган "СУҲБАТДОШ" газетасининг 2010 йил 2-, 3-сонларидан ўқишлари мумкин.

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 19:56
"Кўп кулгу қалбни ўлдиради",-деган гап ҳам бор а, домла?

Юз бора ҳақсиз! Баъзан кулги юзига парда торттирадиган "Ғамли гап"ларни ҳам ўқийсиз худо хоҳласа.

Nigora Umarova
19.01.2010, 19:58
Азиз ўқувчилар! Муҳтарама модераторимизнинг илтимосини бажаришга мажбурлигимни тўғри тушунасиз, деган умиддаман.
Ҳикоянинг давомини ўқишга қизиққанлар айни кунда киоскаларда тала-тала бўлиб кетаётган "СУҲБАТДОШ" газетасининг 2010 йил 2-, 3-сонларидан ўқишлари мумкин.

Домла!
Бу сизга юклатилган мажбурият эмас. Мен модератор сифатида форумдошларимизнинг илтимосларини бажардим, холос.
Зеро, каминанинг вазифаси шундан иборат.

Илтимосимни рад этмаганингиз учун ташаккур.

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 20:00
Albatta, bu mening shaxsiy qarashlarim...

Сиздан кўп нарса ўрганса бўлади!
Мир Алишер Навоий "Маҳбуб-ул-қулуб"ни ёзиб бўлгач, замондош дўстларига тақдим этган. Анча-мунча мулоҳазали гаплар эшитгач, умри бўйи шу асари устида ишлагани ва ниҳоят бетакрор дурдона асар яратгани ҳақида ўқигансиз. Мен ҳам шундай умидда...

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 20:04
форумдошларимизнинг илтимосларини

Азиз форумдошларим шу ҳикоянинг давомини бердирманг, дейишдими, а?..
Охиригача ўқиб, сўнг муаллиф хато қилган бўлса танқид қилишмасмиди... Балки, қизиқарли, ибратли гап чиқиб қолармиди!
Майли, илтимос қилишган бўлса, "радио"ни ўчирдим...

Bekmirzo
19.01.2010, 20:35
Ҳикоянинг давомини ўқишга қизиққанлар айни кунда киоскаларда тала-тала бўлиб кетаётган "СУҲБАТДОШ" газетасининг 2010 йил 2-, 3-сонларидан ўқишлари мумкин.:buba:
To'lqin aka, bu "Suhbatdosh" gazetasi shunchalik zo'r gazetami yoki unda sizning hikoyangiz chiqqani uchun tala-tala bo'lib ketyaptimi? :)
Tala-tala bo'lib ketayotganiga haqqoniy sabab nimada shu gazetaning?
Shunchaki qiziqqanimdan so'rayapman, bu gazetani ko'rmagan ekanman shu vaqtgacha...

Bekmirzo
19.01.2010, 21:02
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Biroq, har xil og`izdan har xil gap chiqadi, deganlaridek, bu ro`yxatga “Q. gap”, “K. gap”, “J. gap”, “P. gap” kabi kurakda turmaydigan gaplar ham kiritilsa “qiziqarli” chiqishini maslahat berganlar ham topildi.

BEIBO GAP
Eng iboli kelinchak,
Beibo gap so`zlamas.
Gap orttirib o`ziga,
Behudaga bo`zlamas.


To'lqin aka,
xafa bo'lmang-ku, shunaqayam mantiqsiz gap qilasizmi? Sizdan qattiq iltimos, shu to'rtliklaringizni bu mavzuga, umuman internetga kiritishdan oldin, har tomonlama (mazmun, vazn...) epaqaga keltirib oling.

Bu nima deganingiz - "Eng iboli kelinchak"mush...
Iboliroq kelinchak qanaqa bo'ladi? Iboli kelinchak-chi? :shok:

Kelinchakka nisbatan tanlagan sifatingiz umuman o'tirmabdi. Mazmun chiqaraman, deb, tilni xo'rlayapsizku, domla...

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 21:38
bu gazetani ko'rmagan ekanman

Ўтган йили ташкил этилди. Кечаги ҳафта (2-сонини) зўрға топдим. Ҳар пайшанба куни чиқаркан. Худо хоҳласа, бу пайшанба эрталаб киоскага шу газета учун ҳам бормоқчиман.
Бу нисбатан янги газетани мақтайман, десангиз бир тонна гап топилади! Камчилик ахтарсангиз ҳам ундан кўпроқ гап чиқаверади. Муҳими, маънавий дунёмизни бойитишга бел боғлаган яна бир янги нашр!

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 21:52
"Eng iboli kelinchak"mush...
Iboliroq kelinchak qanaqa bo'ladi? Iboli kelinchak-chi?

Нафақат, иболироқ, иболи...
"Салгина иболироқ бўлганида шундай демасди", "иболи келинга яраша иш қилинг", "ҳозирги айрим келинларда ибонинг "и"си ҳам йўғ-а", "ибони фалончининг келинидан ўрганинг, қизим" қабилидаги гапларни ҳар куни қанча одам эшитади! Энг иболи ёки умуман ибосиз келин қанақа бўлишини билмайсизми?
Худога шукр, иболи, жуда иболи, энг иболи, ниҳоятда иболи келинларимиз жуда кўп.
Афсуски, оғзидан беибо гап чиқиб кетадиган, ибосиз келинлар ҳам учраб туради. Шояд, шу тўртликни ўқиб (ё қулоғига чалиниб), ибо билан сўзлашга ҳаракат қилса!
Энди, бу тўртликни бадиий жиҳатдан янада қиёмига етказиш мумкинлигини ҳам англаб турибман.

umuman internetga kiritishdan oldin

Интернетга киритиб ютқазмаяпман. Мана, шунча баҳслашдик. Қолаверса, бир калла - калла, икки калла - тилла, деганларидек, биллурдек фикрингиздан анча баҳра олдим.
Яна шундай гўзал фикрларингизни кутиб қоламан.

Masud Mahsudov
19.01.2010, 22:07
Domla, haqiqatan ham, yuqorida bir do'stimiz ta'kidlaganlaridek, o'sha "2000 ga yaqin" gaplaringizni nasr ko'rinishida yozganingiz ma'qulroqmikin... Aks holda, she'riyat ham yig'layapti, ma'no va mantiq ham bo'zlayapti... Kelajak avlodga ibratli asar qoldirish ijodkorning burchi bo'lmog'i lozim. Shu sabab, ertaga farzandlarimiz bizga tosh otmasliklari uchun, yozayotgan narsalar ustida chuqurroq mulohaza qilaylik... Agar shu men o'qiyotgan narsalar gazetaga ham chiqishni boshlagan bo'lsa va uni Sizning ta'biringiz bo'yicha "tala-tala qilib olishayotgan" bo'lsa, unda, bilmadim, o'quvchilar saviyasi qayoqqa qarab ketayapti ekan...

Nazm ko'rinishida yozib, balki, bir yangilik qilmoqchiman, deyotgan bo'lsangiz, unda she'riyatning vazn, qofiya yoki shu kabi o'lchovlariga amal qilgan holda harakat qiling, o'shanda maqsadga muvofiq bo'ladi.

O'z vaqtida "Sayohatnoma" yaxshi baho olgan, chunki unda shoirlar (she'riy shakldagi bir necha Sayohatnomalar mavjud) nazm ko'rinishida o'z sayohat yo'llarini chiroyli aks ettirishgan.

"Sayqal berilishi kerak", "qiyomiga yetkzailishi kerak", "ishlov berilishi kerak" degan so'zlaringizning "kerak"ini olib tashlab, harakat qilish, fikrimcha, to'griroq yo'l... Aks holda, bundan ham badtar tanqidga qolib, she'riyatdan ham, ijoddan ham ko'nglingizni sovutasiz. Jillaqursa, biror mutaxassis topib, o'shanga ko'rsating she'rlarni va keyin bu yerga qo'ying...

Masud Mahsudov
19.01.2010, 22:11
fikrimcha, Bekmirzo aka aynan iboli degan so'zga urg'u berayaptilar... U so'zga eng, ozgina, ko'p, sal, oz kabi darajalarni qo'shib bo'lmaydi. Ya'ni, kamroq yoki ko'proq iboli deb, "iboli" so'ziga orttirma yoki nisbiy daraja berilmaydi. Ibo - bu o'ziga xos so'z...

Bekmirzo
19.01.2010, 22:15
Нафақат, иболироқ, иболи...
"Салгина иболироқ бўлганида шундай демасди", "иболи келинга яраша иш қилинг", "ҳозирги айрим келинларда ибонинг "и"си ҳам йўғ-а", "ибони фалончининг келинидан ўрганинг, қизим" қабилидаги гапларни ҳар куни қанча одам эшитади! Энг иболи ёки умуман ибосиз келин қанақа бўлишини билмайсизми? Umuman ibosiz kelinni tasavvur qilish mumkin. Lekin, eng iboli, deb bo'lmaydi, To'lqin aka. Tilni buzmang bunaqa, iltimos.

Siz to'rtligingizda keltirgan misra mana bu yerda keltirgan misollaringizga ma'no jihatidan yaqin ham kelolmaydi-ku...
"Eng" so'zini qo'shib, "Eng"i bo'lmagan iboli kelinchaklarni chetga surib qo'yayapsiz.
Masalan, "Iboli, gul kelinchak" deyish mumkin.
Istasangiz, o'z fikringizda qolib, "Eng iboli kelinchak" degan misrani o'sha holida qoldiring, kitob o'quvchisidan "Bachkana to'rtlik" degan baho olishiga kafolat bo'ladi shunda.



Интернетга киритиб ютқазмаяпман. Mayli, nima ham derdik... :)

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 23:40
eng iboli, deb bo'lmaydi

Масалан, "Анзиратхонни энг иболи келинчак, деса арзийди. Қаранг, ҳатто салом берганида ҳам юзингга тик боқмайди" дейиш мумкин эмасми?

Tulqin Eshbekov
19.01.2010, 23:48
nasr ko'rinishida yozganingiz ma'qulroqmikin...

Изланишда давом этамиз. Ташаккур.
Ҳозирча сабр билан туркумни охиригача ўқиб кўринг-чи. Наҳот, сизга бирортаси ёқмаётган бўлса?!
Мана, Бекмирзожон иболи, энг иболи сўзлари устида тўғри баҳслашяпти ва бу нафақат мен, балки бошқа мухлислар учун ҳам фойдадан ҳоли бўлмаётганига шубҳам йўқ. Ўша тўртликни қайта ишлаш жараёнида дўстимизнинг қимматли фикрларини албатта эътиборга оламан.
Сиз ҳам шу тариқа навбатдаги гап-шеърларнинг мағзини чақиб, таҳлилий, танқидий фикрларингизни билдириб борсангиз ҳар томонлама фойдали бўлур эди!
Самимий фикрларингизни кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 00:10
BEIBO GAP

Eng iboli kelinchak,
Beibo gap so`zlamas.
Gap orttirib o`ziga,
Behudaga bo`zlamas.

Бекмирзо дўстимнинг танқидидан сўнг шундоқ таҳрир қилинди:

Бир иболи келинчак,
Беибо гап сўзламас.
Гап орттириб ўзига,
Пушмон қилиб бўзламас...:cray:

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 07:23
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Madaniyatsiz kimsalar og`zida “ommalashgan” bunaqa gaplar bilan bir-birimizning ta’bimizni tirriq qilmasdan, bil’aks, go`zal gaplar vositasida ularga barham berganimiz ma’qulroq, deb hisoblaymiz.

BEKOR GAP
Yurmaganman ortidan,
Bo`ydoqlikda izma-iz.
Bekor gapni aytibdi,
Men haqimda o`sha qiz.

BEKORChI GAP
Bekorchidan xudo bezor,
Bekorchi gap ziyoda.
Afsus, tinmay aytiladi,
Shundoq gaplar dunyoda.

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 21:34
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Биз ҳаммамиз чегарачимиз. Яхшилик ва ёмонлик, рост ва ёлғон, диёнату хиёнат, тўғрилик ва эгрилик, эзгулик ва ёвузлик ўртасидаги чегарада собит туришимиз шарт! Акс ҳолда, кўп нарсани бой бериб қўйишимиз ҳеч гапмас...
* * *
Чегарадан чиқма, деган гап беҳуда айтилмаган. Ҳаттоки ахлоқ чегарасидан ўйламай чиққан одам ҳалокатга гирифтор бўлади…

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 21:35
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Xamir uchidan patiri bo`lgan ushbu to`plamning kelgusida “to`ldirilgan nashri” qay darajada bo`lishi yana qancha va qanaqa gaplar eshitishimizga bog`liq.

BEMAVRID GAP
Har narsaning mavridi bor,
Qayda g`azal, qayda bayt.
Bemavrid gap asab buzar,
Mavridini bilib ayt.

BEMAZA GAP
Bemaza qovunning urug`idan ham,
Ko`payib ketibdi bemaza gaplar.
U qanday odamki, shundoq gaplarga,
Oltindan qimmatroq vaqtini sarflar?!

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 22:56
ТАЛАБАЛИКДА ОТГАН ИЛДИЗЛАР

Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий Университетидан бир қанча атоқли олимлар, адибу шоирлар етишиб чиққан. Уларнинг ҳар бири бугунги авлод учун ибрат бўлишга арзийди. Ўтган асрнинг ўрталарида шу даргоҳда таҳсил олган Ўзбекистон халқ ёзувчиси Пиримқул Қодиров билан суҳбатимиз ижоди талабалик йилларида шакллана бошлаган севимли адибимизнинг ҳаёт ва ижод сабоқлари ҳақида

– Пиримқул ака, сиз ҳам шу университетда таҳсил олганингиз, илк китобларинингиз талабалик йилларида чоп этилганини мухлисларингиз яхши биладилар. Ўша даврда қалбга муҳрланган лаҳзалар ҳақида сўзлаб берсангиз.
– Ёшлик йилларимиз иккинчи жаҳон уруши йилларига тўғри келган. Урушдан олдинги қатағонларда ота-оналаримизга қўшилиб биз ҳам даҳшатли сургунлар, кўч-кўчлар азобини тортганмиз. Уруш давомида 4 йил муттасил бошимизга бало-қазо ёғилди. Қанчадан-қанча яқинларимиздан ажралдик. Биз, 14-16 ёшли ўсмир болалар фронтга кетган катталар ўрнига қолиб, қийналган дамларимиз ёдимиздан чиқмайди. Ўшанда ўзим туғилган Кенгкўл қишлоғида қўш ҳайдаганман, ўроқ ўрганман, хирмон янчганман, йилқичилик қилганман, тоғларда қўй боққанман. Машаққатли меҳнатлар эвазига етиштирган буғдой ҳосилларимизни тайёрлов бўлимларига олиб бориб, фронт учун топшириб юборардик, ўзимиз эса қишда ярим оч қолардик. Шу боис қишлоқда яшаш жуда қийин бўлиб кетгач, 1944 йилда Бекободга келиб, металлургия заводи қурилишининг радиоузелида мухбирлик қилганман. Уруш туфайли мактаблар беркилиб, кўп бинолари госпиталларга айлантирилган эди. Ўқитувларимиз урушга кетган. Натижада ўрта маълумот олиш муаммога айланган, бусиз олий ўқув юртига кириб бўлмасди. Шуларни ҳисобга олиб, тайёрлов бўлимлари очилганди. 10-синфни битиролмаган ёшларнинг 7-8 синф маълумоти бўлса, экстерн тарзида бир йил давомида 2-3 йиллик билимни олиб, имтиҳон топшириб, университетга киришар эди.
Уруш тугаганидан кейин ўқишга бўлган иштиёқ Тошкентга етаклади. ЎзМУ ўша даврда Ўрта Осиё давлат университети деб аталар, унинг биноси ҳозирги Амир Темур хиёбони ёнида (айни пайтда Юридик институти) жойлашган эди. Мен ҳам тайёрлов бўлимини битирган пайтларимда шеърлар ёзиб, адабий машқлар қилиб юрардим. Филология факультетига ўқишга кириш иштиёқида эдим. Лекин бу факультетни битираётган дўстларимиздан бири – раҳматли Ғани Жаҳонгиров шундай деди: “ Бултур Шарқшунослик факультети очилди. Агар мен олдинроқ ўқишга кирмаган бўлганимда, шу факультетни танлаган бўлардим.
Кейин маълум бўлишича бу факультет раҳматли Усмон Юсуповнинг ҳаракатлари билан узоқни кўзлаб очилган экан. Ўша пайтларда республикада фан ва маданият соҳасига мутасаддилик қилган академик Ҳабиб Абдуллаев ҳам шарқшунослик факультетини очиш йўлида кўп саъй-ҳаракатлар қилган экан. Асл мақсади, фондларда сақланаётган минглаб қўлёзмаларимизни ўқий оладиган одамларни, шарқ мамлакатларида ишлайдиган кадрларни тайёрлаш бўлганини кейинроқ англаб етдик.
1945-1946 йилларда университетда ҳам ҳаёт жуда оғир эди. Карточка билан 500 грамм нон олардик. Ойлар давомида гўшт емасдик. Баъзи-баъзида талабалар ошхонасида сувда пиширилган ва озгина ёғда қовурилган макарон бериб қолишарди. Шу ҳам биз учун қувончли бир воқеа ҳисобланарди. Мана шу оғир ҳаёт натижасида қилтириқдек озиб кетгандик. Ётоқхоналаримиз, ўқийдиган аудиторияларимиз қишда иситилмас эди. У пайтлар талабалар кам бўлгани учун бир катта конференц-зални бизга ётоқхона қилиб беришганди. 50 га яқин талаба битта хонада турардик. Икки томонида кириб-чиқадиган эшиги бор бу бинода кечаси деразаларга яқинроқ ётган йигитлар ёпинган кўрпаларнинг четлари қиров боғлаб, оқариб қоларди. Шундай шароитда ўқиш учун келганларнинг бир қисми кўп ўтмай кетиб қоларди.
У пайтлари талабалар жуда кам бўлиб, қабул режалари тўлмай қоларди. Факультетлар ўқишга кирмоқчи бўлган болаларни излаб юрар эдилар. Мана шу шароитда университетга кирган ёшлар жуда катта қийинчиликлар билан ўқишган. Келажакка бўлган ишончимиз бизга катта маънавий мадад, руҳий тетиклик бахш этарди. Наздимда, бугунги дориломон кунлар ўша биз умид қилган келажакнинг ўзгинасидир.
Хуллас, Шарқшунослик факультетига кирдим. Бир-икки йилда бўлимлар ажралганда, тарих бўлимида ўқишни давом эттирдим. Кўп кўргуликларни кўрдик. Бизнинг авлод бошидан кечирганларини бошқа ҳеч қайси авлоднинг бошига солмасин, дейман.
– Устоз адиблар билан ўша кезларда танишгансиз-а?
– Мактабда ўқиб юрган кезларимдаёқ устоз адиблар Ойбек ва Абдулла Қаҳҳор, оташнафас шоира Зулфиянинг ижоди мени ром этган. Улар билан танишиш қанчалик қувончли воқеа эди ўша дамларда. Унутилмас воқеа 1949 йилда юз берган. “Овозимиз” деган тўпламда унча катта бўлмаган очерким босилиб чиқди. Шу орада талабалардан бири “Сизни шоира Зулфия опа нашриётга таклиф қилдилар, тез боринг!” деб қолди. У пайтлари университет биноси нашриётга яқин эди. Маърузалар тугашини кутишга сабрим чидамай катта танаффус пайтида нашриётга бордим.
Зулфия опа мени муҳаррирлар хонасида қабул қилдилар. Столлари устида пушти муқовали ўша тўплам турган экан. Зулфия опа менинг бу тўпламга кирган “Тўқувчилар номзоди” деган очерким ҳақида сўз очдилар:
“Тўқувчи аёлни эсда қоладиган қилиб кўрсатибсиз,– дедилар салмоқ билан.– Бу сиз учун бир машқ. Шундай дадил машқ қилаверсангиз сиздан ёзувчи чиқиши мумкин. Ҳозир адабиётимиз ёш талалантларга жуда чанқоқ. Мен бу лавҳаларда умид учқунларини кўргандай бўлдим. Тилагим шуки, келажакда бу учқунлар адабий оловга айлансин, одамларга керакли нур билан ҳарорат берсин!” Зулфия опанинг бу сўзлари ҳамон қулоқларим остида жаранглаб тургандек бўлади.
– “Студентлар” деб номланган ҳикоялар тўпламингиз ҳам ўша кезларда чоп этилган...
– Бу ҳаётимдаги энг унутилмас воқеалардан биридир. 1950 йилда таҳсил олиб юрган кезларимда чоп этилган бу тўпламда шу университет талабалари ҳаётини, уларнинг ички оламини бадиий бўёқларда акс эттиришга ҳаракат қилганман.
Очиғи, талабалик йиллари университет мен учун катта адабиёт эшигини очиб берган. Ўша дамлардан илҳомланиб ёзган “Уч илдиз” романида азиз устозларим ва тенгдошларим ҳаётини, уларнинг орзу-умидлари ва руҳий оламини тасвирлашга интилганман. Асар ҳақида адабиётшунослар, кўпсонли китобхонларимиз билдиришган илиқ фикрлар ҳам аслида мана шу ўқув даргоҳимизга эҳтиром рамзи дегим келади!
– Талабалар дунёқараши шаклланишида, уларнинг етук инсонлар бўлиб камол топишида устозларнинг ўрни қанчалик беқиёс бўлишини романда таъсирли тасвирлагансиз. Ўша устозлар ва тенгдошларингиз ҳақида ҳам сўзлаб берсангиз.
– Домлаларимиз орасида Абдураҳмон Ҳамроев деган устознинг ўрни алоҳида эди. Бу киши Навоий ролини ўйнаган машҳур актёр Раззоқ Ҳамроевнинг акалари эдилар. Жуда бир ширали ва таъсирли овоз билан маъруза ўқир эдилар. Тарихга бизни қизиқтирган олимларимиздан бири ана шу киши бўлган. Лекин шўро даврининг иғвогарлари бу кишига ҳам кун бермай, анча қийнаганлари ёдимизда бор. Буларнинг ҳаммасини кейинчалик мен ўша романда баҳоли қудрат кўрсатишга ҳаракат қилганман. Асар қаҳрамонларидан бири профессор Абдураҳмон Тошев иғвогарлар томонидан факультетдан қувилган. У киши раҳматлик Ойбек акани ҳам ёдга солади. Бу улуғ адибнинг ҳаётида ҳам шунга ўхшаш воқелар юз бергани сир эмас. Ойбек аканинг насаблари Тошмуҳаммад эди-ку!
Раҳматли Абдулла Қаҳҳор домламизга "Қўшчинор" романини ёзгани учун жуда адолатсиз ҳужумлар бўлганди. Оқибатда у киши юрак хасталигига учраб, қийналиб ётганларида бориб кўрганман. Бу ҳодисани романда Темир Акбаров деган тарихчи домла тимсолида кўрсатганман.
Машҳур арабшунос олимимиз Убайдулла Каримов ибн Синонинг "Тиб қонунлари" асарини араб тилидан ўзбек тилига таржима қилдилар. Беруний асарларини ҳам ана шу олим таржимасида ўқимоқдамиз. Бу нодир сиймо ана шундай ажойиб ишлар қилиб кетди.
Биздан олдинги етакчи курс талабалари ҳамиша ибрат бўлдилар. Улар орасида Азиз Қаюмов бор эдилар. Бу нурли сиймо илм соҳасида академик бўлдилар. У киши билан бирга ўқиган Абдуқодир Ҳайитметов навоийшунос, профессор бўлиб етишдилар. Бизнинг тарих бўлимида ўқиган Бўривой Аҳмедов ва Абдулаҳад Муҳаммаджонов ҳам академик бўлдилар. Яна бир ҳамкурсимиз Турғун Файзиев "Темурийлар шажараси" деган китоб ёздилар.
– Талабалар ҳаётига бағишланган ўша романингиз қаҳрамонлари бугунги ёш китобхонларни ҳам қизиқтиради, албатта. Маҳкам, Гавҳар, Очил, Замира каби ёшликнинг жўшқин лаҳзаларини турли даражада бошларидан кечирган қаҳрамонларингизнинг прототиплари ҳақида ҳам сўзлаб берсангиз.
– Бу асарнинг асосий қаҳрамонлари – бизнинг авлодга мансуб ёшлар, аниқроғи, шу университетимиз талабалари эди! Адолатпарвар, инсонпарвар руҳда ҳаётга кириб келаётган ёш зиёлиларни қўлимдан келганча ўзимизнинг авлод орқали кўрсатишга ҳаракат қилганман. "Уч илдиз" номининг замирида учта маънавий илдиз ётибди: пухта билим олиш; инсонийлик – одамийлик касб этиш; шахсий ҳаётда камолотга эришиш, муҳаббатга асосланган оила қуриш. Ўйлайманки, жонажон университетимизнинг бугунги талабалари ҳам ҳаётга ана шундай катта-катта маънавий илдизлар отишга интилмоқдалар.
Энди қаҳрамонларга келсак, бу бизнинг оилавий сиримизга айланганди. Асардаги Маҳкам ва Очил образлари орқали ўзимнинг ҳаётга қарашларим, орзу-умидлар, интилишларим ўз ифодасини топган бўлса, Гавҳар ва Замира образларида менга бахт ато этган умр йўлдошим Софияхоннинг сиймоси акс этган. Романда ёш шоир Очил Самадов ўз домласи Темур Акбаровга ўқиб берган саккиз сатр шеърни мен 1950 йилни кутган кечамизда курсдошларим даврасида ўқиб берган эдим.
– Ўша шеър ёдингиздами?
– Ҳа, ҳозир кулиб эслайдиган ўша сатрлар қуйидагича:

Янги йил, биз сендан сал уятлимиз,
Ҳозир даврамизда қизларимиз йўқ.
Япроқсиз гул бўлмас, севгисиз йигит,
Севгимиз бор, аммо севгилимиз йўқ.
* * *
Жўшқин қалбимизга жуфт келадиган,
Бугун умримизга шерик ва сафдош,
Ҳусндор, меҳрибон, ақлли бир қиз –
Янги йил, буни ҳам сендан кутамиз!

Бу тилакка фаришта омин деган экан, “Студентлар” деган биринчи китобчам ўша 1950 йилнинг кузида нашр этилди. У даврда бундай китобча чоп этилиши ҳам катта воқеа ҳисобланарди. Китобча университет талабалари орасида муҳокама этилган. Ўшандан буён ёзаётган барча асарларим жонажон университетимиз мураббийлари ва талабалари томонидан ҳам катта қизиқиш ва эътибор билан кутиб олинаётганидан жуда фахрланаман.
Қалбимда фахр ва ифтихор туйғусини жўш урдирган яна бир ҳол шуки, бугунги талаба ёшлар орасидан ҳам кўплаб иқтидорлилар етишиб чиқмоқда. Айни вақтда университетда 36 нафар Зулфия номидаги Давлат мукофоти соҳибалари таҳсил олаётганлари улуғ шоирамизнинг ҳам руҳларини шод этаётган бўлса ажабмас. Жонажон университетимизнинг 90 йиллиги кенг нишонланаётган ушбу дамларда умрини илму маърифатга бахшида этган азиз устозлар, бу даргоҳда турли йилларда камол топган зиёлилар ва бугунги баркамол талаба ёшлар ҳақида фахр-ифтихор билан ўйларканман, муҳтарама шоирамиз Зулфия опанинг ушбу ўлмас сатрлари қалбимда қайта-қайта жаранглаётгандек туюлаверади:

Бу ён мозий, бу ён – гулшан замон, қонда икки ирмоқ,
Азиздир қай бири фикру юракка кўп қийин билмоқ,
Ва лекин икки дарёдан жавоҳирлар топиб термоқ
Ва элга туҳфа этмоқда фидони Сиздан ўргансин!

Ҳаётнинг интиҳоси йўқ, туғилур неча авлодлар,
Умр қулликда, лек ақлу тилак ҳур элу аждодлар,
Не кечди, нени бор этди? Уқиб севмоққа чанқоқлар,
Териб кўзларга суртмоқда баҳони Сиздан ўргансин!

– Мароқли суҳбатингиз учун ташаккур

Суҳбатдош Тўлқин ЭШБЕК
“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетаси, 2008 йил 29 август

Masud Mahsudov
20.01.2010, 22:58
BEMAVRID GAP
Har narsaning mavridi bor,
Qayda g`azal, qayda bayt.
Bemavrid gap asab buzar,
Mavridini bilib ayt.

BEMAZA GAP
Bemaza qovunning urug`idan ham,
Ko`payib ketibdi bemaza gaplar.
U qanday odamki, shundoq gaplarga,
Oltindan qimmatroq vaqtini sarflar?!

She'r nimasi bilan jozibador bo'lishini mendan yaxshi bilsangiz kerak... She'rda bir so'znng ikki marta takrorlanishi (radif so'zdan tashqari) she'rning husnini buzadi... Birinchi to'rtlikda "mavridi" so'zi ikkinchi to'rtlikda "bemaza" so'zi ikki marta qo'llanilgan...

Umuman olganda esa, Siz o'sha yuqoridagi, sarlavhadagi "gap"larni izohlash uchun sinonim so'zlardan foydalansangiz, maqsadga muvofiq bo'ladi, shunda o'quvchi o'sha gapning nimaligini tushunadi. Huddi izohli to'rtlikdek bo'ladi... Aksariyat "gap"laringizda tavtologiya bo'layapti, (ruslarda масло масляное deyishadi ushbu holatni) va shu sababdan ko'pchilikning tanqidiga sabab bo'lmoqda

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:01
Umuman olganda esa, Siz o'sha yuqoridagi, sarlavhadagi "gap"larni izohlash uchun sinonim so'zlardan foydalansangiz, maqsadga muvofiq bo'ladi, shunda o'quvchi o'sha gapning nimaligini tushunadi. Huddi izohli to'rtlikdek bo'ladi... Aksariyat "gap"laringizda tavtologiya bo'layapti, (ruslarda масло масляное deyishadi ushbu holatni) va shu sababdan ko'pchilikning, jumladan mening tanqidimga uchrayapsiz...

Мана бу ҳақиқий ижодкор-мунаққидга хос гап! Албатта шу аснода барча тўртликларни кўриб чиқаман. Раҳмат Сизга!

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:07
Салом Масъуджон! Қанчалик жонкуярлик қилаётганингиздан қувониб, илҳомланиб кетяпман. Қаранг, шу тобда Сиз Лондонда, мен жонажон Тошкентда туриб лаҳзаларда фикр алмашаяпмиз-а!
У ёқларда аҳвол қалай?

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:12
Масъуджон, лозим топсангиз таржимаи ҳолингизни почтамга ташлаб юборсангиз. Яқинроқдан танишмоқчиман. Форум маълумотлари орасидан топа олмадим... Сиздек шоир ва мунаққид дўстим борлигидан фахрланаман.

Masud Mahsudov
20.01.2010, 23:15
Салом Масъуджон! Қанчалик жонкуярлик қилаётганингиздан қувониб, илҳомланиб кетяпман. Қаранг, шу тобда Сиз Лондонда, мен жонажон Тошкентда туриб лаҳзаларда фикр алмашаяпмиз-а!
У ёқларда аҳвол қалай?

Bemalol...
Rahmat, yomon emas... O'zimizdan ko'ra sovuqroq... Shu sabab, yozgan tanqidlarim sovuq bo'layotgan bo'lsa, ajab emas... :-)

Tarjimai holga kelsak, borganda, ko'rishib , inshaallah, bemalol gaplasharmiz... Bahor oylarining oxirlariga borib qolsam kerak...

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:43
Bahor oylarining oxirlariga borib qolsam kerak...

Интизорлик билан кутамиз!

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:46
tanqidlarim sovuq bo'layotgan bo'lsa, ajab emas

Йўқ, иссиқ нондек азиз!

Tulqin Eshbekov
20.01.2010, 23:49
Масъуджон! Ўша давлатларнинг газеталаридан олиб қўйиш ёддан чиқмаяптими? Ўзимиздаги "Ҳуррият"га ўхшаш журналистларнинг соҳавий газеталари ва журналлари бўлса яна ҳам яхши. Илгари айтганимдек, журналистика факультетимиз талабалари ҳам Сизни интизорлик билан кутишмоқда!

Bekmirzo
21.01.2010, 08:12
Масъуджон! Ўша давлатларнинг газеталаридан олиб қўйиш ёддан чиқмаяптими? Ўзимиздаги "Ҳуррият"га ўхшаш журналистларнинг соҳавий газеталари ва журналлари бўлса яна ҳам яхши. Илгари айтганимдек, журналистика факультетимиз талабалари ҳам Сизни интизорлик билан кутишмоқда!
Hormang To'lqin aka!

Yuqoridagi gapingizga izoh bera olasizmi? "Hurriyat" gazetasi qanaqa sohaviy gazeta ekan?

Gulnora Voisova
21.01.2010, 10:06
Bahor oylarining oxirlariga borib qolsam kerak... Ҳижрон тугагач, илҳом париси кетиб қолиб, бизни шеърларингиздан бенасиб этасиз деб қўрқаман ;)

Masud Mahsudov
21.01.2010, 15:08
Bahor oylarining oxirlariga borib qolsam kerak... Ҳижрон тугагач, илҳом париси кетиб қолиб, бизни шеърларингиздан бенасиб этасиз деб қўрқаман ;)

Ko'nglingiz xotirjam bo'lsin, ilhom parisini osongina qo'yib yubormayman... :-)

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 18:07
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Эртаю кеч нусха кўпайтириш (ксерокопия) хоналарида тумонат мижозларни кўриб кўнглимдан шундай ўй кечади: яқин давргача ўша технологиясиз қандоқ яшаган эканмиз?
Зарур ҳужжатларини алмисоқдан қолган ёзув машинкасида “печатлаб” (унда ҳам бирорта имловий хато ўтиб кетса ё битта ҳарф устидан қайта тузатилиб, ўша давр сўзлашув тилида айтганда “марачка” бўлиб қолса “брак” ҳисобланарди. Рисоладагидек ёзиб берадиган машинисткани топиш ҳам гоҳо муаммо бўларди... Хуллас, талаб даражасида ёзилиши шарт эди), нотариусга олиб бориб тасдиқлатмасак ҳеч қаерда ўтмасди...
Бизни шундоқ тараққиёт меваларидан баҳраманд қилаётган юртимиз мустақиллигидан ўргилай!

* * *
Йигирма йил илгари компьютер, факс, қўл телефони, видеони тасаввур қила олмас эдик. Энди уларсиз яшашни тасаввур эта олмаймиз. Яна чорак асрдан кейинги авлодлар қандоқ мўъжизалар ичра яшаркин!..

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 18:08
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Kimlardir huzur qiladigan, kimgadir erish tuyuladigan she’riy satrlarda ayrim juz’iy kamchiliklar uchrasa, o`zimiz balogardon! Kelgusida ularni yanada qiyomiga etkazishda aziz muxlislarimiz fikriga muhtojmiz.

BEMALOL AYTADIGAN GAP
Bemalol aytadigan gaplarimiz behisob,
Oshkoralik mevasi – endi aytsang bo`ladi.
Ichingda ketmasin hech armon qilib yurmagil,
Dilingdagini aytsang, shunda ko`ngil to`ladi.

BEMA’NI GAP
Asabingni paqildoqdek,
Bema’ni gap buzadi.
Afsus ba’zi davralarda,
U bulutdek suzadi...

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 18:17
"Hurriyat" gazetasi qanaqa sohaviy gazeta ekan?

Аслида "соҳа газетаси" дейиш мантиқан тўғрироқ бўлади. "Соҳавий" сўзлашув тилимизга "ўрнашиб" қолган хатороқ талқин. Мана шундай "арзимасдек" кўринган қусурларни тортинмасдан айтиб туришимиз жуда маъқул. Биласизми, яқин йилларгача "кирилл алифбоси" ибораси жуда кам қўлланилган ва уни мен биринчи марта қайсидир газетада "крилл" шаклида ўқидим. Шунга қараб ўзим ҳам хато ёзиб юрган эканман, яқинда Нигорахон хатоимни кўрсатди. Мамнун бўлдим. Қомусни очиб кўрсам, Нигорахон юз бора ҳақ! Хуллас, гоҳо шундоқ жузъий хато ва камчиликлар ўтиб кетса, дўст дўстга ойна бўлиб туришимиздан фақат ютамиз!
Эътиборингиз учун ташаккур.

Ulugbeck
21.01.2010, 20:50
Биласизми, яқин йилларгача "кирилл алифбоси" ибораси жуда кам қўлланилган ва уни мен биринчи марта қайсидир газетада "крилл" шаклида ўқидим. Шунга қараб ўзим ҳам хато ёзиб юрган эканман, яқинда Нигорахон хатоимни кўрсатди. Мамнун бўлдим. Қомусни очиб кўрсам, Нигорахон юз бора ҳақ!

Ёмонам аскиячи экансизэй аммо лекин, ётволиб куладиган смайлик каекдайди, Нигора опа ?! :)))

Ulugbeck
21.01.2010, 20:54
Эртаю кеч нусха кўпайтириш (ксерокопия) хоналарида тумонат мижозларни кўриб кўнглимдан шундай ўй кечади: яқин давргача ўша технологиясиз қандоқ яшаган эканмиз?

Ксерокопия "ничево", "Экзелжон" 1-соатда бажарадиган ишни қанча мутахассис калкульятор ёки чўтда неча кунда ҳисоблаганини тасаввур қилаверинг.... Лекин ҳали - ҳануз ўша қоғоз, ўша иш...

Хуллас, ишни бажариш йўллари қанча осонлашса, иш шунча кўпаяверади.. десаям бўлаверади, деган экан биттаси :)

Bekmirzo
21.01.2010, 22:42
"Hurriyat" gazetasi qanaqa sohaviy gazeta ekan?

Аслида "соҳа газетаси" дейиш мантиқан тўғрироқ бўлади. "Соҳавий" сўзлашув тилимизга "ўрнашиб" қолган хатороқ талқин.
Yaxshi, men savolimga hali ham javob olmadim, To'lqin aka.

Siz "Hurriyat" gazetasini "soha gazetasi", deyapsiz. Shuning uchun, "Hurriyat" qaysi sohaning gazetasi ekanligini tushunolmayapman...?
Javob uchun oldindan rahmat.

PS: Gazeta so'zi jurnalistika sohasiga tegishli bo'lgani uchun, mabodo "Jurnalistika sohasi" deb qolsangiz, o'tmaydi.

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 23:39
ётволиб куладиган

"Билмаганни сўраб ўрганган олим, орланиб сўрамаган ўзига золим" деган мақолга амал қиладиган бўлсак, баъзан арзимасдек кўринган хатоларимизни кимдир кўрсатганида тўғри қабул қилишнинг устидан куладиган бўлсангиз исталганча кулаверинг!

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 23:44
ишни бажариш йўллари қанча осонлашса, иш шунча кўпаяверади..

Тараққиёт ҳам шу тариқа росмана бўй кўрсатавераркан-да! Иш қанча кам бўлса ва жимгина ўтираверсак, қачон тараққий этамиз?
Юқоридаги гапларим катта авлод вакиллари учун чиндан қизиқ ва мароқли. Бироқ, кўз очиб шундай дориломон замонни кўраётган ёшлар учун менинг бу гапларим чўпчакка ўхшайди. Бир пайтлар раҳматли отамнинг иккинчи жаҳон урушида кўрганларини ҳам биз эртак эшитгандек тинглардик...

Tulqin Eshbekov
21.01.2010, 23:53
"Hurriyat" qaysi sohaning gazetasi ekanligini tushunolmayapman...?

Журналистика соҳасининг!
Ҳуқуқий жиҳатдан олиб қаралганда, муассиси: Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси.
Мавзуларига ҳам эътибор берсангиз, асосан журналистика соҳасига оид ахборотларни ёритади.
"Мустақил газета" деган ёзувга изоҳ беришимни кутаётган бўлсангиз, у чиндан ҳам асосан журналистика соҳасини ёритишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган мустақил газета!
Ўзим ҳам бу газетанинг муаллифларидан бири сифатида вақти-вақти билан журналистика муаммолари ва бошқа шу каби мавзуларда мақолалар ёритиб бораётганимни кузатган бўлсангиз керак...

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 07:57
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Ғўр даврингда ҳаёт ҳам ғўр узумдек туюлади. Ёшинг улғайган сари ҳаётнинг шунақа ширин лаззатини татий бошлайсанки, ҳамма-ҳаммасини ифода этадиган сўзинг ҳам шу бўлади: ШУКР!

* * *
Унинг миш-мишидан ранжиманг асло,
Нима бўлса асли наслида бўлган.
Она қорниданоқ ўзи ҳам ҳатто,
Асли миш-миш билан дунёга келган.

Севимли шоиримиз Абдулла Орипов жуда топиб ёзган-да!
Мавзуни давом эттирадиган бўлсак, одамлар устидан куладиганлардан ҳам ранжиманг асло, асли ўзи кулги бўлиб дунёга келган…
Мард одам ҳар қандай хатосини дангал тан олади, тузатади, бошқалар ҳам шундоқ хатоликка йўл қўйишининг олдини олиш учун курашади!
Иштонсиз иштони йиртиқнинг устидан кулибди, деганларидек, хатосини мардларча тан олиб тузатаётган инсоннинг устидан кулганлардан ранжиманг асло...

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 08:04
Бекмирзо дўстим эрталабдан мутолаага киришганини кўриб яйраб кетдим! Қани, у яна қандай ғояларни илгари сураркин...

Bekmirzo
22.01.2010, 08:34
"Hurriyat" qaysi sohaning gazetasi ekanligini tushunolmayapman...?

Журналистика соҳасининг!
Ҳуқуқий жиҳатдан олиб қаралганда, муассиси: Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси.
Мавзуларига ҳам эътибор берсангиз, асосан журналистика соҳасига оид ахборотларни ёритади.
"Мустақил газета" деган ёзувга изоҳ беришимни кутаётган бўлсангиз, у чиндан ҳам асосан журналистика соҳасини ёритишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган мустақил газета! To'lqin aka,
javobingiz uchun rahmat.
Ammo, adashdingiz. "Hurriyat" asosan jurnalistika sohasini yoritishni maqsad qilib qo'ymagan. "Hurriyat" ta'rifan ham, amalda ham ijtimoiy-siyosiy va huquqiy gazeta hisoblanadi. Aynan bir soha (masalan jurnalistika) gazetaning asosiy yo'nalishi emas.
Agar buning aksi bo'lsa, unda men bilgan "Hurriyat" gazetasi o'rnida boshqa bir gazeta chiqibdi...
Jurnalistika sohasini yoritadigan gazetalar qanday bo'lishini bilaman, domla. Lekin, "Hurriyat" bunaqa gazetalar sarasiga kirmaydi.


Ўзим ҳам бу газетанинг муаллифларидан бири сифатида вақти-вақти билан журналистика муаммолари ва бошқа шу каби мавзуларда мақолалар ёритиб бораётганимни кузатган бўлсангиз керак...Yo'q,
jurnalistika mavzusidagi maqolalaringizni o'qimagan ekanman.

Ulugbeck
22.01.2010, 12:24
Цитата:

Сообщение от Ulugbeck

ётволиб куладиган

"Билмаганни сўраб ўрганган олим, орланиб сўрамаган ўзига золим" деган мақолга амал қиладиган бўлсак, баъзан арзимасдек кўринган хатоларимизни кимдир кўрсатганида тўғри қабул қилишнинг устидан куладиган бўлсангиз исталганча кулаверинг!
Домла, узр, бу ҳазилни бу қадар кўнглингизга қаттиқ тегишини хаёлимга келтирмабман! Сизни хафа қилиш ниятим йўқ эди, мени кечиринг!

Ҳар ёмонни бир яхши тарафи бор деганларидек, мани ҳазилим сабаб, “Дил дафтаридига битиклар” яна бир қатрага бойиди, қачондир бу битиклар китоб бўлиб нашрдан чиқса, танишларимга мақтаниб юраман, манавилар мани деб ёзилган, деб. Ишонишмаса керагов. :)
Ва яна ....... “қандай дунёга келганинимни” билиб олдим. :(

асли ўзи кулги бўлиб дунёга келган…

Ulugbeck
22.01.2010, 12:27
BEMA’NI GAP
Asabingni paqildoqdek,
Bema’ni gap buzadi.


<< Бемаъни гап асабни
"пақилдоқ"дек бузади >> деса қандай бўларкан?

Ўзи умуман, пақилдоқни ўрнига бошқа умумийроқ ўхшатма топиш керакмикан, янаям лекин билмадим...

Oygul Rasulova
22.01.2010, 14:52
артистлардан Тўлқин Тожиев

Ҳар гал телевизорда Тўлқин Тожиевнинг номини эшитганимда юрагим бир қалқиб тушади. Худди фамилиямни адаштириб юборгандек туюлади...

Адашган фамилиялар, исмлар хакида хам янги хажвия укир эканмиз-да!

Oygul Rasulova
22.01.2010, 14:54
Лотин алифбосида эълон қилинганди. Кўплаб азиз мухлисларимиз криллда ҳам ёритишимни илтимос қилишди.

Мана бу жойда ҳам техник хато кетганга ўхшайди.
&quot;Кирилл&quot; деб ёзилиш ўрнига &quot;крилл&quot; бўлиб қолибди. Олдинги хабарларда ҳам шундай.

Устознинг хатосини куриш галати туюларкан. Бунга домламиз "Беайб парвардигор" деб жавоб кайтарса керак.

Oygul Rasulova
22.01.2010, 14:58
Биз рози, фақат хафа

Шундай яхши гаплардан хафа бўлиш мумкинми!
Мен қўлимдан келганча адабиёт ихлосмандларини хурсанд қилиш учун ёзаяпман!
Янада яхшироқ ёзинг, мана бундай камчиликларни тузатсангиз яхши бўлади, дейишмоқда дўстларим!
Уларнинг тилло гапларини таъзим ила қабул қиляпман!
Умар Хайём таъбири билан айтганда:

Қўлни қўлга бериб бўлмасак ҳамдам,
Шодлик оёғидан тепки емас ғам!

&quot;Қувноқ гаплар&quot;дан асл муддао ҳам шу: шодлик оёғидан тепки есин ғам!

Уша муддаога эриша оляпсизми?

Oygul Rasulova
22.01.2010, 15:03
Қўлни қўлга бериб бўлмасак ҳамдам,
Шодлик оёғидан тепки емас ғам!

&quot;Қувноқ гаплар&quot;дан асл муддао ҳам шу: шодлик оёғидан тепки есин ғам!

Ғамни тепиб юборамиз, деб бачканаликка ҳам йўл қўйиб бўлмайди-да.
&quot;Кўп кулгу қалбни ўлдиради&quot;,-деган гап ҳам бор а, домла?

Нигора опа, афсуски, кулгилар анча камайиб кетмаяптими? Аммо, домланинг куп туртликлари кулгили эмас, баъзилари юзакирок, битта-яримта тузикроклари хам бор. Масъуд аканинг фикрларига кушиламан. Домла, кувнок гапларга яраша кувнокрок, кизикарлирок ёзсангиз, бу шунчаки таклиф...

Oygul Rasulova
22.01.2010, 15:06
Домла!
Илтимос, ушбу мавзуда бошқа &quot;Ошиқ&quot; домла&quot; ҳикоянгизни қўйманг!

Азиз ўқувчилар! Муҳтарама модераторимизнинг илтимосини бажаришга мажбурлигимни тўғри тушунасиз, деган умиддаман.
Ҳикоянинг давомини ўқишга қизиққанлар айни кунда киоскаларда тала-тала бўлиб кетаётган &quot;СУҲБАТДОШ&quot; газетасининг 2010 йил 2-, 3-сонларидан ўқишлари мумкин.

Домла, бу хикоянгиз "Ёшлик" журналила, "Маърифат гулшани" газетасида ёритилган-ку. кайта-кайта эълон килишдан максад нима?

Oygul Rasulova
22.01.2010, 15:09
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Kimlardir huzur qiladigan, kimgadir erish tuyuladigan she’riy satrlarda ayrim juz’iy kamchiliklar uchrasa, o`zimiz balogardon! Kelgusida ularni yanada qiyomiga etkazishda aziz muxlislarimiz fikriga muhtojmiz.

BEMALOL AYTADIGAN GAP
Bemalol aytadigan gaplarimiz behisob,
Oshkoralik mevasi – endi aytsang bo`ladi.
Ichingda ketmasin hech armon qilib yurmagil,
Dilingdagini aytsang, shunda ko`ngil to`ladi.

BEMA’NI GAP
Asabingni paqildoqdek,
Bema’ni gap buzadi.
Afsus ba’zi davralarda,
U bulutdek suzadi...

Домла, хамма гапни айтаверса булади, деб хисоблайсизми? Қайси давраларда? БЕМАЪНИ гапни-чи?

Ibragim Yermatov
22.01.2010, 15:42
хамма гапни айтаверса булади, деб хисоблайсизми
Ойгул! Жумладан керакли гапни мумкин кадар кискарок цитата килиб олиб курсатганингиз маъкул. Хамма фикрларингизни жамлаб, битта постда кискарок килиб берсангиз яхши буларди. Укувчига хам кулай буларди.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:40
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Камдан-кам одам аждодларидан қолган меросларнинг қадрига етади...

* * *
Бир қизга тўқсон билан тўқнашиб, фариштадек кампир бўлиб юринг, десам хафа бўлди. Ўша ёшда ҳам қиз бўлиб юришдан худо асрасин…

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:41
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

Quvnoq gaplar qalbingizga quvonch baxsh etib, fikr sandig`ingizni biroz bo`lsa-da boyita olsa murodimiz hosil bo`lardi.

BENAZIR GAP
Kimdir adashtiradi,
Kim yog`dirar boshga do`l.
Benazir gap aytdi-da,
Yuragiga topib yo`l.

BENIHOYA GAP
Benihoya gap ko`p-ku,
Avval obdan eshitdim.
Uni she`rga solganda,
Chizib, bo`yab pishitdim.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:42
хамма гапни айтаверса булади, деб хисоблайсизми? Қайси давраларда? БЕМАЪНИ гапни-чи?

Ҳамма гапни ўз даврасида айтган маъқул.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:43
эълон килишдан максад нима?

Шунақа таклифлар бўлганди. Энди, ҳар бир нашрни, жумладан, форумимизнинг ҳам ўз ўқувчилари, мухлислари бор-да.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:47
"Hurriyat" ta'rifan ham, amalda ham ijtimoiy-siyosiy va huquqiy gazeta hisoblanadi.

Низомида шундай ёзилганмикин? Ўзингиз ўқиб кўрганмисиз?

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:50
Сизни хафа қилиш ниятим йўқ эди, мени кечиринг!

Хафа бўлганим йўқ, самимий ҳазилни қадрлайман! Шундоқ гаплардан ёзиб туринг.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:52
<< Бемаъни гап асабни
"пақилдоқ"дек бузади >> деса қандай бўларкан?

Ўзи умуман, пақилдоқни ўрнига бошқа умумийроқ ўхшатма топиш керакмикан, янаям лекин билмадим...

Мен учун тиллога тенг бу фикрингизни қайта таҳрирда албатта эътиборга оламан.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:55
фамилиялар, исмлар хакида

Ушбу мавзуда ёзганларимни кейинги саҳифаларда ўқийсиз.

Bekmirzo
22.01.2010, 23:56
"Hurriyat" ta'rifan ham, amalda ham ijtimoiy-siyosiy va huquqiy gazeta hisoblanadi.

Низомида шундай ёзилганмикин? Ўзингиз ўқиб кўрганмисиз?:)
O'qimagan bo'lganimda, yuqoridagi gapimni rad etarmidingiz?
Har qalay, siz hozir mualliflaridan biri sifatida ijod qilib yurgan "Hurriyat" gazetasining ilk qadamlarida men birga yurganman. Menga notanish gazeta emas u.

To'lqin aka, mayli,
"Hurriyat" gazetasining oxirgi 10 ta sonini oling. Yoki mayli, oson bo'lsin uchun, shu haftada chiqqan sonini oling. Qani, aynan jurnalistika sohasiga oid masalalar yoritilgan nechta maqola topar ekansiz.

Agar biror talaba sizning darsingizdan "Hurriyat - asosan jurnalistika sohasini yoritadigan gazeta ekan", deb chiqib, mening oldimda imtihon topshirib shunaqa desa, "Qoniqarsiz" baho olishi tayin.

Tulqin Eshbekov
22.01.2010, 23:57
Устознинг хатоси

Хатони тан олиш ҳам сабоқ!

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 00:06
aynan jurnalistika sohasiga oid masalalar yoritilgan nechta maqola topar ekansiz.

Охирги сонида чиққан "Ўзбек ҳуқуқ журналистикаси" сарлавҳали мақола қайси соҳага тегишли? "Изланишдаги "Бугун"-чи? Яна нечта керак?

Bekmirzo
23.01.2010, 00:10
aynan jurnalistika sohasiga oid masalalar yoritilgan nechta maqola topar ekansiz.

Охирги сонида чиққан "Ўзбек ҳуқуқ журналистикаси" сарлавҳали мақола қайси соҳага тегишли? "Изланишдаги "Бугун"-чи? Яна нечта керак?Gazeta 8 sahifadan iborat.
Siz aytayotgan ikki maqola esa "To'rtinchi hokimiyat" rubrikasiga ajratilgan 4-sahifadan joy olgan.
"asosan" degan iddaoingizning yaqiniga ham yo'lamayapti-ku, domla?..

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 00:11
Уша муддаога эриша оляпсизми?

Бу эзгу йўлдаги кураш умрим охиригача давом этиши аниқ! Худога шукр, курашларимиз бесамар кетмаяпти!

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 00:15
ikki maqola esa

Афсуски, журналистика соҳасига оид мақолалар камроқ ёзиляпти. Мана, сиз ҳам шу соҳага анча яқин кўринасиз. Марҳамат, ёзинг! Айнан журналистика соҳасига оид мақолаларни айнан "Ҳуррият" кўпроқ чиқаради. Бошқа газеталарга олиб борсангиз ҳам "Ҳуррият"боплигини эслатишади.

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 00:17
кувнок гапларга яраша кувнокрок, кизикарлирок ёзсангиз

Баъзи аламли, ачинарли, бетайин гаплар ҳам қувноқроқ бўлсинми?

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 00:24
Бекмирзо дўстимнинг қолган саволларига эртага шу маҳалда жавоб қайтаришга ҳаракат қиламан. Форумда кўришгунча!

Bekmirzo
23.01.2010, 00:37
ikki maqola esa

Афсуски, журналистика соҳасига оид мақолалар камроқ ёзиляпти. Мана, сиз ҳам шу соҳага анча яқин кўринасиз. Марҳамат, ёзинг! Айнан журналистика соҳасига оид мақолаларни айнан "Ҳуррият" кўпроқ чиқаради. Бошқа газеталарга олиб борсангиз ҳам "Ҳуррият"боплигини эслатишади.Yana kashani do'qalashda davom etyapsiz...
Bu yerda gap mening jurnalistika sohasiga yaqin yoki uzoqligimda emas.
Men sizga siz yo'l qo'yayotgan xatoni ko'rsatayapman, bilib, anglab turib nega tan olmaysiz?..

Sizga ham, boshqalarga ham mayda masala bo'lib ko'rinishi mumkin. Ammo, To'lqin aka, siz o'qituvchi odamsiz. Bu yerda jurnalist talabalaringiz haqida gapirib kelasiz. Men o'sha talabalaringizga achinaman. Ular siz va siz kabi o'qituvchilardan bugun qanchalik sayoz bilim olayotganlaridan ularga achinaman. Sizning shogirdlaringiz siz berayotgan nuqsonli ilm uchun ertaga xatolar qilishadi. Nahotki talabalaringiz sizdan noto'g'ri ma'lumotlarni o'zlashtirib kelishayotgan bo'lishsa... Ishongim kelmaydi...

"Hurriyat" gazetasi hech qachon asosan jurnalistika sohasi masalalarini yoritadigan gazeta bo'lmagan, bundan keyin ham bo'lmasa kerak. Jurnalist odamdan har bir gapi uchun javob berish talab qilinadi. Buni siz ham yaxshi bilasizku.
Egardan tushishni istamay, mendan "Hurriyat"ning nizomini o'qigan-o'qimaganimni so'raysiz. Gazetada vaziyat hozirda biroz notinch ekan, shunga siz borib, gazeta nizomini so'rasangiz, ko'rsatmasliklari mumkin. Web-sahifasiga qarab qo'ya qolaylik - http://uzhurriyat.uz/tahririyat.mgr
- Gazeta yo’nalishi: ijtimoiy-siyosiy, huquqiy, haftalik nashr


Men bu misol orqali sizning nohaq, o'zimning haq ekanligimni isbotlash emas. Aksincha, maqsadim - sizga xato qilayotganingizni ko'rsatib, natijada sizning o'z talabalaringizga noto'g'ri ma'lumot berishda davom etishingizdan sizni biroz bo'lsa-da, qaytarishdir.
Gaplarimni ko'nglingizga olmang, Bor gapni aytyapman, xolos.

Ulugbeck
23.01.2010, 12:48
Ўша ёшда ҳам қиз бўлиб юришдан худо асрасин…

Бу иборангиз сал ғализроқ чиқипти. Мазкур иборани таҳрирлаб, айтмоқчи бўлган фикрингизни кенгроқ баён этсангиз яхши бўларди, бизку тушундик нима демоқчи бўлганингизни, лекин қолипга тушмайроқ туриптиёв манимча...


Баъзи аламли, ачинарли, бетайин гаплар ҳам қувноқроқ бўлсинми?

Унда нимага бу туркумингиз номини "Қувноқ гаплар" деб қўйгансиз?

Ёки туркум номини ўзгартириш керак, "ёки аламли, ачинарли, бетайин гаплар" ни бир нарса қилиш керак.

Nigora Umarova
23.01.2010, 12:53
Баъзи аламли, ачинарли, бетайин гаплар ҳам қувноқроқ бўлсинми?

Унда нимага бу туркумингиз номини "Қувноқ гаплар" деб қўйгансиз?

Ёки туркум номини ўзгартириш керак, "ёки аламли, ачинарли, бетайин гаплар" ни бир нарса қилиш керак.

Биз оддий ўқувчилар домланинг ижод намуналарини тушунмаслигимиз мумкин. Яқин орада адабиётшунос олимлар Иброҳим Ҳаққул, Наим Каримовлар форумга ташриф буюришади. Балки улар мукаммал шарҳ беришар ижод намуналарига?

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 16:49
ГАП ФАЛСАФАСИ

Ҳар гапга фаришта омин дейди...
Онамнинг айтгани

Ўзбекона ҳар бир гапимиз замирида олам-олам маъно мужассам. Уларнинг маъносини қанча теран англасангиз фикр сандиғингиз шунча бойийди. Ҳар қандай суҳбат-у ҳангомада топиб гапирганлар ҳеч қачон ютқазмайди! Гапидан адашганларгина ютқазиши мумкин! Чунки улар ҳаётда ҳам адашишлари ҳеч гапмас. Гапини эплаган тинглашни ҳам билади!
Баъзилар қаерда қандай сўзлашни билмайди. Ўринсиз айтилган гап қанақа оқибатларга олиб келиши ҳақида кўпинча ўйлаб ҳам ўтирмайди. Сўнг, ҳамма бало тилимдан, деган билан ўрнига тушадими? Нечундир оилада ҳам, жамиятда ҳам ёшларга эплаб гапиришни ўргатиш ўрнига унга қарши курашамиз. Ота-она фарзандига “кам гапир” деб тарбия берса, мактабда ўқитувчиси жим ўтиришга мажбур қилади. Талабаларга “тилни тийиш”ни эслатиб турамиз. Шу зайлда кетаверсак, улар гапириш санъатини қачон, кимдан ўрганади? Фақат жим юриш оқибати нималарга олиб келишини деярли ўйламаймиз... Ахир, тили чиқиб, онги шаклланаётган ёшларга муомала маданиятини ўргатиш тарбиянинг энг муҳим жиҳатларидан бири эмасми? Шайх Саъдий таъбири билан айтганда:
“Икки ҳол ақлсизлик: гап келганда гапирмай,
Зарур чоғда жим турмай, бўлиб кетиш сўзамол”.

Улуғ шоир Алишер Навоийнинг “Иззат тилай десанг, кам де” деган шоҳ сатрлари мудом эъзозланади! Иззатини билганлар бу ўгитга риоя қиладилар. Ҳамма шу фалсафага итоат этган тақдирда, нимага эришамиз, дегувчилар ҳам йўқ эмас. Улар, иззат-ҳурмат деганлари яхши бўларди-ю бироқ, ниманидир бой бериб қўймаймизми, дея иддао ҳам қилишади. Уларга жавобан бир “ўзлашган” мақол: тилни тийган бой бўлади!
Ёшликдан яхши гапга ўрганмаганлар ҳаётда ёмон гаплар гирдобида қолиб кетиши ҳеч гапмас. Демак, ёшларга чиройли гапиришни ўргатсак мақсадга мувофиқ бўларди! Иш билгунча гап бил, деган иддаони ким қандай тушунади, билмадиму, бироқ, дунёвий тилларни пухта ўрганганлар ҳеч қачон ютқазмайди.
Шу ўринда гап аталмиш буюк маънавий неъматнинг яралиши, ибтидоси-ю интиҳосига назар ташлайлик. Биламизки, дунё асли сўздан яралган. Оллоҳнинг “Бўл!” деган каломидан олам, яна “Бўл!” деганида дунё, сўнг тоғлар, дарёлар, жонзотлар, Одамато яралгани қадимий китобларда ёзиб қўйилган.
Ҳозир ҳам бирор одам гап-сўзсиз туғилмайди. Яъни, бўлғуси ота-оналар аҳду-паймон қиладилар, никоҳ ўқитадилар. Тўйдаги тилаклар, ўланлар. Булар ҳар бир туғилажак инсон ҳаётининг ибтидосидаги буюк гаплар! Бўлмағур гаплар билан туғилганлар ҳам кам эмас. Улар “турли миш-миш билан дунёга келган”и машҳур шеърда ёзилган! Бу – ғийбат қилиб юрган нусхаларга берилган баҳодир.
Ҳамма “инга”лаб туғилади, пичирлаб ўлади.
Инсон кўп ишга улгурмаса-да умри бўйи гапиради ва тинглайди.
Беморга шифокорнинг дорисидан кўра кўпроқ гапи малҳам.
Тили ширин хотиннинг эри ҳеч қачон касал бўлмайди.
Тилини тиймаган хотин тул қолади...
Биров топиб, биров қопиб гапираверади.
Дунёда бирор иш гап-сўзсиз битмайди! Дунё тараққиётида илғор фикрлар ҳосиласи бўлган гаплар ўрни алоҳида!
Ақли расо инсонлар гап-сўз бўлишдан қўрқиб яшайдилар...
Бошлиғининг бир оғиз гапидан миясига қон қуйилиб кетганлар қанча?
Гап бўлмаса, жанжал ҳам чиқмайди.
Гапсиз на қувонч, на бахтга эришасиз...
Дунёдаги энг бой-бадавлат одам ҳам яхши гапнинг гадосидир.
Яхши гапга от, ит, мушук ва бошқа жониворлар ҳам эркаланади.
Ҳар бир инсонни сўнгги манзилга кузатиш эса гап-сўзсиз бўлиши мумкин эмас. Рози-ризолик, васият қилиш, айтиб йиғлашлар, жаназадан тортиб, ҳатто қабристондан қайтишдаги “Яхши одам эди” дейишлар, сўнг беҳисоб тиловатлар юракка таскин берувчи гаплардир! У дунёда ҳам гапдан қутулмас эканмиз. Мункарнакир билан савол-жавоб бўлар эмиш...
Савобу гуноҳ, умр мазмуни асосан гап билан!..
Эътиқодли кишининг ибодати – гап! Улар Оллоҳнинг каломи (гапи!)
Гапга қанчалик ташналигимизни гап деган базмлардан билса бўлади.
Дилга малҳам гаплар жозибали шеърий сатрларга айлангач, қўшиқ қилиб куйланади!
Баъзи важоҳатли гаплар жароҳатларга айланади…
Ҳаёт аталмиш мўъжизанинг ибтидосидан интиҳосигача гап! Шундай экан, доимо маънили гапиришни ўргансак нур устига аъло нур бўлармиди!
Гапга бўлган эҳтиёжимизни қондириш мақсадида мудом телевизор, радио (бир нечта каналлари орқали!) гапириб туради. Камлик қилса, хориж радиосига қулоқ тутамиз. Бу “эҳтиёжимиз”ни билган айрим ичиқоралар шундай пайтда устамонлик билан ахборот хуружи қилиб қолишларидан ҳам кўз юма олмаймиз.
Кутилган гап бўлмагач, магнитафон, видеонинг қулоғини бураймиз. Ундан кейин ўзимизга ўзимиз гапириб ўтирамиз. Очликка чидаш мумкин, аммо гапсиз яшай олмаймиз. Ҳамма нарсадан нафсимиз қонади, бироқ гапга тўймаймиз! “Тўйдим” дейдиганлар ҳам бошқа гапларга ташна!
Одамзод яралиб, тили чиққанидан буён айтилган гапларни тўплашнинг имкони бўлганида галактикамиз торлик қилиб қолармиди?!
Баъзилар сергап одамни нега ёқтиришмайди? Чунки узундан-узун гапи адо бўлгунча ўзининг ичи гапга тўлиб кетади-да. Бирор нарсада навбат тегмаса асабийлашамиз-ку, ҳангома бобида ҳам шу-да.
Гоҳо устозини кутаётган баъзи талабалар шу қадар чуғурлашадики, қай бири тинглаётганини англай олмай, кулгинг қистайди. Бу гаплар нечоғли маъно-мазмун касб этиши эса уларнинг салмоғига боғлиқ. Тил – дил калити, деган гапни изоҳлашга ҳожат йўқ.
Ўта камгапни писмиққа чиқаришади... Илондан сескангандек ҳамма ундан ўзини олиб қочади. Индамасдан қўрқ, деганлари шу бўлса керак.Гоҳо гап кўтара олмай қийналамиз. Шунда ҳам кўп гап ичимизда қолиб кетади...
Нурсиз жойда яшаш мушкул, бироқ қоронғида ҳам гаплашамиз. Ухлаганда эса уйқусираб гапирамиз.
Юракни эзадиган нарса – сукут, сукунат...
Дунёдаги жамики бойликлар моддий ва маънавий неъматлардан иборат. Баъзи давлатлар ўзаро олди-берди қилмаслиги мумкин, аммо маъқул топса, ажойиб гап-сўзларини индамай ўзлаштириб олаверадилар. Ўзга тиллардан она тилимизга кириб келган сўзлар ва ўз навбатида, ўзбек тилидан бошқа тилларга ўзлашган сўзларнинг ҳисобига етиш мушкул. Зеро, турфа тиллар уммонидан баҳра олган она тилимиз жозибаси дуру гавҳарга ўхшайди.
Давлатлар чегараси ҳар қанча мустаҳкам бўлмасин, ахборот аталмиш гап-сўзлар оқимини ҳеч ким тўхтата олмайди. Шов-шув деганлари бир зумда курраи заминни айланиб чиқади. Биров эшитмасин, деган гапни ҳам “деворнинг қулоғи” эшитади. Бу “қулоқ” интернетнинг беқиёс “тили”га туташ. Шу ўринда бир ҳушёрталаб гап: Ҳақиқат этигини кийгунича Ёлғон ярим дунёни айланишга улгурар экан... Бебаҳо гапларимиздан ғаразли мақсадларда фойдаланадиганлар ҳам кам эмас. Қанчалик ичиқоралиги қора кўзойнагида акс этиб турган айрим кимсаларнинг гумашталари ҳар қадамда гап пойлаб, улардан ўзимизга қарши мафкуравий қурол сифатида фойдаланишга чиранадилар. Буни – ахборот хуружи, дейдилар. Қаранг, дунёдаги энг ривожланган давлатлар ҳар куни ўзбек тилида муттасил радиоэшиттириш тайёрлаб, уни ўзимизга эшиттиришга, пировардида, содда кишилар, айниқса, дунёқараши энди шаклланаётган ёшлар онгини заҳарлашга чиранадилар. Демак, ҳар бир гап ўта ҳушёрлик талаб этади! Одам ҳар бир гапи учун жавоб беришини унутмаслиги керак. Бу жавобгарлик ҳақида муқаддас китобларимизда ҳам қайд этилган.
Эътибор берсангиз, “Оғзингга қараб гапир!” деган таънани айтмаган оғиз, эшитмаган қулоқ қолмаган ҳисоби. Шунча таъна-дашномларга қарамасдан, минг афсуски, оғзига қарамай вайсаётганлар ҳеч қачон камаймайди. Курраи заминни ягона ахборот маконига айлантирган ахборот асрида унақалар, яъни, халқ ибораси билан айтганда – оғзига кучи етмайдиганлар кўпаймоқда. Улар замонавий ахборот воситалари – радио, телевидение, интернет, аудио ва видео маҳсулотлари орқали дунё миқёсида бўлмағур миш-мишлар тарқатиб, осойишта ҳаётимизга рахна солишга уринаётганларидан асло кўз юмиб бўлмайди.
Қирғинбарот урушнинг олдини оладиган қудратли куч – музокара ва унда топиб айтиладиган ҳаётбахш гаплар! Она сайёрамизни бало-қазодан асрайдиган куч – яхши гап! Буюк адиб Абдулла Қаҳҳор таъбири билан айтганда, сўз – атомдан кучли! Демак, бирор гап-сўзга бепарво қараб бўлмайди!
Гапнинг сиёсий аҳамияти шу қадар улканки, дилингдагини бемалол гапириш мумкин бўлган давлатларнигина дунё – демократик мамлакат деб тан олади! Худога шукр, тилимиз, бинобарин, гапимиз қонун ҳимоясида!
Қалбимизда жўш урган гаплар тилимизда мудом жаранглаб турмаса, у “занглаган темир”дек истеъмолдан чиқиб қолиши ҳеч гапмас. Шундоқ ҳам кўп сўзларимиз истеъмолдан чиқиб кетаётгани афсусланарлидир.
Ўзаро суҳбатларда баъзи гап-сўзлар айқаш-уйқаш бўлиб бормоқда. Кимдир онаси ва янгасини – “опа” деса, баъзилар отасига ҳам, поччасига ҳам, айрим хотинлар эрига ҳам – “ака” деб мурожаат қилиши кулгили. Таассуфки, бунақа “муомала” санъат саҳналарида ҳам урчиб кетмоқда. Саҳнада диолог-у монолог деганлари гап-сўзлардан иборат экан, унда ҳар бир сўз ўрнида қўлланилишига эътибор бериш шарт.
Сўз гавҳари саналмиш кўплаб исми шарифларимиз ҳужжатларимизда хато ёзилиши давом этаётганига тоқат қилиб бўладими?
Аксарият гапларимиз илмий, назарий асосларига эга. Шундай экан, гап фалсафаси ҳақида ўйлаб кўриш фойдадан ҳоли бўлмайди. Аслида фалсафа фани донишмандона гаплар, филология адабий-бадиий гаплар, ҳуқуқшунослик қонунга оид гаплар, тиббиёт малҳамдек гаплар, сиёсатшунослик сиёсий гаплар моҳиятини ўргатади. Жамоатчилик фикри ўз аксини топган турфа гаплардан социология орқали бохабар бўласиз. Тарих китобини ўқиган сари мозийда тахланиб ётган гапларни кашф этаверасиз. Маданиятшунослик маданиятли гапиришга ундаса, санъат соҳаси ҳар бир гапни санъат даражасига кўтаришга даъват этади. Диншунослик илоҳий каломларни қалбингизга жо айлайди. Бошқа фанлар орқали турли соҳаларга оид илмий гапларни ўрганасиз. Атоқли адибимиз Пиримқул Қодировнинг “Тил ва эл” илмий бадиасида қайд этилганидек, “Ҳар қандай тарихий ҳақиқат тил воситасида, эсда қоладиган ёрқин сўзлар, образлар ёрдамида авлоддан-авлодга етказиб берилмаса унут бўлиб кетади”. Зеро, қанча муассаса, идора ва ташкилотлар фаолиятлари гап-сўзлар моҳиятини ўрганишга қаратилган! Демак, ҳар бир гап-сўзимиз мудом эътибор талаб этади.
Журналистикани эса гап-сўзларсиз тасаввур этиб бўлмайди. Сўз ўрнида қўлланилмаслиги бу соҳада фожеа ҳисобланади. Баъзан шундай танқидий фикрлар қулоққа чалинади: “газетада олди-қочди гаплар, ғализ жумлалар”, “телекўрсатув ва радиоэшиттиришларда қуруқ ё беўхшов гап”, “интернетда ишончсиз гаплар” ғашга тегмоқда ва ҳоказо... Тилимиз софлиги ва мазмун-моҳияти учун барчамиз бирдек масъул.
Фидойи мунаққидларнинг асл мақсади олди-қочди, қуруқ ва ишончсиз гапларга, мантиқсиз, ғализ жумлаларга йўл қўймасликдир. Улар сўзни исроф қилмасликка даъват этадилар. Шунга қарамай баъзи гаплар яна сафсатага айланаётгани ташвишли ҳол. Айниқса, иш бошқарувчилар, мутасаддилар ҳар бир гапини илм ва қонун тарозисида ўлчаб гапирсалар нур устига аъло нур бўлур эди. Бу “тарози”ни эса инглизча – Паблик рилейшнз (PR, пиар), яъни, жамоатчилик билан алоқалар деган дунёвий фан замиридан ҳам топиш мумкин. Ташкилотлар билан жамоатчилик ўртасида узвий равишда йўлга қўйиладиган икки томонлама мулоқот, баҳс-мунозара, фикр-мулоҳаза, гап-сўзлар замиридан кўп маъно топасиз. Фикр икки томонлама айтилиши ва тингланиши PRда юксак баҳоланади. Бу дунёвий фанни назарий жиҳатдан тадқиқ этиб, амалда кенг қўллаган давлатлар тараққиёт бобида юксалиб бормоқда. PRни, жамоатчилик фикрини тан олмаган собиқ мустабид тузум ўз бошини ўзи еб кетди... 500 дан ортиқ талқини бўлган PRнинг асосий моҳияти – одамлар қалбига қулоқ тутиш билан ҳам изоҳланади. Оқилона гаплардан одилона хулосалар чиқариш PRнинг асл мақсади! Истиқлол берган имкониятлардан бири – юртимизда ҳам турли ташкилот ва муассасаларнинг жамоатчилик билан алоқалари кенг йўлга қўйилмоқда!
Кўпдан кўп фикр чиқишини ҳис этганлар ютқазмайди. Буни азалдан яхши англаган бобокалонларимиздан қанча бебаҳо мақоллар қолган. “Оталар сўзи – ақлнинг кўзи”, “Маслаҳатли тўй тарқамас”, “Аввал ўйла, кейин сўйла”, “Гапни гапир уққанга, жонни жонга суққанга”, “Дўст ачитиб гапирар, душман кулдириб”, “Бир каттанинг гапини ол, бир кичикнинг”, “Эл оғзига элак тутиб бўлмайди”, “Элакка чиққан хотиннинг эллик оғиз гапи бор”, “Ўйнаб гапирсанг ҳам ўйлаб гапир”, “Яхши гапга илон инидан, ёмон гапга қилич қинидан чиқар”, “Гап битта, қулоқ иккита”, “Кўп гап эшакка юк”, “Айтилган сўз – отилган ўқ”, “Яхши гап ҳам, ёмон гап ҳам бир оғиздан чиқади”, “Яхши гап – жон озиғи”, “Ақлли топиб гапирар, ақлсиз қопиб”, “Тилни тийган бой бўлади”, “Тили бошқа, дили бошқа”, “Гап десанг қоп-қоп, иш десанг Учқўрғондан топ”, “Тўғри гап туққанингга ёқмас”, “Гапингиз ерда қолмасин”, “Кийим-бошига қараб кутиб олади, гап-сўзига қараб кузатади”, “Йигитнинг сўзи ўлгунча шайтоннинг бўйни узилсин”, “Буғдой нонинг бўлмаса ҳам буғдой гапинг бўлсин”, “Гап эгасини топади”, “Оғзи қийшиқ бўлса ҳам бойнинг ўғли гапирсин” каби мақолу нақллар, панд-насиҳатлар, қочирим гаплар замирида олам-олам маъно мужассам. Бу ҳикматлар сеҳру жозибасини англаганлар маънан камол топаверадилар.
Одам нурга, ҳавога ва сувга талпингани каби пурмаъно гап-сўзларга ҳам ташна. Ўша ташналигини қондириш учун тинмай изланади. Ҳатто бирор яхши кинода қойилмақом гап чиқиб қолса, уни қайта томоша қилгиси, жозибали гапларини эшитгиси келаверади.
Кино ҳақида сўз кетганда фильм қаҳрамонлари қайси гапни қай даражада қойиллатгани томошабинда ўзгача таассурот қолдиради. Баъзи ишқибозлар ҳатто фильм қаҳрамонларига тақлид қилиб гапиришни хуш кўрадилар. Нега? Боиси, қалбидаги ташналикни шу билан қондиради. Айтайлик, машҳур ҳинд фильми “Сангам”даги қаҳрамонларнинг топиб гапиришларидан томошабин эстетик завқ олади. Сундарнинг Радҳага қарата айтган гапларига эътибор беринг: “Балиқ овлайман, деб қармоқ ташлаган эдим, кўйлакларинг илиниб чиқибди”. “Қайси овчи ўз ўлжасидан қайтар экан”. “Оҳ-оҳ-оҳ, яна бир қайтар! Менинг исмим сенинг тилингда шундай жаранглар эканки”, “Қизлар чўмилганида ҳатто муҳаббат худоси – Кришна ҳам соҳилда ўтириб сурнай чалар экан!..” Бир ўринда у Гопалга шундай дейди: “Дўстлигимиз шу даражадаки Гопал, агар жонингни бер, десанг, сўраганинг шу холосми, дердим. Ҳали бир жон экан, мингта жоним бўлса ҳам сендан аямасдим!..” Радҳанинг эрига айтган гапларини қаранг: “Ўз хотинингизни нима деб ўйладингиз? Эрининг кўнглини ололмас эканми? Эрнинг кўнглини ололмаган хотин эрсиз қолади!”
Уларнинг бетакрор гаплари-ю қўшиқлари қайси томошабинни ром этмайди!
Ўзимизнинг “Маҳаллада дув-дув гап” филмида ҳам топиб айтилган гаплар анчагина. Шул боис уни қайта-қайта томоша қилгимиз келаверади.
Илгариги кинолар ютуғию, ҳозирги фильмларда нималар етишмаётганини англадингизми? Яъни, сўнгги йилларда юракни титратадиган гаплар камайиб, камёблашиб кетмоқда...
Кулги шинавандалари топиб гапирган қизиқчининг ичакузди ҳангомаларини эслаб завқланадилар. Баъзи қизиқчиларнинг бачкана гапларидан ғишинг келади.
Улуғ ҳофизларнинг ширали овозидан ташқари қўшиқларидаги буюк сўзлар жозибаси ҳам сеҳрлаб қўяди. Ҳар бир сўзини маромига етказиб ижро этадиган санъаткор қўшиғи учун маъноли, маънили шеърларни танлай олади. Бетакрор санъаткорларнинг қўшиқларида сўзлар янада жозибали жаранглайди. Бундай қўшиқлардан олам-олам завқ олиб, у ҳақда мароқ билан гапириб юрамиз. Ҳақиқий куй-қўшиқнинг фарқини яхши биладиган санъатсеварлар гоҳо урчиб кетаётган “Сева-сева-сева, ман-ман-ман”, “Чап-чап-чап-чапга қараб ўйна, Ўнг-ўнг-ўнг-ўнгга қараб ўйна”, “Қўзи-қўзи-қўзи-қорин-қорин-қорин” қабилидаги мажруҳ “қўшиқ” ва “куй” деб чалган гумбур-гумбурни ҳазм қила олмайдилар...
Моддий неъматлар яратишда гапнинг аҳамияти жуда катта. Аввало яхши гаплар билан ният қилинади, пухта ўйланган гаплар воситасида режа тузилади. Ҳа деган туяга мадад, мақолига амал қилиб ишга киришилади.
Гап тўйдирадими, деб сўрасангиз, мен шак-шубҳасиз “ҳа, албатта!” деб жавоб берган бўлардим. Обдон гапни пишитмасдан туриб на буғдой, на пахта, на бошқа маҳсулот етиштира оласиз. Тажрибали кишилар билан гаплашмасдан, маслаҳатлашмасдан туриб қайсики ишга қўл урманг, ундан яхши натижа чиқиши амримаҳол.
Мактабда шундоқ ўргатишган: “Дарак гап, сўроқ гап, ундов гаплар бўлади...” Гап халтамиз эса бошқа гаплар билан ҳам тўлиб-тошган. Ҳар бир гап замирида олам-олам маъно мужассам. Ўткинчи ҳаёт гап-сўзларга лиммо-лим. Ижобий ё салбий маъно касб этувчи гаплар умр мазмунига айланмоқда.
Гапингизга қараб Сизга баҳо беришади. Дунёдан ўтганингиздан кейин ҳам ўзингиздан кўра гапларингизни кўпроқ эслашади. Шундай экан, ҳар бир инсон аввало гапим қайси мезонга мос тушади, тингловчига қандоқ таъсир этади, деб ақл тарозисига солиб сўзласа, оламгулистон!
Салмоқли гапимиз шунчалик кўп эканки, (бу ҳам бойлик!) уларни жамласак, янги луғат, пайдо бўлиши, эҳтимол ўзига хос қомусга айланиб кетиши ҳеч гапмас.
Севимли шоиримиз Эркин Воҳидов таъбири билан айтганда:
Эл устозим, мен эсам толиб,
Сўз дурларин термоқдир ишим.
Одамларнинг ўзидан олиб,
Одамларга бермоқдир ишим.
Ҳозиргача йиғиб-терган гапларимиз ўрни, мазмун-моҳиятини озми-кўпми изоҳлашга, ўзига хос мутойиба тарзида тақдим этишга интилдик. Ҳар бир гап ўз аксини топган тўртликлар орқали қандайдир бадиий образлар яратишга, шу йўсинда ибратли фикрларни илгари суришга, айрим иллатларни фош этишга, соддадил ёшларни ҳушёрликка, огоҳликка даъват этишга, муҳими, дилдагини тилга кўчиришга ҳаракат қилдик. Беқиёс маънавий хазинамиз ҳисобланмиш баъзи мақол ва маталлардан, доноларнинг ҳикматлар хазинасидан фойдаланиб, улар моҳиятини шеърий сатрларга жо этишга журъат этдик. Тил бойлигимизни чуқур ўрганаётган ёшлар топиб гапиришида ушбу тўпламда акс этган гапларимиз озми-кўпми асқотса, ғоят мамнун бўлур эдик.
Сараланган гапларни дастлаб мақола тарзида “Огоҳ” газетасининг 2005 йил 13, 20, 27 май сонларида “Топиб айтил(ма)ган гаплар” сарлавҳаси остида ёритгандик, кўпчиликда катта қизиқиш уйғотди. Бироқ, ҳар хил оғиздан ҳар хил гап чиқади, деганларидек, бу рўйхатга “Қ. гап”, “К. гап”, “Ж. гап”, “П. гап” каби куракда турмайдиган гаплар ҳам киритилса “қизиқарли” чиқишини маслаҳат берганлар ҳам топилди. Маданиятсиз кимсалар оғзида “оммалашган” бунақа гаплар билан бир-биримизнинг таъбимизни тирриқ қилмасдан, билъакс, гўзал гаплар воситасида уларга барҳам берганимиз маъқулроқ, деб ҳисоблаймиз.
Хамир учидан патири бўлган ушбу тўпламнинг келгусида “тўлдирилган нашри” қай даражада бўлиши яна қанча ва қанақа гаплар эшитишимизга боғлиқ.
Кимлардир ҳузур қиладиган, кимгадир эриш туюладиган шеърий сатрларда айрим жузъий камчиликлар учраса, ўзимиз балогардон! Келгусида уларни янада қиёмига етказишда азиз мухлисларимиз фикрига муҳтожмиз.
Қувноқ гаплар қалбингизга қувонч бахш этиб, фикр сандиғингизни бироз бўлса-да бойита олса муродимиз ҳосил бўларди.

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 16:58
Унда нимага бу туркумингиз номини "Қувноқ гаплар" деб қўйгансиз?

Ҳозирча умумий номи - "Қувноқ гаплар".
Азиз устозларимдан бири жуда ажойиб маслаҳат берди: тўпламни камида бешта фаслга бўлиб, алоҳида-алоҳида тўплам қилиб нашр этиш керак. Яъни, мазмунан - "Қувноқ гаплар", "Қайғули гаплар", "Донишмандона гаплар", "Аламли гаплар" ва ҳоказо.
Бироқ, ўзимнинг битта кўнглим тўлмаган жойи бор. Айрим шеърлар анча бўш, мазмунан саёз. Буюк адибимиз Абдулла Қаҳҳор ҳар бир ҳикоясини керак бўлса эллик мартагача қайта кўчириб ишларкан. Мен ҳам ҳали бу шеърлар устида кўп ишлайман. Замонавий технология - интернет, жумладан, форумимиздан топган баракам шуки, жамоатчиликнинг ҳам бу борадаги фикрларинини олишга муваффақ бўляпман. Масъуджон, Бекмирзо, Нигорахон каби дўстларим кўп жўяли фикрлар билдиришмоқда. Шу фикрлар асосида шеърлар қайта ишланмоқда.
Яна қимматли танқидий фикрларингизни кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 17:03
Биз оддий ўқувчилар домланинг ижод намуналарини тушунмаслигимиз мумкин.

Жуд яхши тушуняпсизлар, деган фикрдаман. Бирорта танқидий фикрингизга ҳали эътироз билдирмадим-ку!


Яқин орада адабиётшунос олимлар Иброҳим Ҳаққул, Наим Каримовлар форумга ташриф буюришади. Балки улар мукаммал шарҳ беришар ижод намуналарига?

Унда юз бора кўпроқ мақсадимга эришаман, деган умиддаман. Ниначининг минг ургани - темирчининг бир ургани, деганларидек, ўша устозларнинг темирдек "гурзи"сига ҳам тайёрман! Мақсадим - ўзбекона гап хазинасини бадиий бўёқларда бойитишдир!

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 17:06
бизку тушундик нима демоқчи бўлганингизни, лекин қолипга тушмайроқ туриптиёв манимча...

Жуда яхши. Ҳаммага тушунарлироқ бўладиган даражада таҳрир қиламан.

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 17:11
Bor gapni aytyapman, xolos.

Гапларингизни бир ўрганиб кўрай-чи, кейинроқ бафуржа жавоб қайтараман.

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 19:18
Yana kashani do'qalashda davom etyapsiz...
Bu yerda gap mening jurnalistika sohasiga yaqin yoki uzoqligimda emas.
Men sizga siz yo'l qo'yayotgan xatoni ko'rsatayapman, bilib, anglab turib nega tan olmaysiz?..

Sizga ham, boshqalarga ham mayda masala bo'lib ko'rinishi mumkin. Ammo, To'lqin aka, siz o'qituvchi odamsiz. Bu yerda jurnalist talabalaringiz haqida gapirib kelasiz. Men o'sha talabalaringizga achinaman. Ular siz va siz kabi o'qituvchilardan bugun qanchalik sayoz bilim olayotganlaridan ularga achinaman. Sizning shogirdlaringiz siz berayotgan nuqsonli ilm uchun ertaga xatolar qilishadi. Nahotki talabalaringiz sizdan noto'g'ri ma'lumotlarni o'zlashtirib kelishayotgan bo'lishsa... Ishongim kelmaydi...

"Hurriyat" gazetasi hech qachon asosan jurnalistika sohasi masalalarini yoritadigan gazeta bo'lmagan, bundan keyin ham bo'lmasa kerak. Jurnalist odamdan har bir gapi uchun javob berish talab qilinadi. Buni siz ham yaxshi bilasizku.
Egardan tushishni istamay, mendan "Hurriyat"ning nizomini o'qigan-o'qimaganimni so'raysiz. Gazetada vaziyat hozirda biroz notinch ekan, shunga siz borib, gazeta nizomini so'rasangiz, ko'rsatmasliklari mumkin. Web-sahifasiga qarab qo'ya qolaylik - http://uzhurriyat.uz/tahririyat.mgr
- Gazeta yo’nalishi: ijtimoiy-siyosiy, huquqiy, haftalik nashr


Men bu misol orqali sizning nohaq, o'zimning haq ekanligimni isbotlash emas. Aksincha, maqsadim - sizga xato qilayotganingizni ko'rsatib, natijada sizning o'z talabalaringizga noto'g'ri ma'lumot berishda davom etishingizdan sizni biroz bo'lsa-da, qaytarishdir.
Gaplarimni ko'nglingizga olmang, Bor gapni aytyapman, xolos.

Бекмирзо!
Ҳурматингизни билмай, қуюшқондан чиқиб кетибсиз!
Сизнинг чаласаводлигингиз учун нечун бошқалар жавр чекиши керак? Олдинги суҳбатларингизда ҳам “оғзиботирона” гапларингизга индамадим. Индамаган сари андишанинг отини қўрқоқ қўяяпсиз.
Бир ўринда ЎзМУнинг ўзбек филологиясида ўқиганингиз, ўшанда декан Омонулла Мадаевга бир ўқитувчи устидан шикоят қилганингиз ҳақида ёзгандингиз. Шу гапингизни назарда тутиб бир ўринда “Сиз филолог, тилшуноссиз” деб мурожаат қилсам, “мен филолог ҳам, тилшунос ҳам эмасман” деган қабилда иддао қилдингиз. Мен яна андиша қилдим. “Сиз ўзи кимсиз?” демадим. Мунча юзгачопарлик қиласиз? Ақлингиз етган нарсалар ҳақида гаплашсангиз-чи, оғайни!
Жуналистиканинг “ж” ҳарфига ақлингиз етса ҳам бошқа гап эди! Энди беандишаларча ҳақорат қилишгача етиб борганингиздан кейин мен ҳам башарангизга шартта-шартта айтмасам бўлмайдиганга ўхшаяпти.

“Яна кашани дўқалашда давом этяпсиз...”, – деган гап шаллаққи хотинларга хос жаврашдан бошқа нарса эмас! Зиёли бўлсангиз, заёлиларга хос муомала маданиятини ўрганинг!

“Бу ерда гап менинг журналистика соҳасига яқин ёки узоқлигимда эмас”, – дедингизми, модомики журналистикадан узоқлигингизни билар экансиз, билмаган нарсангизга бурнингизни тиқиб нима қиласиз?

“Мен сизга сиз йўл қўяётган хатони кўрсатаяпман, билиб, англаб туриб нега тан олмайсиз?..”, – деган гапингиз ҳам мутлақо асоссиз. Мен билмаган нарсамни гапирмайман, айни пайтда сиздақа “билағон”ларга ўргатишга ҳаракат қиламан. Хатомас ишимни “хато” дейишингиз туҳмат! Бу гапингиз учун жавоб беришингиз керак.

“Сизга ҳам, бошқаларга ҳам майда масала бўлиб кўриниши мумкин”,– деб майдакашлик қилманг. Бошқаларга қанақа кўринишини ўзлари жуда яхши билади! Сизга қанақа кўринаётганини гапирганим йўқ-ку. Чунки, у сизнинг кўзингиз. Бошқалар ҳам ўзларини жуда яхши биладилар! “Майда масала” бўлиб кўринган нарсадан эҳтиёт бўлинг. Учқундан катта аланга чиқиши мумкин...

“Аммо, Тўлқин ака, сиз ўқитувчи одамсиз. Бу ерда журналист талабаларингиз ҳақида гапириб келасиз. Мен ўша талабаларингизга ачинаман. Улар сиз ва сиз каби ўқитувчилардан бугун қанчалик саёз билим олаётганларидан уларга ачинаман”,– деган гапингиздан кейин сизга росмана ачиниб кетдим. Бу гапларни ўқиб қолишса юзлаб талабаларимиз ҳам сизга ачиниши аниқ. Шу савия, шу тор дунёқараш билан қандоқ бош кўтариб юрибсиз? Ҳа, бу билан қанчалик билимсизлигингизни кўрсатибсиз.
Ҳозирги ёшлар сиздақа билимсизларга ачиниб ўтиришмайди, билъакс, билмаганингизни яхшилаб ўргатиб қўйишади! Сизга энг “билимсиз” бўлиб кўринган талабамиз ҳам мутахассислик бўйича сиздан юз чандон билимлироқдир!
Талабаларимизнинг олдида шунчалик ночор, савияси ҳаминқадар Бекмирзо дўстим билмаган нарсасини интернетда жаврамасдан факультетимизга келиб, бир ўрганиб, фикр алмашиб кетса бўлармиди!
Аниқ мисоллар керакми? Факультетимизда муносиб кадр бўлиб етишган ва ҳозирда “Ҳуррият” газетасида фаолият кўрсатаётган шогирдларим Иномжон Абдиев, Ситора Тожиддинова, Азимжон Рўзиевлардан бир сабоқ олинг! Шунда, юқорида айтган қўланса гапларингизга пушмон қиласиз...

“Сизнинг шогирдларингиз сиз бераётган нуқсонли илм учун эртага хатолар қилишади. Наҳотки талабаларингиз сиздан нотўри маълумотларни ўзлаштириб келишаётган бўлишса... Ишонгим келмайди...” – деган туҳматона, иғвогарона гапларингизга ҳам юқоридаги гапларимдан тегишли хулоса чиқарарсиз, деган умиддаман.

"Ҳуррият" газетаси ҳеч қачон асосан журналистика соҳаси масалаларини ёритадиган газета бўлмаган, бундан кейин ҳам бўлмаса керак”,– деган чаласаводларча иддаонгизга ҳам ўша шогирдларимдан мухтасар жавоб олишингиз мумкин.

“Журналист одамдан ҳар бир гапи учун жавоб бериш талаб қилинади. Буни сиз ҳам яхши биласизку”,– деб бошқа нарсани билмаслигингизни билдирибсиз. Нафақат журналист, балки, ҳар қандай одам, жумладан сиз ҳам ҳар бир гапингиз учун жавоб берасиз.

“Эгардан тушишни истамай, мендан "Ҳуррият"нинг низомини ўқиган-ўқимаганимни сўрайсиз”,– деб нега ҳақорат қиласиз? Мен қачон ва қанақа отга миниб тушганимни кўргансиз? “Ҳуррият”нинг қанақа газета эканлигини билишни истаган ҳар қандай одам унинг Низомини ўқиб кўриши мумкин-ку.

“Газетада вазият ҳозирда бироз нотинч экан”,– деб нега подадан олдин чанг чиқарасиз? Таҳририятга нисбатан туҳмат қиласиз? Газетада ҳеч қачон вазият нотинч бўлган эмас ва бўлмайди ҳам! Мен деарли ҳар ҳафта камида шу таҳририятга бориб тураман. Илтимос, ўйламасдан гапирманг. Сизнинг уйингизни биров нотинч, деса қандоқ таъсир қилади? Газеталаримиз, жумладан, “Ҳуррият” таҳририяти менинг иккинчи уйим! Унинг тинчини сиздақалар бузмаса бўлгани! (Бунга йўл ҳам қўймаймиз!)

“шунга сиз бориб, газета низомини сўрасангиз, кўрсатмасликлари мумкин”,– деб туҳмат қилишдан чарчамас экансиз-да. Биров сиздан паспортингизни кўрсатишингизни сўраса кўрсатмайсизми? Тўғри, хоҳламасам кўрсатмайман, дейишингиз мумкин. Бироқ, газета таҳририятлари унақа тирриқ эмас. Газета Низоми сирли ҳужжат эмас! У барчага маълум қонунлар асосида, жамоа йиғилишида қабул қилинган!

“Wеб-саҳифасига қараб қўя қолайлик - ҳттп://узҳуррият.уз/таҳририят.мгр. - Газета йўналиши: ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий, ҳафталик нашр”,– дейилгани ҳам сизга етарли сабоқ бўлмадими? А, айтмоқчи, сиз журналист-мутахассис эмассиз-да. Тушунмайсиз! Бундай пайт тушунмаган нарсангизни ётиғи билан сўрасангиз ҳам бўларди. Биз ҳам ҳурматингизни жойига қўйиб тушунтирардик! Газета йўналиши чиндан ҳам “ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий, ҳафталик нашр”. Яъни, журналистика соҳасига оид ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий мавзуларни ёритишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган!
Тушунтира олдимми, мавлоно!

“Мен бу мисол орқали сизнинг ноҳақ, ўзимнинг ҳақ эканлигимни исботлаш эмас”,– деган гапингиз бизнинг соҳага тўғри келмайди. Мен эса сизнинг мутлақо ноҳақлигингизни кўрсатиб қўйишим журналистлик бурчимдим! Токи, бу бошқаларга ибрат бўлсин!

“Аксинча, мақсадим - сизга хато қилаётганингизни кўрсатиб, натижада сизнинг ўз талабаларингизга нотўғри маълумот беришда давом этишингиздан сизни бироз бўлса-да, қайтаришдир”,– деган асоссиз ва тутириқсиз гапларингизни тағин бошқа соҳа, бошқа олий ўқув юртлари ўқитувчиларига айта кўрманг. Мен сизга ҳар гал дўстим, дея мурожаат қиляпман ва дўст ачитиб гапиради, деганларидек, хатоларингизни самимий тушунтиряпман. Бошқалар аяб ўтиришмайди! Илм кишилари “Яна кашани дўқалашда давом этяпсиз...” қабилидаги ҳақоратингизга яраша ўзингизни боплаб “дўқалаб” қўйишади...

“Гапларимни кўнглингизга олманг, Бор гапни айтяпман, холос”,– деган асоссиз гапингизни ўзингизга асосли жавоб тариқасида йўлламоқчиман. Донолар жуда топиб айтганидек, ўйнаб гапирсанг ҳам ўйлаб гапир!

Олдинги суҳбатлардан бирида: “шундоқ жавоб берган талабаларга икки қўярдим”,– деган қабилда пичинг қилган эдингиз. Индамадим. Кези келганда ўша бемаъни гапингизга ҳам жавоб берай: ТАЛАБАЛАРГА НОҲАҚДАН ИККИ ҚЎЙСАНГИЗ, УЛАР ҲУҚУҚИНИ ТАЛАБ ҚИЛИБ ЁЗИШАДИ! Уларнинг хати менга топширилса, албатта журналистик суриштирув ўтказаман, шак-шубҳасиз талабалар ҳуқуқини ҳимоя қиламан ва уларнинг ҳуқуқини поймол қилган сиздақа “ўқитувчи”га тегишли тартибда чора кўрилишини талаб қиламан. Яхшиямки, факультетимизда сиздақа чаласавод ўқитувчилар йўқ!

Tulqin Eshbekov
23.01.2010, 20:12
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BENOMUS GAP
Tiling tiysang bo`lmasmi,
Yig`ishtirib xayolni.
Xijolatga qo`ydi-da,
Benomus gap ayolni.

BEOZOR GAP
Kim dilingga ozor berar,
Kim beozor gap topar.
Dilga malham bunday gaplar,
Shoҳu gadoga yoqar.

Bekmirzo
23.01.2010, 21:24
Бекмирзо!
Ҳурматингизни билмай, қуюшқондан чиқиб кетибсиз!
Сизнинг чаласаводлигингиз учун нечун бошқалар жавр чекиши керак? Олдинги суҳбатларингизда ҳам “оғзиботирона” гапларингизга индамадим. Индамаган сари андишанинг отини қўрқоқ қўяяпсиз.
Бир ўринда ЎзМУнинг ўзбек филологиясида ўқиганингиз, ўшанда декан Омонулла Мадаевга бир ўқитувчи устидан шикоят қилганингиз ҳақида ёзгандингиз. To'lqin aka,
sal hovurdan tushing.
Meni chalasavodlikda ayblayapsiz. Unda o'zingiz tuzukroq bir namuna bo'lsangiz bo'lmaydimi bizga bu borada?
Qachon va qayerda men O'zMU o'zbek filologiyasida o'qiganimni va Omonulla aka Madayev o'zbek filologiyasida dekan bo'lganini aytibman? Gapingizga javob berishingizni iddao qilibsiz, marhamat, javob beringchi! Isbot keltiring, marhamat, o'rtoq jurnalist-mutaxassis!
Ko'zni kattaroq ochib, keyin o'qish kerak. Men O'zMU (u vaqtda nomi Toshkent Davlat universiteti edi) jurnalistika fakultetida o'qiganman va Omonulla aka Madayev o'sha vaqtda jurnalistika fakultetida dekan bo'lgan. Bir fakultetni dekanini boshqa fakultetga o'tkazib qo'ydingiz-ku, domla... Omonulla akaning o'zbek filologiyasi fakultetida dekan bo'lganliklarini, to'g'risi, endi sizdan eshityapman...
Hmmm, yoki, sizning bu yerda O'zMU jurnalistika fakulteti deb yozganingiz menga "chalasavodligim" uchun o'zbek filologiyasi bo'lib ko'rindimikin?..
Ehh, To'lqin aka...

“Мен сизга сиз йўл қўяётган хатони кўрсатаяпман, билиб, англаб туриб нега тан олмайсиз?..”, – деган гапингиз ҳам мутлақо асоссиз. Мен билмаган нарсамни гапирмайман, айни пайтда сиздақа “билағон”ларга ўргатишга ҳаракат қиламан. Хатомас ишимни “хато” дейишингиз туҳмат! Бу гапингиз учун жавоб беришингиз керак. Tepada isboti ko'rinyapti, bilmagan narsangiz haqida qanchalik gapirmasligingiz...

Ҳозирги ёшлар сиздақа билимсизларга ачиниб ўтиришмайди, билъакс, билмаганингизни яхшилаб ўргатиб қўйишади! Сизга энг “билимсиз” бўлиб кўринган талабамиз ҳам мутахассислик бўйича сиздан юз чандон билимлироқдир! Juda yaxshi. Talabalaringiz bilan menda hech bo'lmasa mana shu xarakterda o'xshashligimiz bor ekan. :)


"Ҳуррият" газетаси ҳеч қачон асосан журналистика соҳаси масалаларини ёритадиган газета бўлмаган, бундан кейин ҳам бўлмаса керак”,– деган чаласаводларча иддаонгизга ҳам ўша шогирдларимдан мухтасар жавоб олишингиз мумкин. Siz o'z gapingizga asoslab, isbotli javob bera olmadingiz. Men sizga qarshi argumentlar keltirdim, siz o'z gapingizni isbotlay olmadingiz.
Mayli, talabalaringiz kelishsin shu mavzuga, mening iddaoim qanchalik asossiz ekanligini faktlar bilan isbotlab berishsin.


“Газетада вазият ҳозирда бироз нотинч экан”,– деб нега подадан олдин чанг чиқарасиз? Таҳририятга нисбатан туҳмат қиласиз? Газетада ҳеч қачон вазият нотинч бўлган эмас ва бўлмайди ҳам! Bor gapni yashirib niima qilamiz, domla. Gazetaning sobiq bosh muharriri ustidan yaqinda sud ishlari boshlanarkan, degan gaplar yuribdi. Podadan oldin men chiqarmadim bu gaplarni. Gazetaning bosh muharriri yo'q hozirda, vazifasini bajaruvchi bor. U kishi ham gazetani o'zidan chiqmagan odam.
Men ham shu gazetaning doimo tinch bo'lishini xohlayman, hecham xavotir olmang.

“шунга сиз бориб, газета низомини сўрасангиз, кўрсатмасликлари мумкин”,– деб туҳмат қилишдан чарчамас экансиз-да. Биров сиздан паспортингизни кўрсатишингизни сўраса кўрсатмайсизми? Тўғри, хоҳламасам кўрсатмайман, дейишингиз мумкин. Бироқ, газета таҳририятлари унақа тирриқ эмас. Uyingiz eshigini birov taqillatib kelib, pasportingizni ko'rsatishni so'rashsa, siz "xo'p bo'ladi" deb, pasportingizni ko'rsatmassiz birdan? Pasport fuqaroning shaxsiy hujjati va davlat mulki hisoblanadi, uni ko'rsatishni talab qilishga hamma ham birdek huquqli emas.
Undan keyin, mening bu gapim ASLO tuhmat gap hisoblanmaydi, mazmunan ham, ta'rifan ham. Agar "mumkin" degan so'z bo'lmaganida va men "...so'rasangiz, ko'rsatishmaydi" deganimda, unda tuhmat gap desangiz, yarashardi. Bu shunchaki, sizga ma'lumot uchun.

“Wеб-саҳифасига қараб қўя қолайлик - ҳттп://узҳуррият.уз/таҳририят.мгр. - Газета йўналиши: ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий, ҳафталик нашр”,– дейилгани ҳам сизга етарли сабоқ бўлмадими? А, айтмоқчи, сиз журналист-мутахассис эмассиз-да. Тушунмайсиз! Бундай пайт тушунмаган нарсангизни ётиғи билан сўрасангиз ҳам бўларди. Биз ҳам ҳурматингизни жойига қўйиб тушунтирардик! Газета йўналиши чиндан ҳам “ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий, ҳафталик нашр”. Яъни, журналистика соҳасига оид ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий мавзуларни ёритишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган!
Тушунтира олдимми, мавлоно! Eeeh domla, domla...
Men sizdan gapingizga asosni yotig'i bilan so'radim-ku. Siz esa aniq va asosli javob berish o'rniga, gapni aylantiraverdingiz, aylantiraverdingiz... Hali ham shu yo'ldasiz. Garchi men o'z iddaoimda nohaq ekanman, qarshisini fakt bilan isbotlang.
Gazeta 8 betdan iborat, atigi bitta sahifasida jurnalistika sohasiga oid masala yoritilgan. Avval ham ko'p bo'lmagan. Gazetaning tashkil etilishi ham asosan jurnalistika sohasi masalalari uchun, deyilmagan. Prezident ham 1996 yilda "Nega O'zbekistonda mustaqil gazeta yo'q shu vaqtgacha" qabilida gapirganida ham, ochilajak mustaqil gazeta asosan jurnalistika sohasini yoritsin, demagan. Aksincha, siyosat, iqtisodiyot, jamiyat, huquq, madaniyat sohalari masalalariga oid yaxshi, arziydigan mustaqil nashr yo'qligini nazarda tutgandi. Natijada ochilgan gazeta ham aynan o'sha sohalarni yoritib boshlagan va shu yo'lda davom etgan va shu yo'lda kelyapti.
Mana, sizning gapingiz asossiz ekanligiga yana bir iddaoim. Qarshi dalillaringiz bormi?


Яхшиямки, факультетимизда сиздақа чаласавод ўқитувчилар йўқ!ebbe, siz fakultetda dars bermay qo'yganmisiz, domla? :)

Мен сизга ҳар гал дўстим, дея мурожаат қиляпман ва дўст ачитиб гапиради, деганларидек, Shunday, men sizga achitib gapirdim, To'lqin aka. Orqangizdan siz haqingizda ig'vo qilmayapman-ku, yuzingizga aytyapman siz yo'l qo'ygan xatoni.

“Майда масала” бўлиб кўринган нарсадан эҳтиёт бўлинг. Учқундан катта аланга чиқиши мумкин... Aynan shu gapga amal qilib, sizga tanqidiy gaplarimni yozishdan o'zimni qaytarmagandim...


Men sizni haqorat qilmagandim. Siz esa meni "chalasavod, og'zibotir, yuzgachopar, beandisha, saviyasi tor, ig'vogar, tuhmatchi" kabi sifatlar bilan siylab tashladingiz. Sizdek ziyolilardan bundan ortiq mukofot bo'lmasa kerak...

Siz bilan fikr almashish ham, tortishish ham aslo foyda keltirmasligini tushundim. Qanchalik zo'r mutaxassis ekanligingizu, qanchalik ziyoli odam ekanligingizni ham ko'rsatib bo'ldingiz. Bunchallikka borasiz, deb o'ylamagandim.

Bu mavzuga boshqa qaytmayman. Mavzuni oldga yuritishingizda esa sizga omad.
Salomat bo'ling.

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 06:32
ЖУРНАЛИСТ БЎЛИШ ОСОНМИ?
ёхуд долзарблигини йўқотган бир мақола хусусида

Энг мураккаб ва машаққатли соҳалардан бири – журналистика. Бир устоз таъбири билан айтганда, ақл қаймоғи, юрак қийноғи, қалб қўри, кўз нури, сўз дури – журналистика!
Бу касб масъулияти ва машаққатини унинг заҳматини чекканлар кўпроқ билади. Бир пайтлар, аниқроғи 1999 йилда юқоридаги сарлавҳа остида бир мақола ёзиб, “Ҳуррият” газетасига олиб бордим. Бош муҳаррир ўқиб чиқди-ю тепасига “Номерга!” деб ёзиб қўйди.
Эртаси куниёқ газетада қарийб бир саҳифа бўлиб чиққан мақолам анча-мунча шов-шувларга сабаб бўлди. Кимдир “бунча ҳаддингдан ошма” дея дашном берган ҳам бўлди.
2000 йилда Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётида чоп этилган “Адашган қиз қисмати” деб номланган ҳангомалар, ҳажвиялар, ҳикоялар тўпламига шу мақола ҳам киритилди. Тўпламга сўзбоши ёзган Ўзбекистон халқ ёзувчи Пиримқул Қодировнинг ушбу сўзларидан таскин топган эдим: “Журналист бўлиш осонми?” сарлавҳали публицистик асарида ижодкор бўлишнинг масъулияти ҳамда ўтиш даври қийинчиликларига бўй бермай, ҳақиқат ва адолат учун фидойиларча курашиш зарурлиги тўғрисида сўз юритади”.
“Адашган қиз қисмати” китоби дунё юзини кўрганига роппа-роса ўн йил тўлди! Китобни варақлар эканман, ундаги айрим ҳангомалардан бугунги азиз ўқувчиларимизни ҳам баҳраманд этиш истаги пайдо бўлди.
* * *
Касбидан нолиганнинг қорни тўймас экан...
Қайси замонда журналистнинг маоши «қулоғига ўлчаб» берилган?
Бардошли ҳамкасбларим ҳамиша борига қаноат қилишади. Таҳририятнинг тошу тарозисига дош беролмай ўзини бозорга урган Тошмат тажангни ҳисобга олмаганда бошқа ҳеч ким нола-фиғон қилгани йўқ. Тажанг – ўз номи билан тажанг-да! Ҳадеб маошимни сўраши жонга теккан. Катта газеталардан бирига бўлим мудири бўлганимни эшитган, шекилли, атай сим қоқди:
– Табриклайман!– Пичинг қилди у яна одатига кўра.– Хўш, маоши қанча экан?
Атай сўз “ўйини” қилдим:
– Ў...олти минг.
– Ўн олти минг?! Йўғе!– Кутганимдек хато эшитганини сездириб қўйди ўртоғим. У барибир “эгар”дан тушмай, қитмирлигини давом эттирди.– Шуям маош бўптими? Илгариги нарх-наво бўлганидаям бошқа гап эди. Ҳозир бозорга кирсанг борми...
Бу гапига тоқат қилолмадим:
– Нима, ҳар гал бозорга кирганида ўн минг сўмлаб сочаверадиган ахмоқ бораканми? Эплашниям билиш керак-да, ошна! Мана, биз оилада олти жонмиз. Ишлаб топганимга яраша қора қозонимиз қайнаб турибди.
Тажанг яна қитмирлик қилди:
– Буям гурунгда: қозонинг қанақа қип қайнаётганини би-ир ҳисоб-китоб қиламизми?
Ҳаёт ҳақиқати ҳақида исталганча баҳслашишга тайёрман. Қитмирни “мот” қилсам қилай деган ўйда буюрдим:
– Жа-а билишни истасанг қўлингга қоғоз-қалам ол!
– Рўйхат қиламизми? Бўпти!– Амримга мунтазирдек ёзишга киришди шекилли.– Хў-ўш, биринчи галда нафас олишингдан бошласак.
– Нима?!
– Сен ҳузур қилиб симирадиган “ҳаво” – шубҳасиз ўзимизнинг “Хон” тутуни-ку!– Писанда қилди тажанг.– Ҳар куни бир пачкадан чексанг, ойига – нақд уч минг сўмдан зиёдроқ кетаркан!..
Капалагим учиб кетди. Наҳот, ҳисоб-китоб қилмасдан чекавераман? Отангга балли, тажанг! Шу тобда кўзимни мошдек очдинг! Чекиш фақат соғлиққа эмас, чўнтакка ҳам катта зарар экан-ку. Маошимнинг нақ ярми-я. Жингала сочли ҳамкасбимнинг ҳар куни бировлардан сўраб, аниқроғи – тиланчилик қилиб чекиши сабаби буёқда эканда. Об-бо муғомбир-ей!
Шу тобда хумори тутиб эмас, балки, аламимдан сўнгги папиросни лабимга қистирдим. Аччиқ тутунни беаёв сўрарканман, дилимдаги тилимдан чиқиб кетди:
– Мана шу охирги чекканим бўлсин!
Шафқат билмас тажанг бамайлихотир саволга тутарди:
– Томоқни ҳўллаб туриш одатинг ҳам қолмагандир? Қайси пулингга ичяпсан? Ё, жингалак сочга ўхшаб “текини танни тоза қилади” деган гапга амал қиляпсанми?
– Чекишни ташлаган одам ичишниям бас қилади-да. Ичганларнинг шохи чиқармиди? Қара-я, топган-тутганимизни ўйламай-нетмай ичиш-чекишга сарфлаворарканмиз-а?! Лаббай? Неча сўм сарфлардинг, дейсанми? Намунча инжиқлик қилмасанг? Онда-сонда ичгандаям қалам ҳақи – қўшимча даромад ҳисобидан ичгандирман-да. Бўлди, бунисиниям ҳисобга қўшмай турасан, уқдингми?
Гўшакдан тажангнинг минғирлаган товуши эшитиларди:
– Хўп, сен айтганча бўлсин. Тўй-пўйларда ичганинг ҳам ҳисобмас.
– Тўйларда ичганларимни тўйимда қайтараман, насиб этса!
– Қачон тўй қилмоқчисан? Қатордан “хато” бўлиб қолмайлик...
– Тўй қилсам, сен айтилмасдан қолмайсан!
– Кўрамиз ўшанда!–Унинг овози ўзгарди. – Гапни бошқа ёққа бурмай тур. Ҳисоб-китобдан адашиб кетаёздим. Хў-ўш, сен учун сув билан ҳаводек зарур газета-журнал, янги китобларга сарфланадиган пуллар...
– Ўзим таҳририятда ишлаб, газета сотиб оламанми?– Гапини бўлдим суҳбатдошимнинг.– Бунисиниям ҳисобга қўшма.
– Аҳа, бошқа таҳририятдагилар билан ол товоғим-бер товоғим, қилишларинг ёдимдан кўтарилибди. Ҳақиқий иқтисодчи бўп қолибсан. Бирам тежамкорсанки...
– Сенга ўхшаб ўйламай-нетмай сочаверайликми?
– Бор бўлса сочасан-да!– Ўзича “мот” қилмоқчи бўлди тажанг.– Хўш, нималарга пул сарфлаяпсан ўзи?
– Биринчи навбатда – нонга! Энг азиз неъмат – нондан бошла, барака топгур.
– Кунига қанча нон сотиб оласан?
– Тўртта буханка, тўртта бозор нон бемалол етади.
– Икки юз сўмдан ошаркан.– Электрон ҳисоблагичдек рақамини зумда айтди ошнам.– Ойига олти минг сўмдан кам бўлмаскан. Ана, ёздик. Аммо-лекин, нонни сал кўпроқ истеъмол қиларкансилар-а?..
Бор гапни босиқлик билан тушунтирдим:
– Рўзғорчилик, ошнам! Бошқа егулик топилмай қолганидаям нон ҳаммасининг ўрнини босиши мумкин. Мабодо ортиб қолганиям увол кетмайди. Чунонам зўр талқон бўладики, кўрсанг сўлагинг оқади. Болаларга талқон ейишниям ўргатиш керак, оғайни! Иннайкейин, келди-кетдилар ҳам кам эмас. Йўқлаб турадиган талаба укалар, сингиллар, жиянлар кўп. Силласи қуриброқ келганлари ҳам тетиккина бўлиб кетишади. Эсингдами, ўзимиз ҳам талаба бўлган пайтимиз оч қолсак, Оқилжон Ҳусановни соғиниб қолардик. Устоздан ҳол-аҳвол сўраб келиш асносида қорин ҳам тўярди!..
Хандон отиб кулишдик. Бу ёғига ошнам илиб кетди:
– Оқилжон аканинг оиласи – опамиз паловхонтўрани жа-а боплардилар! Таъми ҳалигача танглайимда!.. Хўш, сен ҳам энди шунақа ошларни шогирдларингга ошатиб турибсанми?
– Етса – молим, етмаса – жоним, дейман-у ҳозирча унчалик етмай турибди.
– Аввало болачақангни яхшилаб парвариш қилгин, уқдингми? Сут, қаймоқ деб хархаша қилишса, сира йўқ дема. Қаймоқчи хола сизларни кўчадаям каллаи саҳарлаб “кеп қолинг” деб турса керак! Қаймоғи жа-а лаззатлида!
– Фақат... сал қимматроқ.– Яширмасдан очиғини айтдим.– Сут ёки қатиғидан бир литрдан олиб турамиз.
– Ўртача етмиш сўмдан ҳисобласак, ҳар ойда икки минг сўмдан салгина ошаркан.– Пичинг аралаш минғирлади тажанг.– Хўш, ҳафтасига қанча гўшт кетади?
– Бир килони амаллаш мумкин. Ҳа деб қозон кабоб ё қовурма ейиш шарт эмаску...
– Буям икки минг сўмдан ошаркан.
– Бўлдими?
– Хў-ўш, рўзғорга ҳар куни гугурт, туз, чой, ёғ, сарёғ, пиёз, картошка, шолғом, сабзи, турп, турли кўкатлар, ун, гуруч, макарон, шакар, қанд, мева-чева керак. Хўш, буларга қанча пул сарфлайсан? Иннайкейин, тиш чўтка ва пастаси, шампун, совун, кир совун...
– Бўлди-е. Индамасам, рўзғоримни тафтиш қилаётганга ўхшайсан-а.
– Хуллас, ўша харажатлар учун ҳар ойда камида йигирма беш минг сўм керак!
– Жаа оширивормадингми?– Нафасимни ростлаб, ўзимни қўлга олдим.– Менга қара, бозорда қайси ахмоқ ноинсоф сотувчи билан муомала қилади? Дуч келганга дардингни достон қилмайсан-у, шундайми? Инсофлилар жуда кўп! Ҳақиқий деҳқондан харид қилсанг борми, пулим ёнимга қолди, деявер.
– Кунига соқол-мўйловни қиртишлаш, юзингга хушбўй нарсалар сепишга ҳам пул керак. Тойчоқларинг билан сартарошхонага бориб туриш ҳам текинга бўлмас?..
– Мунча майдалашмасанг?!
– Дарвоқе, йирикроқларини унутаёзибмиз.– Чамаси, пешонасига шапатилаб қўйди ошнам.– Уй, сув, газ, ток, телефонга тўловлар қанчага тушяпти?
– Хотиним ўқитувчи, давлат бизга қанча имтиёзлар берганини биласанми? Шу имтиёзлардан мазза қип фойдаланяпмиз, қойилмисан!
– Ёзлик, қишлик кийим-кечакларниям вақтида олиб туриш зарур. Қурмағур пойафзалларнинг афзалроғи, чидамлироғини топиш амримаҳол. Пулига чидасанг – зўр моллар бозорларимизда ошиб-тошиб ётибди!
– Пулига қараб – оёқ узатиладида,– дедим шунга ўхшаш мақолни “ўзлаштириб”.
– Жиянларим томошага бораман, дея хархаша қилишмайдими?
– Болаларни берган худо ризқиниям кам қилмаскан. Кичкинтойлар нимаики хоҳлашса, ҳаммасини муҳайё этишга имкон топилади.
– Мактабда сўрашяпти, деб тўрт фарзандинг ҳар куни неча сўмдан санаб олишади? Ўша ҳисобга китоб-дафтари, ручка-қалами ҳам кирадими, йўқми?
– Олтинчи ва бешинчи синфда ўқийдиган ўғилларимнинг бўйлари деярли тенг. Икковига битта спорт формаси олсам ҳам бўлаверади. Энг кичигимиз бу йил мактабга борибоқ Юртбошимизнинг совғасини олган, билдингми! Дунё тургунча турсинлар, илоҳим. Китоб-дафтарга тўла сумкасидан тортиб кийим-кечагигача совға тариқасида берилган. Каттароғи икки йил олдин шунақа совғалар олган. Дарвоқе, бундай совғалардан ўзингнинг ўғил-қизларинг ҳам бенасиб қолмаганди, шекилли. Сен ношукур шуларни ҳам биласанми?
– Юртбошимизнинг бундай ғамхўрликларини кўролмаган кўр бўлади!– Хижолатомуз оҳангда минғирлади тажанг. Ҳаёт ҳақиқати олдида ортиқча баҳслашаётганини билиб-билмасликка олаётгани аён сезилиб турарди.– Энди фарзандларимиз шунга яраша соғлом авлод бўлиб улғайсалар, муносиб инсонлар бўлиб камолга етсалар бўлгани!..
– Ана, энди ўзингга келдинг.
– Рўйхатни давом эттираверайми?
– Бемалол.
– Шаҳарда юриш-туришнинг ўзи бўлмайди. Ҳар куни тушлик ошхонада бўлса керак.
– Таҳририят ошхонасида овқатлар анча арзон. Икки юз сўмга бемалол қорин тўяди!..– Луқма ташладим унинг гапини бўлиб.
– Дам олиш кунларини ҳисобга олмасак, ойига беш минг сўм нари-бери кетаркан, тўғрими?– Ҳисоблагич машинадек ҳисоб-китоб қиларди тажанг.– Метрода виждонсизлик қилиб бўлмайди. Автобус, трамвай, троллейбусларда ҳам найранг қилмасанг, ҳар куни йўл ҳақи қанчага тушади? Бир ойда-чи?
– Ойлик йўл чиптаси олсанг, мушкулинг енгиллашади, барака топгур! Таҳририятимиз иқтисодий базасини мустаҳкамлаб олса, ходимларга ойлик йўл чипталари бериларкан,– дедим ўзим ҳам ўша чиптадан умидвор бўлиб.
– Овқат пули-чи?
– Насиб этса, уям берилиб қолар?
– Иссиқ жоннинг иситмаси бўларкан. Дори-дармонларнинг нархи сал қимматроқ-да.
– Нафасингни иссиқроқ қилсанг-чи.
– Буни ҳаёт дейдилар, ошна. Эҳтиёти шарт тўрт-беш минг сўм заҳира қилиб қўйсанг ёмон бўлмасди.
– Маслаҳатинг учун раҳмат. Одам деган соғлом фикрли бўлиши керак, уқдингми. Даромаду буромадни ўйлайверсанг, тез қарийсан. Шул сабаб, қўлингдаги қоғозниям йиртиб ташла. Ҳе, тафтишчига ўхшамай кет!..
– Жўравозлик қилиб айтган гапимга хафа бўлдингми?
– Мақсадингни тушунолмаяпман.
Жўрам энди дардини достон қилди:
– Очиғи, таҳририятга ишга қайтмоқчиман. Қабул қиласиларми?
– Таҳририятда нима бор? Бозор-ўчарингни қили-иб юравермайсанми?
Гўшакдан негадир “уфф” деган товуш эшитилди. Сўнг тажанг ялингудек бўлиб шундай деди:
– Кетказаман, десанг – ойига юз минг сўм урвоқ ҳам бўлмайди, етказаман десанг – ўн олти минг сўмниям эпласа бўларкан. Маошларинг ошгани рост бўлсин. Баракасини берсин! Аммо, гап пулдами? Жўражон, бугун кўзим мошдек очилди. Энди мен ҳам тежамкор бўламан. Сенинг оилангда олти жон бўлсаларинг, меникида беш жонмиз. Сенга етган ўн олти минг сўм менга камлик қилармиди? Ўн олти минг сўмлаб маош бераётган муҳаррирнинг отасига раҳмат!
Ошнамга дашном бердим:
– Катта охурдан ем еб, ҳамма нарсани пул билан ўлчайдиган сендек бойваччага журналистика соҳасида нима бор? Журналистиканинг нони – ҳақиқий журналистлар учун ширин, билдингми!
Тошмат тажанг бўғилиб қолди. Бўғиқ-бўғиқ йўталиб олгач, гина қилгандек тўнғиллади:
– Нега ундай дейсан? Ахир, мен ҳам қишлоқдан қорин қайғусида келмаган эдим-ку. Ёзганларинг жа-а зўр, деб ўзинг холис баҳо бермасмидинг!
– Ижод қилиш учун айнан таҳририятда ишлаш шарт эмаслигини тушунтирмоқчи эдим. Бозорда бўш вақтинг кўпроқ бўлса керак. Ёзганларингни юборавер, ёритиб туриш биздан! Қалам ҳақини ҳам санаб олаверасан! Фақат, қалам ҳақи – “шугина”ми, дея хархаша қилмасанг бўлгани. Биласанми:

Ким олади, ким олади “шугина”ни-ё,
Ман оламан, ман оламан “шугина”ни-ё!
Журналистман, деганларнинг кўпчилиги-ё,
Ололмайди, ололмайди “шугина”ниё.
Муҳаррирман, деганларнинг айримлари-ё,
Беролмайди, беролмайди “шугина”ни-ё!..

– Ҳай-ҳай, жа-а ашула қивординг-у...– Кинояли товуши эшитилди ошнамнинг.– Айтсанг-айтмасанг ўзи қалам ҳақига кўз тикиб яшаш бефойда. Эркин Воҳидовнинг бир шеъри маъноси ёдимда: маош – жуфтиҳалолга, қалам ҳақи – онда-сонда учраб турадиган шўх жононларга ўхшаркан!..
Шеърпараст ошнамнинг гапига кулгим қистади. Гапига яраша устознинг “Муҳаррир” деган шеъридан саккиз қаторини ёддан айтдим:

Нега ҳадеб менга танбеҳ берасан,
Нега ўз ҳолимга қўймайсан, ахир?!
Нега ҳар сўзимдан айб қидирасан,
Беомон, ноинсоф қаттол муҳаррир.
Қачон бу зулматдан бўлурман озод,
Қачон тугар экан бедодлик, ахир!
Афсуски, ҳеч кимга деёлмайман дод,
Чунки, мен ўзимман ўша муҳаррир...

– Эй, яша!– Бу гал унинг товуши қўнғироқдек эшитилди. Ҳақиқий муҳаррир – Бош муҳаррир бўладиган инсонсан-да! Ўзинг бир таҳририят, муҳарририятсан! Сен Бош муҳаррир бўлсанг, биздақа журналистларнинг ҳам елкасига офтоб тегарди. Зар қадрига етадиган ҳақиқий заргарсан-да!
– Ҳали зарга ўхшайман дегин-а!
– Ишонмайсанми?
– Мутлақо.
– Нега?
– Ҳақиқий журналист бойлик орттириш учун ўзини бозорга урмайди!
Гўшакдан маҳзун товуш эшитилди. Чамаси, у бутун дарду аламларидан бир хўрсинишда фориғ бўлди. Сўнг, тавбасига таянган одамдек ялинганнамо оҳангда минғирлади:
– Увоқдеккина бўлсаям журналистиканинг нони ширин экан. Йў-ўқ, тушунмадинг, гапимни бўлмай эшитсанг-чи, “увоқдеккина” деб рамзий маънода гапирдим. Ноннинг увоғиям – нон, деган мақол бор-ку. Озми-кўпми ўз касбимнинг орқасидан топган нонимнинг қадрига етмоқчиман, тушундингми!
– Яна нима демоқчисан?
– Мени таҳририятларингга ишга қабул қилинглар... Ўлай агар, мана бундоқ ишлаганим бўлсин! — Чамаси Тажанг ўзича бош бармоғини кўрсатиб қўйди.— Топшириқларингни ғинг демай бажараман, изланаман...
Суҳбат чўзилиб кетди. Энди “қарта”ни очмасам бўлмайди, шекилли:
– Маошимиз камлик қилиб қолса чи?
– Ўн олти минг сўм маошни ҳам кам десак инсофсизлик бўлар-ов...
– Қанча?
– Ўн олти минг сўм, дединг-ку.
– Қачон, қаерда?
– Боя, бошда телефонда айтганларинг эсингдан чиқдими?
– А, сал нотўғрироқ эшитибсан, шекилли.
– Нимани нотўғри эшитибман?!
– Ўн олти, деганим йўқ! У, яъни, маошим – олти минг сўм, дедим, шекилли. Одамнинг сўлагини нега оқизасан, галварс!..
...Телефон гўшаги “тарақ” эткизиб қўйилди.
Аслида у тўғри қилди. Мени ҳам, ўзиниям хижолатдан қутқарди.
Шу аснода ўзим ҳам юрагимни би-ир бўшатиб олдим. Анча енгил тортдим! Муҳими эса бу эмас. Ушбу гурунгга қанча қалам ҳақи беришаркин, хаёлим шунда!

* * *
Қаранг, йиллар ва тараққиёт мақоламнинг “долзарбли”га барҳам берибди.
Худди раҳматли Ҳожибой Тожибоевнинг бир ҳангомасига ўхшаб кетади, десам хато бўлмас. Машҳур қизиқчининг аскияси ёдингизда бўлса керак; биттаси дўконга кириб гугурт борми, дейди. Йўқ, деган жавобни эшитгач, оқ қант, шакар, совун сўрайди. У нима сўраса “йўқ” деган жавоб эшитавергач, “Унда нима қилиб ўтирибсиз? Дўконни қулфлаб кетмайсизми, ака?” деса, “Қулф йўқ-да, ука” деган жавоб эшитади...
Кўп нарса тахчил бўлиб қолган ўша кезларда бу ҳангомани эшитганлар роса мириқиб кулишган. Дўконларимиз росмана тўлиб-тошган ҳозирги кунда эса ўша ҳангомани эшитганларнинг энсаси қотиши аниқ.
Шунга ўхшаб бир пайтлар жуда катта муаммо бўлиб кўринган масалалар аллақачон ўз ечимини топиб, мақолам долзарблигини йўқотибди.

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 09:10
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Ўғлининг топиб келганига шубҳа билан қараганлар ютқазмайди!

* * *
Фарзанди ортидан панд еган ота пешонасига минг муштламасин, ўрнига тушмайди…

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 09:13
Bu mavzuga boshqa qaytmayman. Mavzuni oldga yuritishingizda esa sizga omad.

Бекмирзо!
Мақсадингизни тушунмадим.

“сал ҳовурдан тушинг”,– дейсиз-у яна алангалатиб юборасиз.
“Мени чаласаводликда айблаяпсиз. Унда ўзингиз тузукроқ бир намуна бўлсангиз бўлмайдими бизга бу борада?”– деганингиз нимаси? Намунани тан олишни ҳам истамасангиз начора? “Ҳуррият” газетасининг муассиси Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси эканлиги ва унинг мақсади – журналистика соҳасига оид ижтимоий-сиёсий ва ҳуқуқий мавзуларни ёритиш эканини ҳеч кимга тушунтирмасам ҳам ҳамма билади. Фақат сиз ўжарлик қилиб, ранжитаяпсиз.

“Қачон ва қаерда мен ЎзМУ ўзбек филологиясида ўқиганимни ва Омонулла ака Мадаев ўзбек филологиясида декан бўлганини айтибман? Гапингизга жавоб беришингизни иддао қилибсиз, марҳамат, жавоб берингчи! Исбот келтиринг, марҳамат, ўртоқ журналист-мутахассис!”– дейиш билан қойил қолдирмоқчимисиз? Ундан кўра оддий журналистика этикасига амал қилиб, форумга ўзингиз ҳақингизда тўлиқроқ маълумот бериб қўйсангиз яхши бўлармиди? На фамилиянгиз, на касбу корингизни билиб бўлади? Юзи ёруғ одам, айниқса мафкура майдонида баҳсга киришган журналист (!) шунақа “паналаб” турадими? Ишқилиб, исмингиз чиндан ҳам Бекмирзоми? Очиғи, Тошкентда журналистман деганларнинг деарли ҳаммасини танийман. Олис вилоятларда ҳам салгина ном чиқарганларни яхши биламан. Журфакни тамомлаб, салгина бўлса-да матбуотда кўринганларга албатта эътибор билан қарайман. Бироқ, узр, Бекмирзо деган журналистни эшитмаган эканман.

“Кўзни каттароқ очиб, кейин ўқиш керак”– деган гапни ўзингиздан катта ёшдагиларга бошқа айтманг, укажон. Бу ёшга етгунча ўз кўзларингиз нима бўлишини билмайсиз-ку. Сизнинг шу гуноҳингиз учун мен Худодан узр сўрайман…
Энди, жиндак адашганим масаласига келсак, имкониятимдан келиб чиққан ҳолда интернетга тезгина кириб-чиқаман. Бир гал Нигора билан шу мавзудаги суҳбатингизга кўзим тушганди, кўчириб олмаган эканман, хотирам панд берди. Бунинг учун шунчалик ҳақорат қилиш керакми? Қолаверса, журфак – ўзбек филологиясдан ажралиб чиққан бўлиб, Омонулла ака асосан филфакда ишлайди. Шунга хаёлим кетгандир…

“Ҳммм, ёки, сизнинг бу ерда ЎзМУ журналистика факултети деб ёзганингиз менга "чаласаводлигим" учун ўзбек филологияси бўлиб кўриндимикин?..
Эҳҳ, Тўлқин ака...”– деган қабилдаги “мутойиба”лардан эҳтиёт бўлинг. Ҳали кўп нарса олдинда...

“Сиз ўз гапингизга асослаб, исботли жавоб бера олмадингиз. Мен сизга қарши аргументлар келтирдим, сиз ўз гапингизни исботлай олмадингиз”– дейсизми? Яна қанча ва қанақа исбот керак? Сизнинг “қарши аргумент”ингиз, бор-йўғи – Бекмирзо деган укамиз журналистика факультетида ўқиганини билмай қолганимми? Қани эди у журналист бўла олган бўлса! Жон-жон деб билардим, фахрланардим! Қани эди, лоақал, форумда кимлигини, касби-корини, иш жойини, иложи бўлса суратини қўйган бўлса! Шунга қараб муомала қилардик.

“Майли, талабаларингиз келишсин”– дейсизми? Қаерга боришсин? Тузикроқ ижодий ташкилотингиз бўлса, жон-жон деб амалиётга олиб борар эдим. Талабаларимизнинг амалиётини самарали ташкил этиш юзасидан яқинда кўпгина таҳририятлар билан шартнома тузиб чиқдик. Қани эди, сиз билан ҳам шунақа шартнома тузсак?

“шу мавзуга, менинг иддаоим қанчалик асоссиз эканлигини фактлар билан исботлаб беришсин”– деган гапингизда турсангиз бўлди! Жуда исботлаб беришади-да! Бир учрашиб қолармиз-ку.
Ўзингиз ўқиган даргоҳ – журфакка бир келмайсизми? Ҳар сешанба, жума кунлари журфакда албатта бўламан. Кутаман!

“Бор гапни яшириб ниима қиламиз, домла. Газетанинг собиқ бош муҳаррири устидан яқинда суд ишлари бошланаркан, деган гаплар юрибди. Подадан олдин мен чиқармадим бу гапларни”– дейиш билан яна чанг чиқаряпсиз-а? Худо кўрсатмасин, шу гапингиз учун собиқ бош муҳаррир сизни судга беришга ҳақли... Унинг номини (гарчи исм-фамилиясини келтирмасангиз-да) таҳқирлаяпсиз. Худди, ўлмаган одамга олдиндан кафан бичгандек...

“Газетанинг бош муҳаррири йўқ ҳозирда, вазифасини бажарувчи бор. У киши ҳам газетани ўзидан чиқмаган одам”– дейиш билан яна журналист этикасини бузяпсиз. Бировнинг шаънига илмоқли гап қилманг. Собиқ муҳаррир ҳам бу газетанинг ўзидан чиқмаганди. Бош муҳаррир албатта шу газетанинг ўзидан чиқиши шарт деган қоида йўқ.

“Уйингиз эшигини биров тақиллатиб келиб, паспортингизни кўрсатишни сўрашса, сиз "хўп бўлади" деб, паспортингизни кўрсатмассиз бирдан? Паспорт фуқаронинг шахсий ҳужжати ва давлат мулки ҳисобланади, уни кўрсатишни талаб қилишга ҳамма ҳам бирдек ҳуқуқли эмас”– деб гапни бошқа ёққа бурманг. Биринчидан, ваколатли шахсларгина сўрайди ва унга кўрсатмаслик мумкин эмас. Иккинчидан, “Ҳуррият”нинг низомини кўринг, дейишдан мақсад, бу ҳужжатда газетанинг мақсадлари, вазифаларини аниқ билиб оласиз, демоқчиман. Буни дарсларда ҳам тушунтирамиз, керак бўлса, газеталарнинг Низомларини ўргатамиз.

“Эээҳ домла, домла...
Мен сиздан гапингизга асосни ётиғи билан сўрадим-ку. Сиз эса аниқ ва асосли жавоб бериш ўрнига, гапни айлантиравердингиз, айлантиравердингиз... Ҳали ҳам шу йўлдасиз”– дебсиз. Хўп, энди тушуниб одингизми ё…

“Газета 8 бетдан иборат, атиги битта саҳифасида журналистика соҳасига оид масала ёритилган. Аввал ҳам кўп бўлмаган”– дейишдан илгари, марҳамат, исталган тармоқ нашрларини кузатинг. Бирорта нашр юз фоиз фақат ўз тармоғига оид мақолалар ёритмайди.
“Ҳуррият”нинг ҳам ҳар бир сонида албатта (озгина-ю созгина қилиб бўлса-да!) журналистика соҳасига оид мақолалар, ахборотлар ёритилмоқда!

“Мана, сизнинг гапингиз асоссиз эканлигига яна бир иддаоим. Қарши далилларингиз борми?”– деган саволингизга мухтасар жавоб шу: Сиз “Ҳуррият” журналистика соҳасига тегишли нашр эмас, деган гапингиз билан ҳеч кимни ишонтира олмайсиз.

“Яхшиямки, факультетимизда сиздақа чаласавод ўқитувчилар йўқ!”– деган гапим олдинги суҳбатингизда мени ва бошқа ўқитувчиларни қилган ҳақоратингизга яраша исботли иддао эди. Яна ўзингизча сўзамоллик қилиб: “эббе, сиз факултетда дарс бермай қўйганмисиз, домла?”– дейишингиз бир замонавий мақолни ёдга солади: “Отангга уйланишни ўргатма, у сени қойилмақом қилиб дунёга келтирган!”
Сизга дарс ўтмаганман. Ўтган бўлганимда сиз бунчалик шаккоклик қилмас эдингиз. Сиздан юз чандон баттарларини ҳам одам қилганимизни ўзлари миннатдор бўлиб айтишяпти-ку!
Менинг қанақа мураббийлигимни билмаганингиздан кейин бу қабилда гапиришингиз – туҳмату ҳақоратдир.
Нокамтарлик бўлса ҳам айтай: агар менинг дарсимда қатнашган бўлса эди, маймун ҳам журналист бўлиб кетарди!

“Шундай, мен сизга ачитиб гапирдим, Тўлқин ака”– дейишдан олдин мен аслида “ачитиб гапиришингиз”га яраша нотўғри гапирмаганимни тушуниб етдингизми?

“Орқангиздан сиз ҳақингизда иғво қилмаяпман-ку”– дейишингиз яхши. Орқадан кимлар иғво қилишини ҳам яхши биласиз…

“юзингизга айтяпман сиз йўл қўйган хатони”– деб аслида ўзингиз хато қилганингизни англаб етган бўлсангиз берди худо, йўқса...

“Мен сизни ҳақорат қилмагандим”– дейсизми? Қани эди журфакда таълим олган собиқ талабага хос муомала маданиятини билсангиз...
Ўшанда "чаласавод, оғзиботир, юзгачопар, беандиша, савияси тор, иғвогар, туҳматчи" каби сифатлар” чиқиб кетмасди!
Ҳали ҳам бўлса сизни маданиятли, маърифатли зиёли бўлишингизни тилаб қоламан.

“Сиз билан фикр алмашиш ҳам, тортишиш ҳам асло фойда келтирмаслигини тушундим”– деб энг тушунмайдиган одамнинг гапини ёзибсиз. Тушунишни истаган одамгина тушунади!

“Қанчалик зўр мутахассис эканлигингизу, қанчалик зиёли одам эканлигингизни ҳам кўрсатиб бўлдингиз”– деб эндигина кўра бошлаганингизни тан олибсиз. Ибрат олсангиз яхши бўларди!
Журналистика майдонидаги фаолиятим, ижодимни замондошларим 30-35 йилдан бери кузатмоқда! Кўрган-билганлардан эса, худога шукр, салбий гап эшитмадим.

Бекмирзобой! Қани, журфакда ўқиганга яраша сиз ҳам бир ўзингизни кўрсатинг-чи! Журфакнинг тузини оқламаган одам унинг тузлиғига тупурган билан тенг бўлиб қолади…

“Бу мавзуга бошқа қайтмайман”– деганингиз жуда яхши. Шояд, яхшироқ ишларингиз билан яхши ном чиқариб юрсангиз!

Сизга фақат инсонларга наф келтирадиган эзгу ишларда омад тилаб қоламан.

Bekmirzo
24.01.2010, 10:12
“Кўзни каттароқ очиб, кейин ўқиш керак”– деган гапни ўзингиздан катта ёшдагиларга бошқа айтманг, укажон. Бу ёшга етгунча ўз кўзларингиз нима бўлишини билмайсиз-ку. Сизнинг шу гуноҳингиз учун мен Худодан узр сўрайман… To'lqin aka,
nimalar deb gapirayotganingizni bilasizmi o'zi?
Mening gapimni gunoh deyish uchun sizda yetarlicha asos bormi? Yoshi o'zidan katta odamga tanqidiy gapirish gunoh bo'ladi, degan mazmundagi biror diniy fatvoni keltira olasizmi?
Keltira olmasangiz, nega bunaqa betayin gap qilyapsiz? Dono xalqimiz xo'b topib aytganidek, "o'ynab gapirsangiz ham o'ylab gapiring!"
Menga gapiraman, deb, gunohga o'zingiz botayotgan bo'lmang.


“Яхшиямки, факультетимизда сиздақа чаласавод ўқитувчилар йўқ!”– деган гапим олдинги суҳбатингизда мени ва бошқа ўқитувчиларни қилган ҳақоратингизга яраша исботли иддао эди. Яна ўзингизча сўзамоллик қилиб: “эббе, сиз факултетда дарс бермай қўйганмисиз, домла?”– дейишингиз бир замонавий мақолни ёдга солади: “Отангга уйланишни ўргатма, у сени қойилмақом қилиб дунёга келтирган!”
Сизга дарс ўтмаганман. Ўтган бўлганимда сиз бунчалик шаккоклик қилмас эдингиз. Eeee, o'rgildim sizdaqa ziyoli odamdan...
Bunaqa zamonaviy maqol yo'q, aksincha, iflos gap bor. Siz shunaqa iflos gapni maqol qilib ko'tarib yuribsizmi?
Bilasizmi nima, bunaqa gapni borib uyingizdagi farzandlaringizga aytasiz. Tushunarlimi?
Ular sizning tarbiyangizni olishgan, siz ularga otasiz. Shunday ekan, sizdan bunaqa gaplarni maqol tarzida eshitishga va nasihatlar olishga aynan farzandlaringiz haqlidirlar.
Begonaga aytishda esa tilingizga ehtiyot bo'ling.
Ziyoli odamga yarashadigan gap emas u gap.
Keyin, o'zining yoshi kattaligini boshqa argumenti o'tmay qolgan odam pesh qiladi. Dono xalqimiz aytganidek, "Aql yoshda emas, boshda".

Сиздан юз чандон баттарларини ҳам одам қилганимизни ўзлари миннатдор бўлиб айтишяпти-ку! Juda minnatkash odam ekansiz lekin. O'shalarning gaplaridan o'zingizni xursand qilib, ko'nglingizni ko'tarib yuravering.


To'lqin aka, tepada yozganlaringizni o'zingiz yana bir bor o'qib chiqing. Ba'zi gaplaringiz avvalgi yozganlaringizga teskari turgan bo'lsa, ba'zilarida esa eski gaplaringiz atrofida aylanib qolibsiz...

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 11:54
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BETAYIN GAP
Kam emasdir betayin odam,
Betayin gap aytishar ular.
Dono odam quloq ham solmay,
Miyig`ida ustidan kular.

BETAMIZ GAP
He, betamiz gaping qursin,
Vayron qildi dilimni.
Tiyib yursang bo`lmasmidi,
Shu bir qarich tilingni…

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 12:58
Цитата:


Сиздан юз чандон баттарларини ҳам одам қилганимизни ўзлари миннатдор бўлиб айтишяпти-ку!


Juda minnatkash odam ekansiz lekin. O'shalarning gaplaridan o'zingizni xursand qilib, ko'nglingizni ko'tarib yuravering.

“Менинг гапимни гуноҳ дейиш учун сизда етарлича асос борми? Ёши ўзидан катта одамга танқидий гапириш гуноҳ бўлади, деган мазмундаги бирор диний фатвони келтира оласизми?”– деган гапингизданоқ оилангизда қанақа тарбия олганингизни билса бўлади. Бирорта жўяли танқидий фикр айтганингизда бошимга кўтарардим. Афсуски, билимсизлигингизни бизга “танқид” деб пеш қиляпсиз. Ҳа, сиз бирор танқидий фикр айта олганингиз йўқ.
Масъуджон иккимизнинг суҳбатимизга бурнингизни тиқиб, “Ҳуррият” қанақа газета эканлигини билмас экансиз, мендан сўрадингиз, мен жавоб бердим, муассиси кимлигидан нашрини ҳам билса бўлишини самимий тушунтирдим.
Бунга жавобан сиз мени ва журфак ўқитувчиларини ҳақорат қилдингиз. “Кўзни каттароқ очиб, кейин ўқиш керак”– деган гапни ўзингиздан катта ёшдагиларга бошқа айтма” дейиш гуноҳлигини мен эмас, ота-онангиз ё уларга тенглаштирилган одамлар тарбия сифатида айтиши лозим эди!
Бунақа тарбиядан йироқмисиз, энди отага тенглаштирилган устоз сифатида мен айтаяпман.
Сиз яна тарбиясизлик қилиб “диний фатво”га ўхшаш асос талаб қиляпсизми? “Ҳадис” китобини ўқиб чиқинг. Яна бир муҳим маънавий асос – ота-она тарбияси! Агар бу тарбия етарли даражада берилмаган бўлса, (кўриниб турибди!) мана, менинг насиҳатим! Олсангиз, етасиз муродга, олмасангиз умрбод қоласиз уятга…

“Ээээ, ўргилдим сиздақа зиёли одамдан...
Бунақа замонавий мақол йўқ, аксинча, ифлос гап бор. Сиз шунақа ифлос гапни мақол қилиб кўтариб юрибсизми?
Биласизми нима, бунақа гапни бориб уйингиздаги фарзандларингизга айтасиз. Тушунарлими?
Улар сизнинг тарбиянгизни олишган, сиз уларга отасиз. Шундай экан, сиздан бунақа гапларни мақол тарзида эшитишга ва насиҳатлар олишга айнан фарзандларингиз ҳақлидирлар.
Бегонага айтишда эса тилингизга эҳтиёт бўлинг.
Зиёли одамга ярашадиган гап эмас у гап.
Кейин, ўзининг ёши катталигини бошқа аргументи ўтмай қолган одам пеш қилади. Доно халқимиз айтганидек, "Ақл ёшда эмас, бошда" – деганларингиз ҳам тарбиясизликдан бошқа нарса эмас.
Тарбияси ҳаминқадарларни йўлга солиш учун биз зиёлилар ҳамма таъсирчан гапларни айтишга ҳаракат қиламиз. Шу билан тарбиялана олсангиз, яна қайтараман, етасиз муродга! Йўқса, тарбиясизларни тарбиялашда навбатдаги босқич – ҳуқуқий идоралар бўлади. Унда ҳам одам бўлмасангиз, яна халқ мақолида айтилган гап бўлади – букрини гўр тузатар...
Мен шунгача бормасдан кўзни каттароқ очармикинсиз, насиҳатни олармикинсиз, билмаганингизни (ўзингиз сўраганингиз учун!) ўргатган мураббийдан миннатдор бўлиб, бу ёғига тўғри қадам ташлармикинсиз, деган умидда шунча вақтимни сарфлаб ўтирибман. Энди эса, яна тарбиясизлигингизни кўрсатиб фарзандларимга тел теккизяпсиз…
Мен ҳалиям сизга яхшиликлар тилайман, бироқ, ҳар бир ножўя гапингизнинг жазосини йиллар давомида олаверасиз... (Бунинг исботини йиллар давомида кўраверасиз).

“Жуда миннаткаш одам экансиз лекин. Ўшаларнинг гапларидан ўзингизни хурсанд қилиб, кўнглингизни кўтариб юраверинг”– деб яна ҳақорат қиляпсиз-а. Боғбон ўзи етиштирган меваларидан қанчалик фахрланса, ота-она фарзанди орқасидан қанча раҳмат эшитса, худди шундай мен учун ҳам меваларим – шогирдларим ва бошқа ақлирасо инсонларнинг фикрларидан ҳақли равишда фахрланаман.
Миннат бутунлай бошқа нарсалигини сизга ўргатиш жуда қийин. Битта газетани тушунтириш шунчалик қийин бўлганидан кейин…
Бироқ, бу ҳақда ҳеч қаерда айтишга тўғри келмасди, сизга айтишга мажбур бўлганимда эса яна тескарига буряпсиз. Ҳа, сиз бундай олижаноб ишни ҳам, гапни ҳам тушунмайсиз. Ҳозирча шундай. Қандайдир жиззаки, юзгачопар... Ўқитувчисининг тирноғидан кир ахтариб, кейин деканга айтиб дарсдан чиқариб юборишга “муваффақ” бўлганини, бу ишидан ҳозир ҳам хижолат бўлиш ўрнига баттар жазавага тушиб интернетда лаққиллаш билан ўзича “очко” ютадиган безбетлигингизни кўриб турибман.
Ишқилиб, умрбод шундоқ ўтиб кетманг… Худо сизга ҳам узоқ умр, шунга яраша ақл берсин, дейман, бўтам!

“Тўлқин ака, тепада ёзганларингизни ўзингиз яна бир бор ўқиб чиқинг. Баъзи гапларингиз аввалги ёзганларингизга тескари турган бўлса, баъзиларида эса эски гапларингиз атрофида айланиб қолибсиз...”– дейишдан аввал ўзингиз ҳам бир ақлни пешлаб ўқиб чиқинг-чи.
“Ҳуррият”нинг журналистика соҳасига тегишли газета эканини тушунтира олдимми ё йўқми? Юқорида таъкидлаганимдек, шунча гапдан сўнг маймун ҳам тушуниб етган бўларди! Сизчи?

Интернетда кузатиб турганлар маъзур тутсалар, уларга айтадиган икки оғиз гапим: МАНА, ЎҚИТУВЧИЛИКНИНГ МАШАҚҚАТИ!

Shokirbek
24.01.2010, 14:03
Domla, hajviya uslubida yozayotganlaringiz juda qiziqarli, maroqli, diqqatga sazovor yozuvlar, bu borada ijodingizga yanada baraka tilayman.

Lekin quyidagi dialogdan menda "jurnalistikada ishlaydiganlarning hammasi kashanda, aroqqa ruju qo'ygan kishilarmikin" degan noxush taassurot paydo bo'ldi.
– Рўйхат қиламизми? Бўпти!– Амримга мунтазирдек ёзишга киришди шекилли.– Хў-ўш, биринчи галда нафас олишингдан бошласак.
– Нима?!
– Сен ҳузур қилиб симирадиган “ҳаво” – шубҳасиз ўзимизнинг “Хон” тутуни-ку!– Писанда қилди тажанг.– Ҳар куни бир пачкадан чексанг, ойига – нақд уч минг сўмдан зиёдроқ кетаркан!..
Капалагим учиб кетди. Наҳот, ҳисоб-китоб қилмасдан чекавераман? Отангга балли, тажанг! Шу тобда кўзимни мошдек очдинг! Чекиш фақат соғлиққа эмас, чўнтакка ҳам катта зарар экан-ку. Маошимнинг нақ ярми-я. Жингала сочли ҳамкасбимнинг ҳар куни бировлардан сўраб, аниқроғи – тиланчилик қилиб чекиши сабаби буёқда эканда. Об-бо муғомбир-ей!
Шу тобда хумори тутиб эмас, балки, аламимдан сўнгги папиросни лабимга қистирдим. Аччиқ тутунни беаёв сўрарканман, дилимдаги тилимдан чиқиб кетди:
– Мана шу охирги чекканим бўлсин!
Шафқат билмас тажанг бамайлихотир саволга тутарди:
– Томоқни ҳўллаб туриш одатинг ҳам қолмагандир? Қайси пулингга ичяпсан? Ё, жингалак сочга ўхшаб “текини танни тоза қилади” деган гапга амал қиляпсанми?
– Чекишни ташлаган одам ичишниям бас қилади-да. Ичганларнинг шохи чиқармиди? Қара-я, топган-тутганимизни ўйламай-нетмай ичиш-чекишга сарфлаворарканмиз-а?! Лаббай? Неча сўм сарфлардинг, дейсанми? Намунча инжиқлик қилмасанг? Онда-сонда ичгандаям қалам ҳақи – қўшимча даромад ҳисобидан ичгандирман-да. Бўлди, бунисиниям ҳисобга қўшмай турасан, уқдингми?
Гўшакдан тажангнинг минғирлаган товуши эшитиларди:
– Хўп, сен айтганча бўлсин. Тўй-пўйларда ичганинг ҳам ҳисобмас.
– Тўйларда ичганларимни тўйимда қайтараман, насиб этса!
– Қачон тўй қилмоқчисан? Қатордан “хато” бўлиб қолмайлик...
– Тўй қилсам, сен айтилмасдан қолмайсан! Bordiyu shunday kishilar mavjud bo'lgan taqdirda ham ommaga tarqatiladigan gazetada chiqadigan maqolalarda kishilarning (xususan, ziyoli, ta'lim beruvchi tabaqaning) shunday salbiy jihatlari tanqid o'rnidagina keltirilsa tuzuk bo'lar edi, siznikida esa oddiy voqelik tarzida hikoya qilingan, bu esa jamiyatga o'z salbiy ta'sirini ko'rsatmay qolmaydi deb o'ylayman.

Tulqin Eshbekov
24.01.2010, 15:25
menda "jurnalistikada ishlaydiganlarning hammasi kashanda, aroqqa ruju qo'ygan kishilarmikin" degan noxush taassurot paydo bo'ldi.

Жуда зийраклик билан англабсиз, қойил. Қанийди, баъзи кашандароқ ҳамкасбларим ҳам сиздек оқилона хулоса чиқаришса! Менга қолса таҳририятда ишлайдиганлар умуман чекмаса! Таҳририят биносини саситиб ташламаса!! Ўшанда уларнинг ҳавас қилса арзигулик образларини ҳам яратсам!
Дарвоқе, ҳаммаси ҳам кашанда эмас! Ибрат олса арзийдиган устоз ва ҳатто ёш журналистларимиз ҳам жуда кўп!
Тамаки маҳсулотлари бир пайтлар реклама қилинарди. Қандоқ ачинарли ҳол-а. Эндиликда эса пақилдоқдан қутулаётганимиз каби чекиш балосига ҳам барҳам бериш учун кураш бораётганидан бохабарсиз!
Бироқ, бу ҳажвияда гап бошқа эканлигини ҳам англаб турибсиз. Ўн икки йилча илгари ёзган ҳажвиямда "кўтарилган муаммо" бугун деарли ҳал этилганини мароқ билан эсладим-да.
Эътиборингиз учун ташаккур.
Шундоқ гўзал фикрлар билдириб туринг!

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 03:36
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)
* * *
Отасига (ва унга тенглаштирилган устозларга) юзгачопарлик қиладиган нодонларни одам қилишга қаратилган замонавий мақол: отангга уйланишни ўргатма, у сени қойилмақом қилиб дунёга келтирган!

* * *
Бировнинг боласини гапирма! Ўзингники ундан баттар бўлиб қолиши ҳеч гапмас...

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 04:55
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BETGA AYTADIGAN GAP
Betga aytadigan gapning,
Zahri yo`q aslo, inim.
Orqavarotdan eshitsam,
Qo`zib ketadi jinim.

BETGACHOPAR GAP
Betgachopar gapdan mudom,
Ba’zi chollar bezadi.
Nozik ko`ngil ahvolini,
Kampirlari sezadi.

Bekmirzo
25.01.2010, 08:54
“Кўзни каттароқ очиб, кейин ўқиш керак”– деган гапни ўзингиздан катта ёшдагиларга бошқа айтма” дейиш гуноҳлигини мен эмас, ота-онангиз ё уларга тенглаштирилган одамлар тарбия сифатида айтиши лозим эди!
Бунақа тарбиядан йироқмисиз, энди отага тенглаштирилган устоз сифатида мен айтаяпман.
Сиз яна тарбиясизлик қилиб “диний фатво”га ўхшаш асос талаб қиляпсизми? “Ҳадис” китобини ўқиб чиқинг. Яна бир муҳим маънавий асос – ота-она тарбияси! Агар бу тарбия етарли даражада берилмаган бўлса, (кўриниб турибди!) мана, менинг насиҳатим! Олсангиз, етасиз муродга, олмасангиз умрбод қоласиз уятга…
To'lqin Eshbekov,
ota-onani gapga aralashtirib boshladingiz. Nodon odam ekansiz.
Birovning ota-onadan olgan tarbiyasiga til tekkizishdan oldin, o'z farzandlaringiz tarbiyasiga qarang. Odatda sizga o'xshab boshqalarning tarbiyasini tanqid qiladiganlarning farzandlarida muammolar bo'ladi. Shu ahvolga tushib qolishingizdan xudo asrasin sizni.
Hadisi sharifni esa maktabdalik chog'imdayoq bir o'qib chiqqanman, u yerda o'zidan katta odamga tanqidiy gapirish gunoh bo'ladi, degan mazmundagi hadisni o'qimaganman. Agar topib berolsangiz, xursand bo'lardim.


Йўқса, тарбиясизларни тарбиялашда навбатдаги босқич – ҳуқуқий идоралар бўлади. Bu gap bilan meni nazarda tutayotgan bo'lsangiz, bemalol ustimdan tegishli huquq idoralariga shikoyat qilaverishingiz mumkin.

Энди эса, яна тарбиясизлигингизни кўрсатиб фарзандларимга тел теккизяпсиз… Ey odam, ota-onani o'rtaga qo'shib boshladingiz. Gapingizga yarasha javob oldingiz. Yana nimaga diydiyo qilasiz?
Bunaqa tortishuvdfan siz ham, men ham hech qanday naf ko'rmaymiz. Yoshingizni pesh qilmasdan, yoshingizga yarasha gap qilsangiz, yarashardi. Ko'chadagi iflos gapni "maqol" qilib aynan tarbiyasiz odamlar ko'tarib yuradi.



Қандайдир жиззаки, юзгачопар... Ўқитувчисининг тирноғидан кир ахтариб, кейин деканга айтиб дарсдан чиқариб юборишга “муваффақ” бўлганини, бу ишидан ҳозир ҳам хижолат бўлиш ўрнига баттар жазавага тушиб интернетда лаққиллаш билан ўзича “очко” ютадиган безбетлигингизни кўриб турибман. Domla,
sizningcha nima qilish kerak? Domlaning bilimi sayozligiga, o'z talabalarining bilimiga yetolmasligiga ko'z yumib o'tish kerakmidi?
Nega endi u ishimdan hijolat bo'lishim kerak ekan? O'qituvchi kelib, hatto biz bilgan narsalarni ham tuzuk o'rgatolmasa, diplom olsak bo'ldi-da, deb bemalol yuraverishimiz kerakmidi? "Tirnoqdan kir qidirish" deysiz... Nima, asos bo'lgach, o'qituvchini tanqid qilmasdan, sizningcha podhalimchilik, maddohlik qilib, hech bo'lmaganda "boriga shukr qilib" yurishimiz kerakmidi?
Yo'q! Biz unaqa qilolmasdik. Qilmasdik ham. Talabga javob berolmadimi, marhamat qilib o'rnini malakali o'qituvchiga bo'shatib qo'ysin. Bu "ochko" yutish emas. Aksincha. Men hozirgi kunda oliy o'quv yurtlarida tahsil olayotgan talabalarning ilm olishda talabchan bo'lishlarini, o'qituvchilari talabga javob berolmasa, buni ochiq-oydin aytishlarini istayman. Talaba o'qituvchisiga qarshi talab bilan chiqsa, bu sizlar uchun betgachoparlik, tarbiyasizlik hisoblanarkan. Aynan mana shu qusurni deb, ilm-fanda, zamonaviy texnologiyalarda, ishlab chiqarishda hali ham rivojlanishimiz zo'r emas. Kengroq fikrlash kerak.
Talabalar o'z haq-huquqlarida talabchan bo'lmagani uchun, ko'plab oliy o'quv yurtlarida sessiya vaqtlarida har bir fanning o'ziga yarasha "baho stavkalari" mavjud. Bu haqiqatdan siz ko'z yuma olasizmi?
Yuma olmaysiz.
Siz qo'shtirnoqqa olib aytayotgan o'sha ishga muvaffaq bo'lganimdan keyin, fakultetimizda bir yil ichida barcha kurslardan jami 35 nafar talaba nemis tilidan malakali ilm olishga muyassar bo'lgan. O'qishga kiradigan yangi talabalarning nuqsonli bilim olishlarining oldi olingan.

Sizdan iltimos, so'zlayotganingizda o'zingiz da'vo qilayotganingiz ziyolilikka yarasha gaplar qiling. Mening ota-onamni, tarbiyamni bu gaplarga aralashtirmang. Men ham sizning tarbiyangizni oraga qo'shganim yo'q. Shu forumdagi gaplarim bo'yicha iddaolaringiz, tanqidingiz bo'lsa, marhamat.

olim
25.01.2010, 12:01
Hurmatli uforum.uz a'zolari. Bizga ma'lumki, barcha joyda bo'lgani kabi uforum.uz ning xam o'z qoidalari (http://uforum.uz/misc.php?do=cfrules)mavjud. Ularga amal qilishimiz kerak deb o'ylayman. Axir barchangiz o'z kasblaringizning yetuk bilimdoni va yurtimiz ziyolilari hisollanasizlar(uzr yuqoridagi postlardan keyin yozmasam bo'lmasligiga amin bo'ldim). Meni to'g'ri tushunasizlar degan umiddaman.

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 12:15
ota-onani gapga aralashtirib boshladingiz

Бекмирзо (фамилиясиз укам!)
Шу тарбиясизларча ёзган бемаъни гапларингизни ва менинг оталарча берган насихатимни ўз Ота-онангизга ёки улар ўрнини босувчи (сизнинг тарбиянгиз учун масъул) шахсларга ўкитиб кўринг. Шояд хатоларингизни улар тушунтира олишса! Шунда хам тушунмасангиз ўзингиз биласиз.
Интернетдагиларнинг бошка бошини огритманг!
"Хуррият" газетасини битта сиз билмаганингиз билан хеч нарса узгариб колмайди.
Бошка бемаъни жавобингизни кутмайман, укимайман хам.
Колганини пешонангиздан кураверасиз.

Nigora Umarova
25.01.2010, 14:55
Domla va mavzuda qatnashayotgan muhtaram forumdoshlar!
O'rinsiz bahs-munozaraga berilsangiz mavzuni yakunlaymiz.

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 21:21
mavzuni yakunlaymiz.

Минг марта раҳмат Сизга Нигорахон!
Эзгуликка хизмат қиладиган ҳали қанча ажойиб мавзуларимиз бор!
Юқорида айтганимдек, унинг нарсасини ҳатто ўқиб ҳам кўрмадим ва табиийки, бошқа баҳс қилмайман.
Азиз ўқувчиларимизни озми-кўпми ранжитиб қўйган бўлсак, узр сўрайман.
Худо хоҳласа, ижод карвонимиз гулдурос солиб ўтаверади!
Шундай имкониятни яратган Форумимизга самимий миннатдорчилик изҳор этаман.
Навбатдаги гўзал саҳифаларда учрашгунча!

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 22:08
“АРТИСТ”
Ҳажвия

Ҳар кимга ҳар хил истеъдод берилган. Камина машҳур кишиларнинг овозига ўхшатиб гапиришни қийворардим. Бу режессёримизга мутлақо ёқмасди. Дашном беравергач, бургага аччиқ қилиб, кўрпага ўт қўйгандек, бор-е, дея қишлоққа қайтиб келдим. Санъат саҳнасида ўрнимни топмасам-да, ўша ноёб “истеъдод” ҳаётда бир мансаб қўрғонини қулатишда роса иш берса, денг!..
Қадрдон жўрам шаҳарда «катта одам» бўлганини эшитиб қувонгандим. Бир гал қишлоққа келганида ўзи юрагимга чўғ солди: “Тошкентга борсанг, театрга жойлаб қўяман! Телевизорга ҳам чиқишингга ёрдам бераман!..”
Жўрам роса катта кетган, ҳатто телефон рақамларигача ёзиб берганди. Ўшанда шаҳарга қайтиб бормаслигимга ишониб, эрмакка айтганини қаёқдан билай? Боз устига унча-мунча одам ортиқча пул (кошки у ошиб-тошиб ётган бўлса!) сарфлаб, беҳудага шаҳарга бормаслиги ҳаммага аён!..
Қўлимга пул тушган куни бор-е дея йўлга отландим. Тошкентга келгач, сим қоқсам, гўшакдан бир қизнинг қўнғироқдек товуши эшитилди:
– Уюшмадан эшитавуза?
Кутилмаган илтифотдан довдираб, тилимга келгани шу бўлди:
– Миёнқолдан келувдим...
– Ким керак?
– Каттабек,– дедим умид билан.
– Ким сўравотти?
– Жўрасиман.
– Қанақа жўраси?
Бу саволга кўнглим ғаш бўлса-да, босиқлик билан тушунтирдим:
– Болаликдан бирга ўсган, қиёматли жўраси!
Қиз эса мени тергов қилаётганга ўхшарди:
– Келишийиздан Каттабек Улуғовичнинг хабарлари бормиди?
Ана, холос. Бир пайтлари «вич-вич» дейиш ёқмайди, деб юрган жўрам ҳақида гапиряптими? Ёқимтой товуш соҳибаси «Учрашув» деган фильмдаги Лампашишага ўхшаса-я! Жўрамга унақалар ҳам ёқмасди! Хай, у ҳам замонга боққани рост бўлсин! Шаҳар Каттабекни чиндан ҳам катта одам қилибди! Гўшак тутган нотаниш қизга мулойим муомала қилдим:
– Ўша Улуғовичингга айт, жўранг хабар бермасдан кепти, де...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
25.01.2010, 22:10
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BETINIM GAP
Betinim gap aytaversa,
Jag`i og`rib qolar-ov.
Eshitganlar sabri tugab,
Undan “ibrat” olar-ov.

BECHORA GAP
G`iybatchilar og`zida,
Bechora gap chaynaldi.
Quloqlarga etganda,
Balki u ham qiynaldi.

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 00:17
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Узумини енг-у боғини суриштирманг, дейдиганлар тутдек тўкилганини кўрдик…

* * *
Оз-моз ичадиган одам пиёниста ҳисобланмайди, деб уриб-енгмоқчи бўлган бир чапанига шундоқ савол бердим:
“Оз-моз “юрадиган” ожиза суюқоёқ ҳисобланадими-йўқми?”
Бир қултум ичган одам ҳам шу-да…

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 00:19
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BEO`XSHOV GAP
Aytib qo`yar beo`xshov gap,
O`xshataman der keyin.
Aytilgan gap – otilgan o`q,
Qaytarish bo`lar qiyin.

BEQADR GAP
Qancha so`zlar og`izlarda,
Beqadr gap bo`ldi-ya.
Aytaverib birin-ketin,
Qadri butkul o`ldi-ya.

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 00:24
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифада)

Қизи тушмагур қайсарроқ эканми, эринмай сўради:
– Қайси ташкилотдансиз?
Очиғи, бунақа муомалага ўрганмаган кишига унақа гаплар ғалати таъсир қиларкан. Энди овозим зардалироқ чиқди:
– Ташкилотинг нимаси? Каттабекни чақир!.. Жўрасиман, билдингми!
Тиқир-тиқир этган товушдан бошқа нарса эшитилмаганига қараганда қиз гўшакни стол устига қўйиб кетди-ёв. Гапларимни оқизмай-томизмай етказади! Иннайкейин, жўрамнинг юраги қанчалик жўш уришини тасаввур қиляпман. Ҳозир ҳовлиқиб гўшакни олади! Қийқириб сўрашгач, «катталик» қилгани учун узр сўрайди! Ўшанда боплайман!..
Чучварани хом санабман, шекилли, ҳаял ўтмай гўшакдан таин ўша нозанин товуш эшитилса, денг... Худди ғалчадек берган саволини қаранг:
– Кечирасиз, исми-шарифийизни айтинг...
Беихтиёр тутақиб кетдим:
– Об-бо хумпар-ей! Исмимни сўраяптими? Жўранг, дедингми ўзинг? Танимадими ё танимасликка олдими?
Ие, гўшак тағин жимиб қолдими? Нима бало, яна стол устига қўйиб кетдими дейман? Ҳа, ана, тиқир-тиқир бошланди. Ҳайтовур таниш товуш қайта жаранглади:
– Кечирасиз, қоғоз-қаламимни олиб келдим. Ёзвотман. Айтинг...
– Нимани?
– Уф-ф...
– Нега уф тортасиз?– Жўрттага ўзимни овсарликка солиб сўрадим.
– Қанақа тушунмаган одамсиз?– Гўё жиннисифат нусханинг гапидан жони ҳиқилдоғига келгандек товуши ўзгарди нотаниш суҳбатдошимнинг.– Исми-фамилиянгизни айтиш шунчалик мушкулми?.. Қобилжон Толипов. Боракансиз-ку. Ёздим. Қатта ишлайсиз? Касбийиз?
– Касбимни ўзи яхши билади,– дедим энсаб қотиб.
Ҳолатимни сезгандек нотаниш қиз ўзича изоҳ берди:
– Ўзлари билишларини сўравотганим йў!.. Бўт ишхона. Бизада тартиб-интизом шунақа, билдийизми? Сиз учун гап эшитишни истамайман...
– Эй-й, шунақа демайсанми, қизим! Отини сўрамабсан, деб уришдими у қўянчиқ?
– Тушунмадим?..
– Ҳозир тушуниб оласан,– дедим жўрттага.– Сени хафа қилгани учун ўша каттангни қулоғини шундай чўзайки, нақ супра бўп кетсин, ҳи-ҳи-ҳи...
Кулдириш учун айтган гапимга қизи тушмагур кулмади. Боёқишнинг товуши синиқлигига қараганда Каттабек суяк-суягидан ўтказиб юборганга ўхшайди. Хумпар! Қўлимга тушсин ҳали! Шўрлик ожиза маҳзун оҳангда саволини такрорлади:
– Қатта ишлашийизни айтасизми, йў?ми?– Чамаси у бурунчасини бир тортиб қўйди. Сўнг, жавобларимни ёзаётганга ўхшарди.– Подачи? Нима у? А-ҳа, тушундим, модачимисиз? Модалар уйида ишлайсизми?

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 00:27
Ассалому алайкум қадрдоним Масъуджон!
Ижод бўстонимизга хуш келибсиз! Дунёнинг у чеккасидан кузатиб турганингизни кўриб, яна илҳом жўш урди! Нега фикр ёзмай қўйдингиз? ишлар кўпайиб кетдими, дейман?
Гўзал танқидий фикрларингизни кутиб ўтирибман.
Сизга чексиз ҳурмат ила дўстингиз Тўлқин Эшбек

Masud Mahsudov
27.01.2010, 02:30
Ассалому алайкум қадрдоним Масъуджон!
Ижод бўстонимизга хуш келибсиз! Дунёнинг у чеккасидан кузатиб турганингизни кўриб, яна илҳом жўш урди! Нега фикр ёзмай қўйдингиз? ишлар кўпайиб кетдими, дейман?
Гўзал танқидий фикрларингизни кутиб ўтирибман.
Сизга чексиз ҳурмат ила дўстингиз Тўлқин Эшбек

Va alaykum... Tanqid qilishimdan biror naf bo'lmayotgani uchun, yozmay qo'yaqoldim... Xususan, to'rtlikning qofiyalanishi va to'rtliklardagi chlkash ma'nolar haqida yozilganlariga qaramay, keyingi to'rtliklardan biror o'zgarish bo'lmadi... Shu sabab, "o'zingdan kattaga nima qilasan o'rgatib", - deb qo'yaqoldim o'zimga o'zim...

Masud Mahsudov
27.01.2010, 03:23
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BETGA AYTADIGAN GAP
Betga aytadigan gapning,
Zahri yo`q aslo, inim.
Orqavarotdan eshitsam,
Qo`zib ketadi jinim.

BETGACHOPAR GAP
Betgachopar gapdan mudom,
Ba’zi chollar bezadi.
Nozik ko`ngil ahvolini,
Kampirlari sezadi.

Birinchi to'rtlikda yana o'sha ahvol: "inim" va "jinim" ning qofiyadosh ekanini hisobga olmasak, to'rtlik judayam sayoz... Siz o'sha betga aytilgan gapni ta'riflamoqchi bo'layapsiz, o'shani to'liq yoriting-da... Sizning "jiningiz qo'zishi" bilan o'quvchining nima ishi bor? Qolaversa, betga aytilgan gapning zahri yo'q, deyilgan fikr ham unchalik to'gri emas. Aksincha, yuzga aytilgan gap achchiq bo'lsa-da, u kelajakda, o'sha odamning xatosini to'g'rilashda yordam berishi mumkin... Bundan esa, har doim ham u gapning zahri yo'q, degan xulosa kelib chiqmaydi, mantiqan...

Ikkinchi to'rtligingizda esa, betgachopar gapdan chollarning bezishi bilan o'quvchiga qanday ma'lumot berayapsiz? O'sha gapning qanday bo'lishini ta'rifi kelib chiqayaptimi, sizningcha? O'sha chollarning ko'nglini kampirlari sezishi o'quvchiga qanchalik qiziq? Qofiya ishlatgan bilan, she'r bo'lib qolavermaydi-ku?...

Mantiqan va izohlanish nuqtai nazaridan sal jiddiyroq yondashish kerak emasmi bu to'rtliklarga? Agar Siz ularni nasr ko'rinishida yozganingizda ham shu fikrlarni berarmidingiz? agar shunday bo'lsa, gaplarning o'sha "izohli lugati" kimga kerak bo'lar edi, deb o'ylardingiz? Sizningcha, shu to'rtliklarni qachondir oliy o'quv yurtlarimizda darsda o'tishadi, deb o'ylaysizmi? She'riy shaklda izohli fikringizni yangilik deb hisoblasangiz, uni maromida qilishni o'ylash vaqti kelmadimikin? Shu paytgacha qoldirgan biror to'rtlikni menga ko'rsatib bering-chi, mantiqan, ma'no jihatdan va sheriyat nuqtai nazaridan mukammolroq bo'lgan ekanmi?

Shuncha qilinayotgan tanqidlarni pisand qilmasangiz, albatta o'qimaydi-da hech kim ularni... Ular haqida fikr bildirishni ham ep ko'rishmaydi o'ziga... chunkil Sizning qilayotgan baxslaringizga ko'ra, Siz doim haq bo'lib chiqasiz... Garchi nohaq bo'lsangiz-da, garchi xatoni tan olsangiz-da, uni to'g'rilashga harakat qilganingizni ko'rmadim... Balki adashayotgandirman, lekin shu paytgacha, kim bilan baxs qilgan bo'lsangiz, asosiy mavzu qolib, boshqa tomonlarga o'tib ketasiz, xatoni tan olgingiz kelmaydi. Baxslashish madaniyatiga e'tiborni kamaytirasiz... Buning natijasida esa, o'quvchilarda yaxshi taassurot qoldirishingiz amri-mahol...

Odam o'zini daho sezishi mumkin, yozganlari ko'ziga juda go'zal bo'lib ko'rinishi mumkin, dunyoda uning asaridan ko'ra chiroyliroq asar yo'q, degan fikrga borishi mumkin, lekin u o'zining o'quvchilariga ega bo'lmas ekan, kishilarda iliq fikrlar uyg'otmas ekan, sevib o'qilmas ekan, unday "asar"lar bugun paydo bo'lib, ertaga yo'q bo'lib ketaveradi. Ijodkorning maqsadi esa, bilasizki, aslo unday bo'lmaydi... Zero, ko'ngilga yaqin, shirali, diltortar, nafis, beg'ubor va go'zal satrlar yaratishda har bir ijodkorga Yaratganning o'zi madadkor bo'lsin...

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 07:48
o'zimga o'zim...

Ундай эмас! Мен барча фикрларни синчковлик билан ўрганиб боряпман. Бу шеърлар бир сидра ёзиб бўлинган. Кўпдан кўп фикр чиқади, деганларидек, бошқалардан ҳам турли даражада фикрлар, таклифлар, тақризу танқидий гаплар эшитяпман. Ушбу фикр-мулоҳазалар асосида кўп шеърлар қайта ишланмоқда. Шу тариқа қиёмига етганидан кейин адабий жамоатчиликка тақдим этилади. Таниқли мунаққидлар, адабиётшунос олимлар, ёзувчи-шоирлар иштирокида Ёзувчилар уюшмасида муҳокама қилинади. Шундан сўнг уларнинг тавсияси билангина китоб ҳолида нашр этилиши мумкин!
Сиз ва бошқа азиз форумдош дўстларим дастлабки вариантини ўзига хос тарзда муҳокама этяпсизлар!
Форумимизга ҳали аъзо бўлмаган жуда кўп мухлисларимиз хат орқали ё оғзаки муносабатларини билдирмоқдалар.
Худо хоҳласа, бу муҳокама жараёнлари ҳақида бўлажак китобимиз сўнггида албатта ёзилади.
Эътибор берган бўлсангиз, бошқа жуда кўп бадиий асарлар ҳам аввал газета-журналларда эълон қилинади. Обдан муҳокама қилинади. Сўнг муаллиф қайта ишлаб, муҳокамадан ўтказгач, нашриётга тақдим этади.
Бизга худо бергани - илғор замонавий технологиядан фойдаланиш имконига эга бўляпмиз. Мана, Сиздек фикри теран ижодкор дўстим кунда-кунора Лондондан туриб ҳамсуҳбат, ҳамфикр бўляпсиз.
Атай ҳар куни иккитадан шеър бераётганим сабаби - ўқувчилар бемалол кўрсинлар, ўқисинлар, қимматли фикр туғилса, айтиб борсинлар, деган умиддаман.
Сизга яна бир бора омадлар тилаб, қимматли фикрларингизни интизорлик билан кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 09:18
Odam o'zini daho sezishi mumkin, yozganlari ko'ziga juda go'zal bo'lib ko'rinishi mumkin

Раҳмат Масъуджон!
Очиғи, ўзингиз ҳам энди анчагина мунаққид сифатида намоён бўлаяпсиз!
Ёдингизда бўлса, дастлабки суҳбатимизда умумий "ҳақоратомуз" гапингиздан ранжиб, адабиётшунослик фанларини ўргатадиган ўқув юртларида таълим олишингизни, мунаққидларнинг китобларини ўқиб чиқишингизни маслаҳат бергандим.(Гарчи бироз ранжиган бўлсангиз ҳам!)
Мана бу танқидий фикрларингиздан эса росмана баҳра олдим! Ҳақиқатан ҳам гапнинг моҳиятини очиб беришга жазм қилган қаламкаш мавзу мақсадидан четга чиқиб кетаётганини жуда тўғри кўрсатгансиз. Фикрингизга юз фоиз қўшилган ҳолда ўша шеърларни албатта қайта ишлайман.
Фақат бир-биримизнинг шахсимизга, нафсониятимизга тегмасдан мана шундай ижодий фикр алмашсак нур устига аъло нур бўлур эди. Бундай мулоқотлардан бошим осмонга етарди!
Худо хоҳласа, бугун эълон қилинижак тўртликларга, шунингдек, ҳажвияга ҳам қимматли фикрларингизни кутиб қоламан.

Masud Mahsudov
27.01.2010, 13:25
Odam o'zini daho sezishi mumkin, yozganlari ko'ziga juda go'zal bo'lib ko'rinishi mumkin

Раҳмат Масъуджон!
Очиғи, ўзингиз ҳам энди анчагина мунаққид сифатида намоён бўлаяпсиз!
Ёдингизда бўлса, дастлабки суҳбатимизда умумий "ҳақоратомуз" гапингиздан ранжиб, адабиётшунослик фанларини ўргатадиган ўқув юртларида таълим олишингизни, мунаққидларнинг китобларини ўқиб чиқишингизни маслаҳат бергандим.(Гарчи бироз ранжиган бўлсангиз ҳам!)
Мана бу танқидий фикрларингиздан эса росмана баҳра олдим! Ҳақиқатан ҳам гапнинг моҳиятини очиб беришга жазм қилган қаламкаш мавзу мақсадидан четга чиқиб кетаётганини жуда тўғри кўрсатгансиз. Фикрингизга юз фоиз қўшилган ҳолда ўша шеърларни албатта қайта ишлайман.
Фақат бир-биримизнинг шахсимизга, нафсониятимизга тегмасдан мана шундай ижодий фикр алмашсак нур устига аъло нур бўлур эди. Бундай мулоқотлардан бошим осмонга етарди!
Худо хоҳласа, бугун эълон қилинижак тўртликларга, шунингдек, ҳажвияга ҳам қимматли фикрларингизни кутиб қоламан.

Rahmat, tushunganingiz uchun... Men hech qaysi fikrim bilan sizning nafsoniyatingizga ham , shaxsiyatingizga ham tekkanim yo'q, Alloh asrasin... Yuqorida qoldirgan fikrimning oxirgi abzatsi umumiy fikr, unda ijodkorlikka oid narsa yozilgan xolos... Undan har qanday ijodkor o'ziga xulosa chiqarib olishi mumkinligi ko'zda tutilgan...

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 20:13
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Одамларга ёмон кўриниш учун ёмон бўлиш шарт эмас.

* * *
Баҳслашаётган одам ўз ҳақиқати учун курашади. Фақат, у ҳақ бўлса бас!
Унинг қанчалик ҳақлигини холис кузатувчилар холис баҳолаши мумкин!

* * *
Баҳслашадиган одамлар аввало баҳслашиш маданиятини билишлари лозим. Баҳсда муайян мавзу ҳақида фикр алмашилади холос. Бир-бирига “сен ит экансан, сен бит экансан” қабилидаги гаплар баҳс эмас – наҳс гаплардир.
Бир ўринда шундай ёзган эканман:

Наҳс гаплардан босади наҳс,
Қийин бўлар покланиш.
Бу ғалвадан йироқ юриб,
Керак ундан сақланиш.

Tulqin Eshbekov
27.01.2010, 20:22
Undan har qanday ijodkor o'ziga xulosa chiqarib olishi mumkinligi ko'zda tutilgan...

Фикрингизга юз фоиз қўшиламан! ОАВнинг энг замонавий тури ҳисобланмиш интернет орқали баҳслашиш, фикр алмашишдан муддао ҳам шу-да. Бўлмаса, почта орқали гаплашсак ҳам бўлади-ку! Сиздек фикри теран, мушоҳадали ва дунё кўраётган дўстимизнинг гаплари наинки мен учун, балки ҳар куни айнан шу саҳифани кузатаётган юзлаб мухлисларимиз, айниқса, ҳаваскор ижодкор ёшларимиз учун ўзига хос катта сабоқдир.
Мен ҳам ҳалиги гапни Сизга қарата айтмадим, балки, қизим сенга айтаман, келиним сен эшит, қабилида бошқа баҳс шайдоларига ҳам самимий фикримни баён этдим-да.
Масъуджон, бир масалага ойдинлик киритиб берсангиз. Тўрт-беш йил илгари қайсидир сайтда шундай хабар ўқиган эдим: "Англияда таълим-тарбия борасида мактаб ўқитувчиларига тарбиясизроқ ўқувчиларни бир-икки тарсаки уриб тарбиялаш ҳуқуқи берилган!" Бу гап қанчалик ҳақиқатга яқинлигини ёнгинангиздаги мактаблардан бирига кириб аниқласангиз ва бу усул чиндан ҳам қўлланилаётган бўлса, унинг самараси қандай бўлаётган экан?
Балки интернет орқали кимнинг уйдирмасидир?
Қимматли фикрларингизни кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
28.01.2010, 06:04
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BEQIYOS GAP
Qiyosi yo`q bu hayotda,
Beqiyos gap kam emas.
Tinglaganda uni hargiz,
Menga nima, bu, demas.

BEG`ALVA GAP
Beg`alva gap eshitmay,
O`tganmikin biror zot.
Bilganim shul g`alvadan,
Ko`p odamlar degan dod!

Tulqin Eshbekov
28.01.2010, 06:15
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Бадиий жиҳатдан бўш, мазмунан саёз асарларни ўқиганларнинг савияси пасайиб қолади, деган иддаога унчалик қўшилмайман. Менимча, умуман қўлига китоб ё газета-журнал олмаган ва ҳеч нарса ўқимаганларнинг савияси паст, саводи ҳаминқадар бўлади.

* * *
Мабодо бадиий жиҳатдан бўшроқ “асар”ни ўқиб, савиянгиз ўтмаслашиб қолса, буюк асарларни қайта-қайта ўқиб, савиянгизни яна юксалтириб олинг! Ҳаёт ўзи шу: гоҳ унақаси, гоҳо бунақаси! Қоронғиликни кўрмай ёруғликнинг қадрига етмайсиз.
Умри фақат ёруғда асал еб ўтганларни кўрганмисиз?

Tulqin Eshbekov
28.01.2010, 06:20
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

– Пода билан моданинг парқига бормайдиганлар ҳам боракан-да, а?!– Шу тобда «сени Каттабек бекорга уришмаскан» деб юборишдан тилимни зўрға тийдим. Бечора шаҳарлик қиз қишлоқнинг подасини қаердан билсин?! Аслида ҳозир қишлоқда ҳам унча-мунчаси бу сўзни тушунмайди ҳисоб... Эҳ, тилим заҳарлиги қолмади-қолмади-да. Энди ортиқча эзмалик қилмасдан ётиғи билан тушунтирдим.– Кўп сигир-бузоқларни умумий ҳолда – пода деб айтишади, уларга қарайдиган одам – подачи бўлади, тушундингми? Мен ҳам қишлоқда пода боқаман. Каттабекнинг отаси неварасининг тўйига атаган ҳўкизниям ўзим боқяпман, билдингми! Жўрам ўғлига тўй қилса, албатта ўша ҳўкизни сўямиз! Кўнглинг...
Гапим бўғзимда қолди. Яхшиям, охиригача эшитмади. Бўлмаса, қалби жароҳатланарди... Ҳозир унга «Кўнглинг жойига тушдими?» демоқчи эдим.. Хайрият, иддаомни кутиб ўтирмасдан шартта гўшакни қўйиб кетди. У яна савол бериб, ўзи ҳал қилди, шекилли:
– Картотейкага шунақа ёзайми? Подачи! Ана ёздим...
Котибасининг ёзганларини ўқиб у мириқиб кулса керак. Ўзи шунақа; бирга ўсиб-улғайган дўстинг билан дийдор кўришганда болалик боғларида қайта сайр этгандек ҳис этасан ўзингни. Бу гал гўшакни жўрам кўтариши аниқ! Ҳаяжонли қийқириқ товушини интиқлик билан кута бошладим.

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
29.01.2010, 04:18
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BEG`UBOR GAP
Bolakaylar tilida,
Beg`ubor gap jaranglar.
Adashmasin ular hech,
E’tibor-la qaranglar.

BEG`URBAT GAP
G`urbat kimga naf keltirgan,
Beg`urbat gap aytingiz.
Dilga ozor bermoq nechun?
Yomonlikdan qaytingiz.

Tulqin Eshbekov
29.01.2010, 04:19
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Катта кишининг ўзидан кичкинага биринчи бўлиб салом бериши сабоқ ва олижанобликдир!
Кичкинанинг фақат алик олиб, қайтариб салом бермаслиги такаббурлик ва худбинликдан бошқа нарса эмас.

* * *
Истеъдоди ҳаминқадар “ижодкор”гина ўзгаларга тош отишга устаси фаранг бўлади.

Tulqin Eshbekov
29.01.2010, 04:23
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Дарвоқе, шаҳарнинг қаеридасан, деб сўраса нима дейман?
Атрофга аланглаб, бекатдан берироқда турган формали йигитга кўзим тушди. Уни аста имлаб, сўрадим:
– Ҳов укажон, бу ерни нима деб аташади?
Ранг кўр, ҳол сўр, дегаларидек милиция ходими бир қарашдаёқ менинг қишлоқдан келганимни, телефонда нима демоқчи эканлигимни фаҳмлади. Атай батафсилроқ тушунтирди:
– Фарҳод бозори ёнида, метрога бориладиган бекатдаман, денг!..
– Раҳмат, барака топинг...
Қуюқ қошларини кериб гапириши Каттабекка ўхшаркан. Шу тобда унга меҳрим ийиб, сўрадим:
– Самарқанликмисиз?
– Йўқ, Фарғонадан!..
– Танишганимдан хурсандман, барака топинг.
Бу гапимга жавобан ширинсухан йигит бош ирғаб кетди.
Аттанг, ҳангомамиз чала қолди-да.
Шу он яна гўшак тиқирлаб қолса бўладими! Вужудим қулоққа айланди. Афсус, тағин ўша таниш товуш... Нима дейди, денг:
– Кечирасиз, Каттабек Улуғович йўқлар!..
– Нима?!– Капалагим учиб кетди.– Нима дединг?!
– Ўзбекчалаб тушунтирвотману,– деди босиқлик билан қизгина.– Йў, дедимми, йўқлар-де.

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
29.01.2010, 04:38
ЯНГИ МАВЗУ: "Устозлар ва шогирдлар ҳангомаси"

Шу кунларда муаллиф яна бир янги мавзуга қўл урди. "Устозлар ва шогирдлар ҳангомаси" деб номланган бу ҳаётий ҳангомаларда кўплаб таниқли устоз журналистлар, ёзувчи ва шоирлар, олимлар ҳамда масъул лавозимда ишлаган айрим кишиларнинг ғаройиб ишлари дангал ва ошкора баён этилади. Муаллиф, устознинг айтганини қил, қилганини қилма, нақлига қарши! Яъни, уларнинг қилганини қилмасак-да, лоақал билиб қўйиш зарур, деган ғояни илгари сурмоқчи...
Тўпламнинг биринчи боби устозлар ҳақида бўлса, иккинчи боби бугун ижод бўстонига дадил кириб келаётган ва кира олмай гирдикапалак бўлиб юрган шогирдлар, юраги жўш урган ва ҳатто босар-тусарини билмай қолаётган айрим ёшларнинг антиқа ишлари ҳақида мароқ билан ҳикоя қилинади. Бунда муаллиф, бир каттадан, бир кичикдан, нақлига амал қилади.
Энг қизиғи, ҳангомаларнинг бирор қаҳрамони тўқима ё ясама эмас!
Ҳаммаси ҳар куни одамлар кўз ўнгида юз берган қизиқарли, ибратомуз ё нафратомуз воқеалардир.
Бу салмоқли тўпламнинг қаҳрамонлари анчагина. Афсуски, устозларнинг айримлари ўтиб кетган бўлса, худо хоҳласа, шогирдларнинг баъзилари энди туғилади! Аксарияти эса бугунги замондошларимиздир!
Тўплам тайёрланиши жараёнида ушбу саҳифамизда пешма-пеш ёритиб борилади ва албатта азиз мухлисларимизнинг фикрлари билан ўртоқлашилади, баҳсга киришилади! Шу тариқа қиёмига етгач, жамланиб, китоб нашриётига тақдим этилади.
Демак, асар қаҳрамонларидан бири Сиз ҳам бўлиб қолишингиз ҳеч гап эмас!
Янги мавзу муҳтарам мухлисларимизда катта қизиқиш уйғотиши ва яна анча-мунча баҳс-мунозараларга сабаб бўлишига ишонамиз.

Oygul Rasulova
29.01.2010, 09:49
Кичкинанинг фақат алик олиб, қайтариб салом бермаслиги такаббурлик ва худбинликдан бошқа нарса эмас.

Домла, узр ўтган йили бизга дарс утганингизда бир-икки марта талабалардан олдинрок салом бердингиз. Шунда бизни синаганмидингиз? Бу тарбиявий (кесактикка ухшаш) гапингизни нега аудиторияда айтмаган эдингиз?

Oygul Rasulova
29.01.2010, 09:53
иккинчи боби бугун ижод бўстонига дадил кириб келаётган ва кира олмай гирдикапалак бўлиб юрган шогирдлар, юраги жўш урган ва ҳатто босар-тусарини билмай қолаётган айрим ёшларнинг антиқа ишлари ҳақида мароқ билан ҳикоя қилинади.

Домла, бизнинг аудиторияда хам куп талабаларга танбех бергансиз. Гапингиз охирида "хикояга зур мавзу булди-да" деб куярдингиз. Ушбу тупламга уша вокеалар хам кирадими? Бундан уша талабалар ранжиса-чи?

Oygul Rasulova
29.01.2010, 09:55
G`urbat kimga naf keltirgan,

Битта танкидий фикримни тугри кабул килсангиз. Кимгадир наф келтиргани учун гурбат килишар балки? Шеърда шунака тоифаларни хам хисобга олсангиз яхши булармиди...

Oygul Rasulova
29.01.2010, 09:58
“АРТИСТ” Ҳажвия (Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Интернет бу сахифаси чекланган газета ё журнал эмаску сигмай колади, десангиз.:naughty: Хажвияни нега биратула эълон килмай булиб-булиб беряпсиз?:dash2: Ё укувчиларнинг ичини киздириш учунми?:clapping:

Tulqin Eshbekov
29.01.2010, 17:12
бизга дарс утганингизда бир-икки марта талабалардан олдинрок салом бердингиз.

Парталари зиналарга ўхшаш улкан аудиторияда 130 дан ортиқ талаба ўтирар эдингизлар. Баъзан талабалар ўзаро суҳбатлашиб, домла кирганини сезмай қолишарди. Шунда атай баланд овозда салом берардим. Бундан хижолат тортган талабалар дарҳол ўрниларидан туриб салом беришарди.
Курсларингизда саломлашиш одоби юксак даражада. Домланинг саломига "ваалайкум" дея чала алик олиб қўядиган тарбиясиз, такаббур йўқ эди! Умрбод шундоқ ҳурматга лойиқ бўлиб юришларингизга тилакдошман.

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:35
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BEHAYO GAP
Hayoli qiz hech qachon,
Behayo gap so`zlamas.
Qo`yningizga qo`l solib,
Biror narsa ko`zlamas.

BEHUDA GAP
Vaqting olar qanchalar,
Behuda gap behuda.
Echitichga yo`q toqat,
Bezor bo`lgan u juda.

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:37
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Яхшилик – дуо қилиб ўтирган муштипар онанинг ўзгинаси. Нега унинг қадрига етмайсиз?

* * *
Тилдан қолсам, қанчалик тилга тушишимни тасаввур этолмайман…

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:39
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Бунақа бемаъниликдан ҳар қандай одам ҳам тутоқиб кетиши турган гап. Ўзимни босишга ҳарчанд уринмайин, сўзларим зардали чиқарди:
– Ёлғон гапиришга уялмайсанми, қизим?! Ҳозиргина пичир-пичир қилганларингни эшитдим-ку? Ё, Каттабекнинг ўзи: «шунақа деб алдавор» дедими? Ҳали қўлимга тушсин, кўзини мошдек очиб қўяман у қўянчиқни! Айтиб қўй, буйтиб ўйин қилмасин!.. Ўйнатиш қанақа бўлишини кўрсатиб қўяман!..

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:42
тупламга уша вокеалар хам кирадими? Бундан уша талабалар ранжиса-чи?

Талабалар кўпроқ бош қаҳрамонларга айланади! Мақсадим кимнидир ранжитиш эмас...

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:44
Кимгадир наф келтиргани учун гурбат килишар балки?

Тўғри айтасиз. Наф келтирмаса нега ғурбат қилишади? Шеърни қайта ишлашда бу фикрингизни албатта эътиборга оламан.

Tulqin Eshbekov
30.01.2010, 03:48
Хажвияни нега биратула эълон килмай

Назаримда, интернетда шуниси қулайроқ. Ўқиш осонроқ бўларкан чамаси. Кейин, интернет ишқибозларининг вақтини кўп олиш яхшимас. Яна бир мулоҳаза, ҳажми катта нарсаларни ўқишга баъзиларнинг ҳуши келмайди. Янаям билмадим...

Tulqin Eshbekov
31.01.2010, 06:08
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Шарқда яшайдиган одамларнинг ҳам, ғарбликларнинг ҳам ўзига яраша маданияти, урф-одатлари, дунёқарашлари, фалсафаси, маънавий дунёси, дилига яраша тили бор. Шул боис, уларни ўзида акс эттирган асарларини шартли равишда – шарқ адабиёти, ғарб адабиёти, деб таърифлашнинг нотўғри жойи йўқ. Уларнинг фарқига бормаган одамнинг ўзи аслида ҳаётдан, адабиётдан йироқ бўлса керак.

* * *
Ўнлаб чет эллик ёзувчиларни кўкка кўтариб, ўзимизнинг атоқли адибларни йўққа чиқаришга чиранган одам бу элга бегона, дегим келади. Ўзини билағон қилиб кўрсатиш ҳам эви билан-да!..

Tulqin Eshbekov
31.01.2010, 06:08
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BIGIZ GAP
Shirin tildan nega ba’zan,
Chiqib turar bigiz gap?
Bigiz, piching, zahar-zaqqum,
Ma’nosi bir – egiz gap.

BIDIR-BIDIR GAP
Qarab qo`ysang tushunar,
Hurmat qilib yoshingni.
Bidir-bidir gap bilan,
Gar og`ritsa boshingni.

Tulqin Eshbekov
31.01.2010, 06:11
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

– Вей, ман у кишини «борлар» демадиму... Ўзийизни кимлигийизни сўрадим-де. Бизада тартиб шунақа, билдийизми! Ҳозир...– Чамаси у гўшак қулоқини кафти билан бекитганча тағин ким биландир (Каттабекдан бўлак ит бўлармиди!) пичирлашиб олди. Улар қанчалик «ўйин» қилишаётгани котибанинг кейинги гапларидан аён билиниб турарди.– Каттабек Улуғович хизматсафарга кеттила. Бир ой бўлмейдила. Биза телефон қилганларри ёзиб қўявуза...
Энди товушим ялинганнамо чиқди:
– Туврисини айт, қизим, Каттабек нега ундоқ қилаяпти?..
– Ман ҳаммага отчёт бермейману...
– Ёки...
Саволим бўғзимда қолди. Гап тамом, дегандек, телефон гўшаги «тақ» эткизиб қўйилди...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
01.02.2010, 00:04
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Ўзбекка ўзлигини англатаётган ҳамда маънавий қадриятларимизни китобхонларимиз қалбига жо қилаётган шоир ва ёзувчиларимизни ерга уриб, ажнабийларни мақтаганларни – Ажина БИЙ дегим келади.

* * *
Биз учун дунё дарвозаси Ўзбекистондан бошланади. Жаҳон адабиётини ҳам аввало ўзбек адибларининг бетакрор асарларидан бошлаб ўрганмоқ лозим. Худога шукр, ўқишга, керак бўлса, дунёга кўз-кўз қилишга арзигулик асарларимиз кам эмас!.. Кўп асарларимиз аллақачон дунёни забт этгани билан ҳам ҳақли равишда фахрлансак арзийди. Бошқа ўнлаб асарларимизни ҳам тезроқ дунёвий тилларга таржима қилиб, ўзлигимиз намоён қилишимиз қолган.

Tulqin Eshbekov
01.02.2010, 00:05
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILADIGAN GAP
Hamma biladigan gap,
Ne qilasan yashirib?
Bekitasan aybini,
Maqtovni-chi oshirib…

BILAG`ONLIK QILIB AYTGAN GAP
Boshqalarning jim turganin ko`rgach u,
Tiliga erk berib tinmay so`ylaydi.
Bilag`onlik qilib aytgan gapini,
Mendan boshqa bilmaydi deb o`laydi.

Tulqin Eshbekov
01.02.2010, 00:08
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Кимдир устимдан бир челак сув қуйиб юборгандек бўлди. Одам мансаб отига мингач наҳот шу қадар ўзгариб қолса?! Эҳ Каттабек, Каттабек! Катта бўлган битта сенми? Қанча катта одамларни телевизорда кўрсатишади-ку! Улар оддий одамларни бошларига кўтарадилар! Вилоятимиз ҳокими ҳам қишлоқимизга борганида деҳқонлар билан қўшқўллаб кўришди-я! Менинг отамни ҳатто қучоқлаб, бағрига босди! Сен галварсни нима жин урди?! Ё, кўрмаганнинг кўргани қурсин, деганлари шуми?! Афсус, жуда бошқача бўп кетибсан. Бирга улғайган дўстингнинг саломига алик олмадингми, бошқалар билан қандоқ муомала қилишингни тасаввур қиляпман. Сендақаларга куним қолмасин... Ахир, онаизорингнинг саломини олиб келгандим-а. Эсиз, эсиз... Ҳассага суяниб қолган отанг ҳам кўзида ёш билан салом айтганди-я сен ҳўкизга...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 04:18
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Бегонани мақташ учун ўзимизникини камситма!

* * *
Ўзбекнинг нонидан лаззатли нон, ошидан тотли ош, мевасидан ширин мева борми! Юксак маънавиятимиз, жумладан, адабий хазинамизга ҳам тенг келадиган бойлигимизни кўриб кўрмасликка оладиган баъзи ношукурларни нима дейишга ҳайронсан...

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 04:19
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILGAN GAP
O`zing bilgan gapingni,
O`zgalardan so`rama.
Vaqtni sarflab behuda,
Birovlarni o`rama.

BILDIRIB QO`YADIGAN GAP
Bildirib qo`yadigan gaplar ham bo`lar,
Shubhali gap eshitsang biror ulfatdan.
Bilib-bilmay har gapni aljirima hech,
Boshing chiqmay qolmasin keyin kulfatdan...

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 04:21
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Шу билан муродимга етдим, деб хомтама бўлаётгандирсан-а?! Йўқ! Қобилжон жўранг жим кетадиганлардан эмас! Кўзингни шира босган бўлса, уни ўзим мошдек очиб қўяман! Дўст дўстга қанақа ойна бўлишини кўрасан шунда! Балки сен бутунлай унутиб юборгандирсан, аммо менинг ёдимдан чиқмайди, ҳа, ўша болалик хотиралари қалбимга мангу муҳрланган! Мактаб саҳнасида икковмиз интермедия намойиш этардик. Худбин, ҳув кимсаларни ўзимизча боплаб “образ”ини яратардик. Сен кеккайган одам ролини қойил қилиб ижро этардинг! Асли устамон эдинг!.. Саҳнадаги салбий “қаҳрамон” ўзинг бўлиб чиққанингга ишонгим келмаяпти. Минг афсус...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 23:54
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Ҳар ким ўз даврида хизматига яраша насибасини олади!

* * *
Маънавияти юксак одам нур, маънавиятсиз кир қидиради.

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 23:55
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILIB BO`LMAYDIGAN GAP
Mutloq maxfiy deb yashirdi u,
Bilib bo`lmaydigan gap edi.
O`sha gaplar oxir bir kuni,
O`zining ham boshini yedi…

BILIB-BILMAY AYTILGAN GAP
Bilib-bilmay aytilgan gap,
Ko`rsatadi kimligin.
Angladingmi, donolarning
Nechun mudom jimligin?

Tulqin Eshbekov
02.02.2010, 23:58
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Шу тобда муаллимимизнинг гапи ёдимга тушди: “икковингдан ҳам зўр артист чиқади” дерди нуқул. Афсус, пешонамизга бошқа касблар ёзилган экан. Устамонлигингга яраша сен савдо соҳасини танладинг. Саҳнада роль ижро этганинг қўл келяптими? Ўша “истеъдод”ингни ҳаётда кўрсатасан, деб ўйламагандим. Савдо ходими артистликни қанчалик қойил қилса, шунчалик ошиғи олчи бўлади деган гапни исботлаётганга ўхшайсан. Мана, унча-мунча одам билан гаплашмайдиган даражага етибсан!..
Бургага аччиқ қилиб кўрпага ўт қўйиб кетганимга афсусланиб юрган эдим. Танбеҳингдан кўнглимда умид учқуни пайдо бўлди. Сенга ишониб келсам... Қўлингдан келмас экан, нима қилардинг овора қилиб? Кўрсатган кароматинг шуми, ҳали? Кеп-кеп қишлоқдан келган жўрангга “артист”лик қилдингми?! “Артист”лик қанақа бўлишини кўрсатиб қўяйми? Энди томоша қиласан! Йўқ, шундоқ рақсга тушасанки, ҳа, менинг мусиқамга ўйнайсан!!

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 05:09
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Пулингизни шилмоқчи бўлган маккор аввало ўзини жуда пулдор қилиб кўрсатади…

* * *
Собиқ шўро даврида “пулга ёлчидим” деганларни деарли учратмадим. “Йўқолсин бойлар” деган шиор тўла амалга ошиб, ҳамма бирдек камбағал бўлиб қолганини эсласам ҳамон вужудим музлаб кетади...

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 05:10
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILINMAYDIGAN GAP
Bilinmaydigan gaplar,
Ongga singar bilinmay.
Bilib bosgin qadamni,
G`alvalarga ilinmay.

BILISH MUMKIN BO`LGAN GAP
Hamma bilish mumkin bo`lgan gap,
Nega bizdan yurding yashirib?
Begonalar do`mbira qilar,
Hammasini endi oshirib...

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 05:12
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Шартта таксига ўтириб, “Тошкент” меҳмонхонасига келдим. Не кўз билан кўрайки, эшик олдида ҳалиги таниш мелиса турибди! Фарғоналикман, деганича бор экан; қадрдон меҳмонидек кутиб олди-я! Ҳатто, “Люкс” хонага жойлаб қўйди! Телефони ҳам бор экан! Энди бошласак бўлади!..
Ўша рақамни тердим. Таниш товуш одатдаги гапини такрорлади:
– Уюшмадан эшитавуза.
Овозимни Ҳамза Умаровникига ўхшатиб сўрадим:
– Тангриев қани?
– Кечирасиз, ким сўравоттила?
Номини эшитганида Каттабек сўроқ белгисидек эгилиб қоладиган бир ташкилотнинг номини айтгандим, зум ўтмай гўшакдан қадрдон жўрамнинг ҳаяжонли товуши эшитилди:
– Ассалому алайкум, Ботиржон ака! Топшириғингиз тўқсон тўққиз фоиз бажарилди...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 22:43
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Ўзгаларни ёмонлаш эвазига ўзини яхши кўрсатишга уринган одамнинг ўзи яхшимас.

* * *
Ғийбатчи кўнглидаги кирини тўкиб енгиллашди, тинглаганнинг юрагига юк бўлди.
Шунақа юк орттирмай десангиз, ғийбатларга қулоқ тутманг!

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 22:44
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILDIRMAY YURGAN GAP
Qancha makkor bo`lmasin,
Tumshug`idan ilindi.
Bildirmay yurgan gapi,
Oshkor bo`lgach, bilindi.

BILMAGAN GAP
Men bilmagan gaplar ko`p,
Dushmanimning ichida.
Isbotini topsa gar,
Osha uning kuchi-da…

Tulqin Eshbekov
04.02.2010, 22:48
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

– Нега юз эмас?!– Зарда қилдим атай.– Асли ўзинг “тўқсон тўққиз”сан! Қачон одам бўласан, а?– Гарчи гап нима ҳақда эканини билмасам-да сир бой бермасдан калондимоғлик ила дўқ уришда давом этдим.– Хўш, тағин қанча кутаман?
– Бир қошиқ қонимдан кечинг, Ботиржон ака...– Титраган товушига қараганда Каттабекнинг жони қил устида тургани сезилиб турарди. У ўзини қўлга олганча вазиятни юмшатишга уринди.– Анувисиниям «есть» қилиб қўйдик. Фақат...
Янга ўша оҳангда ўшқирдим:
– Фақат-мақатингни билмайман. Эртага ўн-у ноль-нолда кутаман! Ҳе...
– Сўкканингиз сўк оши, Ботиржон ака! Ҳалиги...
Унинг гапи оғзида қолди. Юзига ургандан баттар қилиб гўшакни «қарс» эткизиб қўйдим. Бопладим! Ўзиям, нақ юрагини суғириб олгандек бўлдим-ов. Аслида, ҳайбатидан от ҳуркадиган шунақа инсонлар ҳам керак. Каттабек сингари босар-тусарини билмай қолганларнинг ҳам кимдир кўзини жойига солиб қўймаса бўлмайди! Эртага акаси қабулида жўрамнинг қўл қовуштириб туришини кўз олдимга келтириб, кулгим қистади!..
Тағин ўша рақамни тердим. Котиба ҳам гапини тўтидек такрорлагач, Шукур Бурхоннинг “услуби”да қисқа гапирдим:
– Вазирликданман...

(Давоми келгуси саҳифаларда)

OmoN
05.02.2010, 11:13
BILDIRMAY YURGAN GAP
...

BILMAGAN GAP
...
"Қувноқ гаплар"ингизни анчадан бери кузатиб келаман. Улар орасидан мана шу иккаласи анча ёқди. Ижодингизда омадлар тилайман.

Oygul Rasulova
05.02.2010, 15:07
Тилдан қолсам, қанчалик тилга тушишимни тасаввур этолмайман…

Тилга тушиш учун тилдан колиш шартми?

Oygul Rasulova
05.02.2010, 15:12
анчадан бери кузатиб келаман.

Кузатувларингиз натижаси, танкидий ва бошка хулосаларингизни хам уртоклашиб борсангиз ушбу пост хам янада кизикарли буларди-да. Мана, Масъуд ака ва бошка танкидчилар домлани аямайди. Домла гох тан беради, гох бахслашади. Бахс чегарасидан чикиб кетса, модератор тугри огохлантиради. Демокчиманки, ижодий учрашувда савол-жавоблар, бахслар булиб тургани каби фикр алмашиб турилса яхши буларди.

Tulqin Eshbekov
06.02.2010, 01:44
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Олимлардан бири соҳамизга шундай таъриф берган: синовчи учувчидан кейинги энг мушкул соҳа – журналистика! Чунки, журналист ҳар куни, ҳар лаҳзада муттасил ахборот излаш ва уни ҳозиржавоблик билан қиёмига етказиб ёзиш ё эфирга тайёрлаш, сўнг оммавий ахборот воситалари орқали тарқатишдек мушкул вазифани адо этади.
Журналист ҳар куни ёниқ юрак билан нур таратаради. У таратган ўша маънавий нур қуёш нуридан кам эмас, дегим келади.
* * *
Ошпазнинг меҳнатига хўрандалар баҳо беришади, журналист меҳнатини эса миллионлаб ахборот истеъмолчилари ё кўкка кўтариши ёки йўққа чиқариши мумкин…

Tulqin Eshbekov
06.02.2010, 01:45
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BILSA BO`LADIGAN GAP
Hamma bilsa bo`ladigan gap,
Ne qilasan uni yashirib?
Isitmasi oshkor qilganda,
O`zgalar-chi aytar oshirib…

BIR GAP
Bir gap bilan boplaydi,
Bir gap bilan yoqlaydi.
Bir gap bilan qoralab,
Bir gap bilan oqlaydi.

Tulqin Eshbekov
06.02.2010, 01:48
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Жўрам бу гал параллел гўшагини кўтариб турган эканми, котибасининг гапи тугашини кутиб ҳам ўтирмасдан қўшилиб кетди:
– Ассалому алайкум, Илҳом Тўраевич! Ўзим қўнғироқ қилмоқчи бўлиб турувдим. Анави масала икки кун ичида ҳал бўлади!..
Сўраб-суриштириб ўтирмасдан жавобни қисқа қилдим:
– Ваъдабоз!
– Сиз ҳақсиз, Илҳомжон ака... Аммо, аҳволимизни тўғри тушунинг...
– Яна қанча кутаман?
– Индинга ўз қўлим билан обориб бераман!..
– Кўрамиз,– дея гўшакни «қарс» эткизиб қўйдим.
Эҳ-ҳе, жўрам тушмагур уччига чиққан ваъдабоз экан-ку?! Ҳамма иши телба-тескарими, дейман. Сонмингта одамнинг қулоғига лағмон осганга ўхшайди-я?! Ҳе ўргилдим сендақа “катта”дан. Катта эмас, латта экансан-ку. Шу ҳолингга қандайдир уюшма раҳбариман деб юрибсанми? Қайси ахмоқ уюшаркин сенинг атрофингга?! Тағин, ҳамқишлоқларингга калондимоғлик қилганингга куяйми?
Яна ўша рақамни тердим.
Тағин ўша “Тўтинисо!”

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
06.02.2010, 01:50
тилдан колиш шартми?

Худо асрасин! Тилимизга, камтар ижодимизга ҳасад кўзи билан қарайдиган айрим кимсаларни енгил торттирадиган гап-да.

Tulqin Eshbekov
06.02.2010, 01:52
анчадан бери кузатиб келаман.

Ташаккур. Кузатишда давом этасиз ва самимий фикрларингизни билдириб турасиз, деган умиддаман.

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 03:09
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Газетада ёритилган ҳар бир сўзни кимлардир асос қилиб олиши мумкин. Шул боис, бирор асоссиз сўз ёзма!
* * *
Тележурналистика қанчалик масъулият талаб қилишини англамоқ учун телевизор қаршисида ўтирган миллионлаб томошабинларни тасаввур қилинг. Улар орасида алломалардан тортиб мунаққидларгача, сўз сеҳру жозибасини, маъно моҳиятини сиздан юз чандон кўпроқ ҳис этадиган нозиктаъб кишилардан тортиб эндигина гапиришни ўрганаётган кичкинтойларгача эътибор билан тинглаб томоша қилишаётганини ҳис этдингизми? Хатти-ҳаракатингиз, гап-сўзларингиз шунга яраша бўлсин!

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 03:10
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BIR BOTMON GAP
Biror ishni qoyil qilmas,
Faqat tili chopqir-da.
Bir botmon gap topar har kun,
U chunaqa topqir-da.

BIR VAGON GAP
Bir vagon gap topib keldi,
Shahar ketgan xotini.
Eri gapdan yutqazgan kun,
Boshqa qo`ydi otini.

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 03:12
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифада)

Бу гал бағоят калондимоғлик билан чертиб-чертиб шундай дедим:
– Телефонларинг намунча банд бўлмаса?! Нима бало, гап сотишдан бошқа ишларинг қолмаганми, дейман?
Котиба қизнинг тили калимага келмай қолди:
– К-кечиринг...
Параллел гўшакни кўтарган кўйи оғир-оғир нафас олаётган Каттабек беихтиёр орага суқилди:
– Жасурбек Шоматович! Ассалому алай...
Охиригача эшитмасдан атай гўшакни “қарс” эткизиб қўйдим. Ўзининг ёғига ўзини бир қовурилсин! Ҳозир ўша Шоматовичига сим қоқиб кўради, эвазига боплаб таъзирини ейди. Кейин яна қанча “пуштипаноҳ”лари олдида мулзам бўлади. Калтак еган итнинг ҳолига тушгач, бошини чангаллайди... Эҳ, бечора!.. Шу ҳолингга чираниб нима қилардинг!..

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Oygul Rasulova
07.02.2010, 10:58
Домла, "Кувнок гаплар"ингиз кўпчилик талабаларда кизикиш уйготмокда. Эътирофлару эътирозлар бири-биридан кам эмас. Танкидий фикрлар хам анчагина. Бу хакда узингизга хат ёзишмокчи.
Битта саволга жавоб берсангиз мамнун булардик. "Ц" харфи билан бошланадиган канака гаплар бор?

Oygul Rasulova
07.02.2010, 11:10
Собиқ шўро даврида “пулга ёлчидим” деганларни деарли учратмадим.

Нега энди? Уша даврда хам порахурлар, босар-тусарини билмай коладиган даражадаги пулдорлар булмаганми? Севимли ёзувчимиз Ўткир Хошимов маколаларида таърифланган "мешчан"лар йукмиди?

Ulugbeck
07.02.2010, 12:24
эндигина гапиришни ўрганаётган кичкинтойларгача эътибор билан тинглаб

Ростданми? Эндигина гапиришни ўрганаётган кичкинтойлар эътибор билан тинглашарканми телекўрсатувларни? )))

Ulugbeck
07.02.2010, 12:29
"Ц" харфи билан бошланадиган канака гаплар бор?

Циркач гап (цирк артистини гапига ўхшаган)
Циркул гап..
Цилиндрсимон гап..
Центер гап (ботмон гап дегандай)
Циклли гап (даврий гап)
Циан гап (заҳар гап)
Цемент гап .....

...энди.. уёғи кетвуради-да... )))

Shokirbek
07.02.2010, 14:38
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

...
BIR GAP
Bir gap bilan boplaydi,
Bir gap bilan yoqlaydi.
Bir gap bilan qoralab,
Bir gap bilan oqlaydi.

Aka, shu yerda bir parodiya, aybga buyurmaysiz.. (hazilona).

Bir gap bilan dog'laydi,
Bir gap bilan yog'laydi.
Bir gap bilan yaralab,
Bir gap bilan sog'laydi.

Bir gap shunday zo'r gapki,
Ichangingni uzdirar.
Bir gap shunday go'r gapki,
Eshitganni bezdirar.

Bir gap bilan to'ldirar,
Bir gap bilan so'ldirar,
Shu "bir gaplar" yig'ilsa,
Shaksiz, harom o'ldirar!

Alqissa, ey odamlar,
"Bir gap"dan hazir bo'ling.
Do'konga chiqqan mahal,
O'lmoqqa hozir bo'ling..

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 17:10
кичкинтойлар эътибор билан тинглашарканми телекўрсатувларни?

Қўғирчоқ фильмлари ва мультфилмларни ким кўради? Кичкинтойларнинг ашулаларини ким тинглайди, рақсларини кўриб, уйида бирга рақсга тушаётган кичкинтойларни кўргансиз-ку!

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 17:12
Циклли гап (даврий гап)

Буниси бўлиши мумкин! Қолганларини одамлар оғзида оммалашганини ҳали эшитмагандим. Эътибор берган бўлсангиз, "Қувноқ гаплар" туркумидан берилаётган гапларни деарли ҳар қадамда эшитасиз!

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 17:16
aybga buyurmaysiz.. (hazilona).

Пародия - шеърият бўстонидаги энг ажойиб жанр! Ундан хафа бўлиш эмас, баҳра олиш мумкин.
Худо хоҳласа, бу пародиянгиз албатта тўпламга киритилади!
Бошқа тўртликларни ҳам мана шундай синчковлик билан кузатиб боришингизни ва гўзал пародия шаклида бўлса-да самимий муносабатингизни билдириб боришингизни кутиб қоламан.

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 17:18
"Ц" харфи билан бошланадиган канака гаплар бор?

"Цензурадан ўтмайдиган гап".
Алифбо тартибида навбати билан келганида ўқийсиз худо хоҳласа!

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 17:21
"мешчан"лар йукмиди?

Бор эди унақалар ҳам. Мен бу ўринда жафокаш халқимизни назарда тутган эдим. Халқимиз эндигина рўшнолик кўраётганидан завқланиб ёзгандим.

Tўлқин Эшматов
07.02.2010, 19:34
"Цензурадан ўтмайдиган гап".

Бизнинг жонажон юртимизда бунақа гап бўлиши мумкин эмас. Чунки, мустақил диёримизда "Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида"ги қонунга кўра цензурага йўл қўйилмайди.

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 23:45
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Болалар ҳеч қачон оталарининг ютуқларидан қониқмайди.
Оталар эса не машаққатлар эвазига эришган ўша ютуқларини бой бериб қўйишдан хавотирда юрадилар…

* * *
Бировнинг уйига чанг солганларнинг ўзлари уйсиз қоларкан…

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 23:45
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BIR DUNYO GAP
Bir dunyo gap aytgan bilan,
Dunyo gapga to`lmaydi.
Yaxshi gaplar saralanib,
Yillar osha o`lmaydi.

BIR ERGA QO`YGAN GAP
Bir erga qo`ygan gapni,
Uddasidan chiqsak bas.
Ishni buzib qo`ymasa,
O`rtada biror nokas...

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 23:48
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

Ҳангомамни шу зайлда давом этказаверсам, шўрлик юрак ўйноғи бўп қолиши ҳеч гапмас. Энди “бадиий қисми”га ўтмасам бўлмайди. Буниси роса зўр чиқиши шубҳасиз.
Овозимни худди қиз боланикига ўхшатиб сўрадим:
– Каттабек акамла бомила?
“Тўтинисо” рашкли оҳангда суриштирди:
– Кимсиз?
– Синглиси...
– Қанақа синглиси?!
– Қанақаси керак?
– Ман тўғриликча сўравотман?
– Санга “отчет” бермейман, билдингми? Котиба бўлсанг, Лампашишага ўхшамай ўтир! Ҳадеб Саримсоқ пиёзнинг кўзига чўп тиқаверма!..

(Давоми келгуси саҳифаларда)

Tulqin Eshbekov
07.02.2010, 23:50
цензурага йўл қўйилмайди.

Шеър ҳам балки шунга монанддир? Кузатиб бораверинг-чи...

Oygul Rasulova
08.02.2010, 14:08
цензурага йўл қўйилмайди.

Амалда-чи?

Oygul Rasulova
08.02.2010, 14:09
эндигина рўшнолик кўраётганидан

Хамма бирдекми?

Ulugbeck
08.02.2010, 15:58
Цитата:

Сообщение от Ulugbeck


кичкинтойлар эътибор билан тинглашарканми телекўрсатувларни?

Қўғирчоқ фильмлари ва мультфилмларни ким кўради? Кичкинтойларнинг ашулаларини ким тинглайди, рақсларини кўриб, уйида бирга рақсга тушаётган кичкинтойларни кўргансиз-ку!

Ассалому алайкум, домла узр, биров боғдан келса, сиз тоғдан келмангда энди..

Цитата:

Ростданми? Эндигина гапиришни ўрганаётган кичкинтойлар эътибор билан тинглашарканмителекўрсатувларни? )))

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:13
биров боғдан келса, сиз тоғдан келмангда энди..

Саволингизни тушунмадим. Тушунтириброқ ёзинг? Қанақа масалани ҳал эта олмаяпмиз?

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:16
цензурага йўл қўйилмайди.

Амалда-чи?

Назарияси, ҳуқуқий асоси бўлмаган нарсанинг амалиёти қаёқдан бўлсин?:rtfm:

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:20
эндигина рўшнолик кўраётганидан

Хамма бирдекми?

Беш қўл (аслида, бармоқ!) баробар эмас, деган ҳикматни эшитгансиз. Энг ривожланган давлатларда ҳам бойлар ва камбағаллар исталганча топилади. Ҳамма фуқаролари бирдек, бир хил тарзда кун кечирадиган бирор мамлакат бормикин?:buba:

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:23
ТЎҒРИ ГАПНИНГ ТЎҚМОҒИ
ёхуд дил дафтаридаги битиклар
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

* * *
Зарур ахборотни топиш ва олишнинг ўзи мушкул иш, уни равон тилда, жозибали иборалар билан қиёмига еткизиб ёзиш учун журналистда ҳам туғма истеъдод, ҳам заҳматли ижодий меҳнатга лаёқат-у матонат керак!
* * *
Айтилган сўз – отилган ўқ, деган гап бор, демак, радиодан таралган ҳар бир сўз миллионлаб қалбларга муҳрланиб қолиши мумкин. Буни яхши билган айрим хориж радиоси мухбирлари бизга ахборот хуружи қилиш учун ундан қурол сифатида фойдаланаётганидан асло кўз юмиб бўлмайди.

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:23
QUVNOQ GAPLAR (Davomi. Boshi oldingi sahifalarda)

BIR OLAM GAP
Bir olam gap bordir ichida,
Garchi zarra olam oldida.
U dunyodan o`tib ketsa ham,
Orqasida gapi qoldi-da.

BIR OG`IZ GAP
Uning katta xatosi shuki,
Bir og`iz gap aytib ketmadi.
Ichimdagin top, degan edi,
Niyatiga aslo etmadi.

Tulqin Eshbekov
09.02.2010, 04:26
“АРТИСТ”
Ҳажвия
(Давоми. Боши ўтган саҳифаларда)

– Бу нима деганинг?– Чийиллади котиба.– Кимлигингни билмайману, аммо Каттабек акамлани ҳеч қанақа синглиси йўқ!..
– П. ебсан!
– Ўзинг ебсан...
– Ейиш қанақа бўлишини кўрсатиб қўяйми?
Чамаси, параллел гўшакдан юрак ҳовучлаб эшитаётган Каттабек охири орага суқулишга мажбур бўлди:
– Ҳай-ҳай, тинчликми?
Котибанинг товуши қалтираб чиқди:
– Қандайдир қиз... адашвотти шекилли...
Каттабек котибасини тинчитгач, ҳансираган товуши эшитилди:
– Гуля, ўзийизми?
– Бошқасиям бормиди?
– Йўқ, йўқ...
– Гапни опқочманг!– Бедор кутган маъшуқанинг ноласини қийвордим ўзимча.– Йигитда лафз бўлиши керак, ўзимнинг арслоним!..

(Давоми келгуси саҳифаларда)

OmoN
09.02.2010, 11:03
Ҳамма фуқаролари бирдек, бир хил тарзда кун кечирадиган бирор мамлакат бормикин?
Бор. Дилимбилимтрамбистон :)